అందరికాధారమైన ఆది పురుషుడీతడు - విందై మున్నారగించె విదురునికడ నీతడు

//ప// అందరికాధారమైన ఆది పురుషుడీతడు

విందై మున్నారగించె విదురునికడ నీతడు //ప//

//చ// సనకాదులు కొనియాడెడి సర్వాత్మకుడీతడు

వనజభవాదులకును దైవంబై నతడీతడు

ఇనమండలమున జెలగేటి హితవైభవుడితడు

మునుపుట్టిన దేవతలకు మూలభూతి యీతడు //ప//

//చ// సిరులొసగి యశోదయింట శిశువైనత డీతడు

ధరనావుల మందలలో తగ జరించె నీతడు

సరసతలను గొల్లెతలకు జనవులొసగె నీతడు

ఆరసి కుచేలుని యడుకులు ఆరగించెనీతడు //ప//

//చ// పంకజభవునకును బ్రహ్మ పద మొసగెను యీతడు

సంకీర్తన లాద్యులచే జట్టి గొనియెనీతడు

తెంకిగ నేకాలము పరదేవుడైన యీతడు

వేంకటగిరి మీద ప్రభల వెలసిన ఘనుడీతడు //ప//

ముఖ్యపదార్ధం:

అందరికాధారమైన: అందరికీ ఆధారమైన (the foundation of all)

ఆది పురుషుడు: మొట్టమొదటి పురుషుడు, సనాతన పురుషుడు (the primordial being)

విందు: విందు భోజనము, విందు = a great feast

మున్నారగించె: ముందు ఆరగించె (partook first, with love)

విదురుడు: పాండవుల పక్షపాతి, కృష్ణుని పరమ భక్తుడు

సనకాదులు: సనకుడు, సనందనుడు, సనత్కుమారుడు, సనత్సుజాతుడు — బ్రహ్మ మానస పుత్రులు, మహర్షులు

కొనియాడు: స్తుతించు, కొనియాడు (to extol, to praise)

సర్వాత్మకుడు: సమస్త జీవులలో ఆత్మగా నిలిచిన వాడు

వనజభవుడు: పద్మంలో పుట్టినవాడు = బ్రహ్మ (lotus-born)

వనజభవాదులు: బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు

ఇనమండలము: సూర్యమండలము (the solar orb)

జెలగు: ప్రకాశించు, వెలిగించు

హితవైభవుడు: హితమైన వైభవము కలిగినవాడు

మూలభూతి: మూలమైన శక్తి/సంపద (the primordial power)

యశోద: శ్రీకృష్ణుని పాలనతల్లి

శిశువు: చిన్నపిల్లవాడు (infant)

ధర: భూమి

ఆవుల మందలు: గోవుల సమూహాలు

జరించె: సంచరించె, తిరిగె

సరసతలు: ప్రేమ క్రీడలు, మాధుర్యమైన వ్యవహారాలు

గొల్లెతలు: గోపికలు

జనవులొసగె: ప్రేమను / సాంగత్యమును అనుగ్రహించె

ఆరసి: పరీక్షించి, నిజాయితీని గుర్తించి

కుచేలుడు: కృష్ణుని బాల్య మిత్రుడు, పేద బ్రాహ్మణుడు

అడుకులు: అటుకులు, చిరు పిండి వంట (flattened rice, a humble offering)

ఆరగించె: భుజించె, స్వీకరించె

పంకజభవుడు: పద్మంలో పుట్టినవాడు = బ్రహ్మ

బ్రహ్మపదము: బ్రహ్మ పదవి, సృష్టికర్త స్థానం

సంకీర్తన లాద్యులు: సంకీర్తనలు ఆది నుండి పాడిన వారు (the earliest singers of praise)

జట్టి గొనియె: గట్టిగా స్వీకరించె, ఆదరించె

తెంకిగ: నిరంతరంగా, ఎల్లప్పుడూ

ఏకాలము: ఏ కాలమందైనా, సర్వకాలాలలో

పరదేవుడు: దేవతలకే దేవుడు, పరమ దైవం

ప్రభలు: కాంతులు, తేజస్సు

వెలసిన ఘనుడు: వెలసిన = వేంచేసిన; ఘనుడు = మహిమాన్వితుడు

భావం:

ఈ సంకీర్తన అన్నమాచార్యుల అద్వితీయ శైలికి చక్కని ఉదాహరణ. ప్రతి చరణంలో "ఈతడు" అనే పదం మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తుంది. ఆ పదం వెనక ఒక తాత్వికత ఉంది - ఎవరిని వర్ణిస్తున్నారో చివర్లో చెప్తారు. మొదటి నుండి "ఇతనే" అని చెప్తూ చివరికి వేంకటగిరి మీద వెలసిన ఘనుడని తెలిపే ఈ నిర్మాణం చాలా గొప్పగా ఉంటుంది.

