గాలినే పోయ గలకాలము - తాలిమికి గొంతయు బొద్దులేదు

 //ప// గాలినే పోయ గలకాలము

తాలిమికి గొంతయు బొద్దులేదు //ప// 

//చ// అడుసు చొరనే పట్టె నటునిటు గాళ్ళు

గడుగుకొననే పట్టె గలకాలము

ఒడలికి జీవుని కొడయడైన హరి

దడవగా గొంతయు బొద్దులేదు //ప// 

//చ// కలచి చిందనే పట్టె గడవగ నించగ బట్టె

కలుష దేహపు బాధ గలకాలము

తలపోసి తనపాలి దైవమైన హరి

దలచగా గొంతయు బొద్దులేదు //ప// 

//చ// శిరము ముడువబట్టె చిక్కుదియ్యగ బట్టె

గరిమల గపటాల గలకాలము

తిరువేంకటగిరి దేవుడైన హరి

దరిచేరా గొంతయు బొద్దులేదు //ప// 

ముఖ్యపదార్ధం:

గాలినే పోయ: గాలిలా వ్యర్థంగా ఎగిరిపోయి

గల కాలము: పోయిన కాలమంతా, జీవితకాలమంతా

తాలిమి: ఓర్పు, సహనం

గొంతయు బొద్దులేదు: కొంచెమైనా తీరిక లేదు, అసలు సమయం చిక్కలేదు

అడుసు: బురద (సంసారపు లౌకిక జంజాటాలకు రూపకం)

చొరనే పట్టె: దూరనే పట్టింది, దిగబడిపోనే పట్టింది

నటునిటు గాల్లు: అటూ ఇటూ కాళ్ళు

కడుగుకొననే పట్టె: కాళ్ళు కడుగుకొననే పట్టింది

ఒడలు: శరీరం

కొడయడు: యజమాని, ప్రభువు

దడవగా: స్మరించగా, తలచగా

కలచి చిందనే పట్టె: కడుపు కలచి వెళ్ళగక్కు అనే పనిలోనే పట్టింది (మలవిసర్జన)

గడవగ నించగ బట్టె: మళ్ళీ నింపడానికే కాలం గడిచిపోయింది (తినడం, తాగడం)

కలుష దేహపు బాధ: మాలిన్యం నిండిన శరీరపు కష్టాలు, దేహధర్మాల బాధలు

తలపోసి: చక్కగా ఆలోచించి, మననం చేసి

తనపాలి దైవం: తనకు నిర్ణయింపబడిన దేవుడు, తన రక్షకుడు

దలచగా: తలచగా, స్మరించగా

శిరము ముడువబట్టె: తల ముడివేసుకొనే పని వచ్చింది (జీవితపు బాధ్యతలు, లౌకిక వ్యవహారాలు తలకు చుట్టుకోవడానికి రూపకం)

చిక్కుదియ్యగ బట్టె: చిక్కులు తీయడంలోనే పట్టింది (తలలో చిక్కులు = జీవితపు సంక్లిష్టతలు)

గరిమలు: అహంకారాలు, గర్వాలు

గపటాలు: మోసాలు, కపటాలు

దరిచేరా: దగ్గరకు చేరడానికి, శరణు పొందడానికి

భావం:

ఈ సంకీర్తనలో అన్నమయ్య మానవ జీవితపు దైనందిన చర్యలను తీసుకుని, వాటి గుండా ఒక లోతైన తాత్విక సత్యాన్ని చెప్తున్నారు. మూడు చరణాలలో మూడు రోజువారీ పనులు — కాళ్ళు కడుగుకోవడం, కడుపు నింపడం ఖాళీ చేయడం, తల దువ్వుకోవడం - ఇవి అందరికీ తెలిసిన సాధారణ పనులు. కానీ అన్నమయ్య వాటి వెనక ఉన్న వ్యర్థతను చూపిస్తున్నారు. జీవితమంతా ఈ దేహధర్మాలలోనే గడిచిపోయింది, హరిని స్మరించడానికి ఒక్క క్షణం చిక్కలేదే అని వేదన.

