Total Pageviews

Saturday, June 17, 2017

కలదింతె మాట కంతుని యాట - తెలుసుకో నీలోనిదియె పూటపూట

//ప// కలదింతె మాట కంతుని యాట
తెలుసుకో నీలోనిదియె పూటపూట //ప//

//చ// అలమేలుమంగా హరియంతరంగా
కలితనాట్యరంగ కరుణాపంగ
చెలువుడు వీడె చేకొను నేడె
వలరాజుతూపులివి వాడిమీది వాడి //ప//

//చ// అలినీలవేణి యంబుజపాణి
వెలయంగ జగదేకవిభునిరాణి
కలయు నీ పతి వచ్చె గక్కన నిన్నిదె మెచ్చె
పలికీని చిలుకలు పచ్చి మీదబచ్చి //ప//

//చ// సితచంద్రవదనా సింగారసదనా
చతురదాడి మబీజచయరదనా
యితవైన శ్రీ వేంకటేశుడు నిన్నిదె కూడె
తతి దలపోతలు తలకూడె గూడె //ప//

ముఖ్యపదాల అర్ధం:
కంతుడు= మన్మధుడు
అపాంగము: చూపు
చెలువుడు: సుందరుడు, ప్రియుడు
వలరాజు: మన్మధుడు
తూపులు: బాణాలు
వాడి: పదును
అలినీలవేణి: నల్లని కురులు కలది
అంబుజపాణి: చేతియందు కలువ/తామెర ఉన్నది
విభుడు: భర్త
సితచంద్రుడు: పూర్ణచంద్రుడు
సింగారము: శృంగారము
సదనము: ఇల్లు
చతుర: తెలివైన
దాడిమబీజ: దానిమ్మగింజ
చయము: సమూహము
తతి: సమూహము
తలపోత: ఆలోచన

భావం:
ఈ సంకీర్తనలో అన్నమయ్య - అమ్మవారి ఆలోచనలు శ్రీవారి పైనే ఉంటూ ఆమెను ఎందుకు వేదనను గురిచేస్తున్నాయో, వాటికి కారణం ఎవరో తెలియజేస్తూ అమ్మను లలితమైన పదాలతో కీర్తిస్తూ వ్రాశారు.   

అమ్మా! వేరొక మాట లేదు. ఉన్నదొక్కటే. అదే, నీ మనస్సులోంచి పుట్టిన మన్మధుడి ఆట. ఇది నీవు ప్రతీసారీ తలచుకో.  

ఓ అలమేలు మంగా ! నీవు హరి మనస్సునందు నివశించుదానవు. నాట్యమునందు నేర్పరివి. దయాపూరిత చూపులు కలిగినదానవు. సుందరుడైన నీ ప్రియుడు ఈరోజు నిన్ను కలుసుకుంటాడు. ఆతడి చూపులు మన్మధబాణాలు. చాలా పదునుగా ఉంటాయి. 

నీవు నల్లని కురులు కలదానవు. చేతియందు పద్మమును కలిగినదానవు. సాక్షాత్తూ ఈ జగత్తుకు భర్తయైన వానికి భార్యవు. నీ ప్రియుడు నిన్ను కలవడానికి వచ్చి నిన్ను మెచ్చుకుంటుండగా, పక్కనున్న చిలుకలు నీ స్నేహానికి పచ్చి చెప్తున్నాయి.

నీవు పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖము గలదానవు. శృంగారానికి నిలయవు. చాలా తెలివైనదానవు. దానిమ్మగింజల సమూహము వంటి పలువరుస గలిగినదానవు.  హితుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరుడు నిన్ను కలిసాడు. ఆయన గురించిన ఆలోచనల సమూహాలు నీకు పదే పదే నీకు జ్ఞప్తికి వస్తున్నాయి. 

Saturday, June 3, 2017

నమో నారాయణాయ - సమధికానందాయ సర్వేశ్వరాయ

//ప// నమో నారాయణాయ  
సమధికానందాయ సర్వేశ్వరాయ           //నమో//

//చ// ధరణీసతీ ఘనస్తన శైలపరిరంభ-
పరిమళ శ్రమజల ప్రమదాయ 
సరసిజ నివాసినీ సరసప్రణామయుత 
చరణాయతే నమో సకలాత్మకాయ        //నమో//

//చ// సత్యభామా ముఖకాంచన పత్రవల్లికా-
నిత్యరచన క్రియా నిపుణాయ 
కాత్యాయినీ స్తోత్రకామాయతే నమో 
ప్రత్యక్షనిజ పరబ్రహ్మ రూపాయ           //నమో//

దేవతాధిపమకుట దివ్యరత్నాంశు సం-
భావితామల పాదపంకజాయ
కైవల్యకామినీ కాంతాయ తే నమో 
శ్రీవేంకటాచల శ్రీనివాసాయ               //నమో//

ముఖ్యపదాల అర్ధం:
నార+అయనుడు = నీటి మీద శయనించు వాడు
సమ్+అధిక ఆనందము= బాగైన మిక్కిలి సంతోషము
సర్వ+ఈశ్వరుడు= అన్నింటికీ అధిపుడు
ధరణీ= భూమి
సతి= భార్య
ఘనస్తనశైల= గొప్పదైన వక్షోజాల కొండలు
పరిరంభ= చుట్టుకుని
పరిమళ శ్రమజలము= సుగంధభరితమైన చెమట
ప్రమదాయ: సంతోషించెడి వాడు
సరసిజ= పద్మము
తే= నీకు
చరణాయ= పాదములకు
కాంచన పత్ర = బంగారపు ఆకు
వల్లిక= లత
కాత్యాయినీ= పార్వతీ దేవి
దేవత+అధిప+మకుట= ఇంద్రుని కిరీటము
సంభావితము: బాగుగా ప్రకాశించునట్లు
పంకజము: బురదనుంచి పుట్టునది = కమలము
కైవల్యకామినీ = క్వైవల్యము కోరు వారలకు
కాంతాయ= భర్త వంటివాడవు

భావం: 
ఓ నారాయణా! బాగైన మిక్కిలి సంతోషాన్నిచ్చు వాడా, సర్వేశ్వరుడా, నీకు నమస్సులు.

నీ భార్యయైన భూదేవి ఘనమైన చన్ను కొండలను గట్టిగా చుట్టుకుని పరిమళభరితమైన చెమటను వదులుతూ సంతోషము పొందుచున్నవాడా!
పద్మనివాసినియైన లక్ష్మీదేవి సంతోషముతో నమస్కరించు పాదములను కలిగినవాడా, సృష్టి సకలము ఆత్మయందు కలిగిన వాడా, నీకు నమస్సులు

సత్యభామా దేవి బంగారు వన్నె ముఖముపై చెమట తీగెలను నిత్యం రచించుటలో నేర్పరితనము కలవాడా, పార్వతీదేవిచే స్తుతింపబడేవాడా, కోర్కెలుతీర్చేవాడా, పరబ్రహ్మస్వరూపుడా, నీకు నమస్సులు.

ఇంద్రుని కిరీటమునందు పొదగబడిన దివ్యరత్నాల వెలుగు వలన  ఎర్రని తామెరల వలే ప్రకాశించు పాదములు కలిగిన వాడా, కైవల్యముకోరు భక్తులకు భర్త వంటి వాడా, వేంకటాచలముపై నివశించే రమాపతీ నీకు నమస్సులు.