//ప// సర్వ జీవులకు ఆధారమైన, సనాతన ఆది పురుషుడు ఈతడే. నీతిపరుడైన విదురుడు ప్రేమతో సమర్పించిన విందు భోజనాన్ని ముందుగా స్వీకరించినవాడు ఈతడే. (కురుక్షేత్ర యుద్ధానికి వెళ్ళే మార్గంలో శ్రీకృష్ణుడు, దుర్యోధనుని విలాసవంతమైన భోజనాన్ని వదిలి, పేద భక్తుడైన విదురుని ఇంట్లో శాకాహారాన్ని సప్రేమగా స్వీకరించిన ఘటనను ఇక్కడ స్మరిస్తున్నారు.)

//చ// సనక, సనందన, సనత్కుమార, సనత్సుజాత మహర్షులు కొనియాడే సర్వాత్మకుడు ఈతడే. బ్రహ్మాదులకు కూడా దైవమై నిలిచినవాడు ఈతడే. సూర్యమండలంలో ప్రకాశించే హితవైభవుడు ఈతడే. తనకు ముందు పుట్టిన దేవతలందరికీ మూలమైన శక్తి ఈతనిదే.

//చ// సంపదలను అనుగ్రహించి, యశోద ఇంట్లో చిన్నిపిల్లవాడిగా అవతరించినవాడు ఈతడే. భూమిపై గోవుల మందలలో తిరుగుతూ లీలలు చేసినవాడు ఈతడే. గోపికలకు ప్రేమతో సాంగత్యమనే అనుగ్రహమొసగినవాడు ఈతడే. పేద మిత్రుడు కుచేలుడు సమర్పించిన అటుకులను ప్రేమతో ఆరగించినవాడు ఈతడే.

//చ// బ్రహ్మకు బ్రహ్మ పదవినిచ్చినవాడు ఈతడే. ఆదికాలం నుండి సంకీర్తన చేసిన భక్తులను ఆదరించి, వారి గానాన్ని గట్టిగా పట్టుకున్నవాడు ఈతడే. (ఇక్కడ అన్నమయ్య తన సంకీర్తన సేవను కూడా పరోక్షంగా స్మరిస్తున్నారని భావించవచ్చు.) ఏ కాలంలోనైనా నిరంతరంగా పరమ దైవంగా నిలిచినవాడు ఈతడే. వేంకటగిరిపై తేజోమయంగా వెలసిన ఆ మహిమాన్వితుడు ఈతడే.

ఆధ్యాత్మిక భావం (Spiritual Essence):

ఈ సంకీర్తన ఒక దివ్యమైన గుర్తింపు క్రమం (recognition journey). ప్రతి చరణంలో స్వామి గురించి ఒక్కో విశేషాన్ని చెప్తూ, "ఈతడు" అని మళ్ళీమళ్ళీ అంటున్నారు. చివరికి ఆ "ఈతడు" వేంకటగిరి మీద వెలసిన ఘనుడని తెలుస్తుంది. ఇది వైష్ణవ తత్వంలో చెప్పే "సర్వేశ్వరత్వం" - అంటే ఆ పరమాత్మ అన్నిటికీ మూలం, అన్నిటిలోనూ ఉన్నవాడు అనే సత్యాన్ని అన్నమయ్య తన కళాత్మక శైలిలో మనకు అందించారు.

విదురుని కడ విందు, కుచేలుని అటుకులు - ఈ రెండు ఉదాహరణలూ ఒకే సత్యాన్ని చెప్తాయి: స్వామికి భక్తి తప్ప మరొకటి అక్కర్లేదు. పేదవాడైనా, అధికారి అయినా, భక్తి ఉంటే స్వామి ప్రేమతో స్వీకరిస్తాడు.

Meaning in English:

Pallavi: He is the one who sustains all - the primordial being. He is the one who first partook of the feast offered with love by the virtuous Vidura.

Charanam 1: He is the all-pervading soul extolled by the sages Sanaka and others. He is the deity even for Brahma and other gods. He is the radiant one who shines within the solar orb. He is the primordial power from whom all the earlier-born gods derive.

Charanam 2: He is the one who, bestowing prosperity, was born as an infant in Yashoda's home. He roamed suitably among the cow herds on this earth. He granted the gift of his companionship to the Gopis with tenderness. He examined (the sincerity of) Kuchela and lovingly accepted his humble offering of flattened rice.

Charanam 3: He is the one who gave Brahma his creative role. He is the one who earnestly received and cherished the sankeertana (devotional singing) of the earliest devotees. He is the supreme deity who, at all times without exception, has remained the ultimate God. He is the magnificent one who shines with divine brilliance on the Venkata hills.