//ప// ఈ జీవితకాలమంతా గాలిలా వ్యర్థంగా గడిచిపోయింది. ఆగి ఒక్కసారైనా హరిని స్మరించడానికి కొంచెమైనా తీరిక చిక్కలేదు.

//చ// అడుసులో అటూ ఇటూ కాళ్ళు పెట్టడం, మళ్ళీ కడుగుకోవడం - ఈ లౌకిక జంజాటాలలోనే జీవితకాలమంతా గడిచిపోయింది. ఈ శరీరానికీ, జీవుడికీ నిజమైన యజమానుడైన హరిని ఒక్కసారైనా తలచడానికి తీరిక చిక్కలేదు.

//చ// కడుపు కలచి వెళ్ళగక్కడం, మళ్ళీ నింపుకోవడం - ఈ కలుష దేహపు బాధలు తీర్చుకోవడంలోనే జీవితకాలమంతా గడిచిపోయింది. తనకు నిర్ణయింపబడిన దైవమైన హరిని మననం చేసుకోవడానికి తీరిక దొరకలేదు.

//చ// తల ముడివేసుకోవడం, మళ్ళీ చిక్కులు తీసుకోవడం - జీవితమంతా అహంకారాలు, కపటాలు, సంక్లిష్టతలు అల్లుకొనే పనిలోనే గడిచిపోయింది. శ్రీ వేంకటాద్రి దేవుడైన హరి దగ్గరకు చేరడానికి కొంచెమైనా సమయం చిక్కలేదు.

విశేష గమనిక:

ఈ కీర్తన నిర్మాణంలో అన్నమయ్య చాలా లోతైన క్రమాన్ని పాటించారు. మూడు చరణాలు మూడు స్థాయిలలో మానవ జీవితపు వ్యర్థతను చూపిస్తున్నాయి:

మొదటి చరణం - బయట లోకంలో సంసార జంజాటం - అడుసులో కాళ్ళు పెట్టడం, కడుగుకోవడం. 

రెండవ చరణం - శరీరపు అనివార్యమైన దేహధర్మాలు - కడుపు ఖాళీ చేయడం, నింపడం. 

మూడవ చరణం - మనసులో నిండిన అహంకారాలు, కపటాలు — తల ముడువడం, చిక్కులు తీయడం.

బయట నుండి లోపలికి - లోకం, శరీరం, మనసు - ఈ మూడు స్థాయిలలోనూ కాలం వృథాగా పోయిందని చెప్తూ, ఆ మూడింటినీ దాటి వేంకటగిరి హరిని చేరుకోవడమే పరమార్థమని తేలుస్తున్నారు. సాధారణ మనిషి అనుభవంలో ఉండే అత్యంత మూలభూతమైన పనులను తీసుకుని, వాటిని ఆధ్యాత్మిక వేదనగా మలచడం అన్నమయ్య కవితా శక్తికి నిదర్శనం.

Meaning in English:

Pallavi: The entire lifetime has passed away uselessly, like the wind. There has not been even a moment's pause to remember Hari with patience.

Charanam 1: All of life was spent putting feet into the mire of worldly entanglements and washing them clean - stumbling in and struggling out, over and over. There was no time at all to even once remember Hari, the true master and lord of both this body and this soul.

Charanam 2: Emptying the stomach and filling it again - the entire lifetime was consumed in tending to the afflictions and demands of this impure body. There was no time to reflect upon and remember Hari, the deity destined to be one's own protector.

Charanam 3: Tying up the hair and untangling it again - all of life was spent in pride, pretence, and endless worldly complications, entangling and re-entangling without end. There was no time at all to draw near to Hari, the Lord of the sacred Venkata hill.