ఏమి గల దిందు నెంతగాలంబై న పామరపుభోగ మాపదవంటి దరయ

 శ్రీరాగం  - TTD తాళ్లపాక పదసాహిత్యం - సంపుటం - 1  పేజీ-77

ఏమి గల దిందు నెంతగాలంబై న

పామరపుభోగ మాపదవంటి దరయ ॥ పల్లవి ॥ 

కొండవంటిది యాస, గోడవంటిది తగులు 

బెండువంటిది లోని పెద్దత నము 

పుండువంటిది మేను, పోలించినను మేడి- 

పండువంటిది సరసభావమింతయును ॥ఏమి॥ 

కంచువంటిది మనసు,కలిమిగల దింతయును 

మంచువంటిది, రతి భ్రమతవంటిది 

మించువంటిది రూపు, మేలింతయును ముట్టు- 

పెంచువంటిది, దీనిప్రియ మేమ్మిబ్రాఁతి           ॥ఏమి॥ 

ఆఁకవంటిది జన్మ, మడవివంటిది చింత 

పా(కువంటిది కర్మబంధమెల్ల 

యేఁకటను దిరువేంక టేశుఁదలంచి కోర్కి 

కాఁక (?) సౌఖ్యములున్న గనివంటి దరయ  ॥ ఏమి ॥

ముఖ్యపదార్ధం:

ఏమి గలదిందు: ఇందులో ఏమి ఉంది, ఏమి సారం ఉంది

నెంతగాలంబైన: ఎంతకాలమైనా, ఎంత దీర్ఘకాలం మనిషి జీవించినా

పామరపుభోగము: అవివేకపు లౌకిక సుఖాలు

ఆపద వంటిది: ఆపదలాంటిది, కష్టమే అయినది

అరయ: పరిశీలించి చూడగా, విచారించగా

యాస: ఆశ, కోరిక (desire, longing)

కొండవంటిది: కొండంత పెద్దది, అంతులేనిది

తగులు: తగులుకోవడం, బంధం, ఆసక్తి, అనురాగం

గోడవంటిది: గోడలాంటిది - అడ్డుగా నిలబడేది, దాటలేనిది

బెండువంటిది: బెండు = తేలికగా పైకి తేలే పదార్థం; పెద్దతనము = అహంకారం; బెండులా పైకి తేలే అహంకారం - బాహ్యంగా పెద్దగా కనిపించి లోపల డొల్లగా ఉండేది

పుండువంటిది మేను: శరీరం పుండులాంటిది - లోపల పురుగులు పట్టి, బాధలతో నిండినది

మేడిపండువంటిది: బయటకు అందంగా, పండిగా కనిపించి లోపల పురుగులతో నిండిన మేడిపండు 

సరసభావం (ప్రేమ, శృంగారం) కూడా అలానే బాహ్యంగా మనోహరంగా కనిపించి లోపల పొల్లుగా ఉంటుంది

సరసభావం: ప్రేమ, శృంగారం, రసానుభవం

కంచువంటిది మనసు: కంచు = మోగించే లోహం, మోగుతూ ఉంటుంది కానీ బిగుతుగా ఉంటుంది; మనసు కూడా ఇంద్రియాల శబ్దాలకు మోగుతూ, వంగని లోహంలా మొండిగా ఉంటుంది

కలిమి: సంపద, ఐశ్వర్యం

మంచువంటిది: మంచులాంటిది - కొంతసేపు ఉండి కరిగిపోయేది, క్షణికమైనది

రతి: శృంగారానుభవం, కామసుఖం

భ్రమతవంటిది: భ్రమలాంటిది, మాయలాంటిది

మించువంటిది రూపు: మించు = మెరుపు; రూపు = సౌందర్యం; మెరుపులాంటిది శరీర సౌందర్యం - క్షణంలో మెరిసి క్షణంలో పోయేది

మేలింతయును ముట్టుపెంచువంటిది: ఈ మేలు (సుఖం) అన్నీ ముట్టుకుంటే పెంచువంటిది - అంటే ఒకసారి తగిలించుకుంటే మరింత మరింత పెరుగుతూపోయే బంధం

దీనిప్రియ మేమ్మిబ్రాంతి: దీనిపై ప్రేమ, మోహం పెట్టుకోవడం అంతటి భ్రాంతి మరేదీ లేదు

ఆఁకవంటిది జన్మ: ఆఁక = బాధ, కష్టం, చిక్కు; జన్మ అనేది బాధలతో నిండినది

అడవివంటిది చింత: చింత అడవిలా అంతులేనిది, చిక్కుకుంటే బయటపడలేనిది

పాకువంటిది కర్మబంధమెల్ల: పాకు = తీగ పాకినట్లు వ్యాపించడం; కర్మబంధం తీగలాగా మనచుట్టూ పాకి అల్లుకుంటుంది

యేఁకటను: ఒక్కసారిగా, ఒక్క క్షణం

దిరువేంకటేశుఁ దలంచి: తిరువేంకటేశ్వరుని స్మరించి

కోర్కి కాఁక: కోరికలు లేని

సౌఖ్యములున్న గనివంటిది: సౌఖ్యాలు నిండిన గనిలాంటి స్థితి లభిస్తుంది

అరయ: పరిశీలించి చూడగా, విచారించగా

భావం:

ఈ సంకీర్తన అన్నమయ్య రాసిన వైరాగ్య కీర్తనలలో అత్యంత శక్తివంతమైనది. పల్లవిలో మొదటి ప్రశ్న వేస్తున్నారు - ఎంతకాలం జీవించినా ఈ లౌకిక జీవితంలో ఏమి సారం ఉంది? ఈ పామరపు భోగాలు అన్నీ ఆపదలే అనే సత్యాన్ని మూడు చరణాలలో పన్నెండు ఉపమానాలతో నిరూపిస్తున్నారు. ప్రతి ఉపమానం చాలా జాగ్రత్తగా ఎంచుకున్నారు - ప్రతిది చదివిన వెంటనే మనకు తెలిసిన వస్తువు, కానీ దాని వెనక దాగిన సత్యం మనల్ని ఆలోచింపజేస్తుంది.

//ప// ఎంతకాలం జీవించినా సరే, ఈ లౌకిక సుఖభోగాలలో ఏమి సారం ఉంది? పరిశీలించి చూస్తే ఇవన్నీ అవివేకపు ఆపదలే.

//చ// ఆశ కొండంత పెద్దది - అంతులేనిది. 

తగులుకోవడం గోడలాంటిది - దాటలేనిది. 

లోపలి అహంకారం బెండులాంటిది - పైకి తేలేది, లోపల డొల్లగా ఉండేది. 

శరీరం పుండులాంటిది - లోపల బాధలతో నిండినది. 

ఇక సరసభావం, ప్రేమ అంటారా - బయట పండినట్లు కనిపించే మేడిపండులాంటిది, లోపల పొల్లే.

//చ// మనసు కంచులాంటిది - మోగుతూ ఉంటుంది, కానీ వంగదు. 

సంపద మంచులాంటిది - కొంతసేపు మెరిసి కరిగిపోయేది. రతి సుఖం భ్రమలాంటిది. 

శరీర సౌందర్యం మెరుపులాంటిది - క్షణంలో మెరిసి క్షణంలో పోయేది. 

పైగా ఈ సుఖాలన్నీ ఒకసారి తగిలించుకుంటే మరింత మరింత పెరుగుతూపోయే బంధం. వీటిపై మోహం పెట్టుకోవడంకంటే పెద్ద భ్రాంతి మరొకటి లేదు.

//చ// ఈ జన్మ అనే బాధలతో నిండినది. 

చింత అడవిలాంటిది - చిక్కుకుంటే బయటపడలేనిది. 

కర్మబంధం తీగలాగా పాకి మనల్ని అల్లుకుంటుంది. 

అయితే ఒక్కసారి తిరువేంకటేశ్వరుని తలచితే, కోరెలు లేని సౌఖ్యాల గనిలాంటి స్థితిని అనుగ్రహిస్తుంది.

విశేష గమనిక:

ఈ కీర్తన నిర్మాణంలో అన్నమయ్య పన్నెండు ఉపమానాలను మూడు చరణాలలో నాలుగేసి చొప్పున అమర్చారు. 

మొదటి చరణం శరీరం మరియు మనిషి స్వభావం గురించి చెప్తుంది - ఆశ, అహంకారం, శరీరం, సరసభావం. 

రెండవ చరణం మనసు మరియు ఇంద్రియ సుఖాల గురించి చెప్తుంది - మనసు, సంపద, రతి, సౌందర్యం. 

మూడవ చరణం జన్మ, చింత, కర్మబంధం అనే మూలసమస్యలను చెప్పి, తిరువేంకటేశ్వరుని స్మరణలో పరిష్కారాన్ని చూపిస్తుంది.

"మేడిపండువంటిది సరసభావం" అనే ఉపమానం అన్నమయ్య కవితా శక్తికి చక్కటి నిదర్శనం. మేడిపండు బయట పండిగా కనిపిస్తుంది, లోపల పురుగులతో నిండి ఉంటుంది - ప్రేమ, శృంగారం కూడా అలానే బాహ్యంగా మనోహరంగా కనిపించి లోపల పొల్లుగా ఉంటాయని తీక్షణంగా చెప్పారు. "ముట్టు పెంచువంటిది" అనే వర్ణన కూడా అంతే లోతైనది — ఒకసారి తగిలించుకుంటే వదలనిది, పెరుగుతూనే ఉండేది అని చెప్పడం వ్యసన స్వభావాన్ని ఎంత సూటిగా చెప్పిందో చూడండి.

Meaning in English:

Pallavi: However long one may live, what is there of real worth in this world? On reflection, these foolish worldly pleasures are nothing but misfortune in disguise.

Charanam 1: Desire is like a mountain - boundless. Attachment is like a wall - impossible to cross. Inner pride is like cork - hollow within, floating on the surface. The body is like a festering wound - full of pain. And as for tender emotions and love - they are like the wood-apple fruit, fair-looking on the outside but hollow within.

Charanam 2: The mind is like bronze - it keeps ringing with noise but will not bend. Wealth is like snow - glittering for a moment and then gone. Sensual pleasure is like an illusion. Beauty of form is like lightning - brilliant for an instant and then vanished. And all these so-called pleasures, once touched, grow and multiply like an ever-spreading creeper. There is no greater folly than placing one's heart in these.

Charanam 3: Birth is like a wound of suffering. Worry is like a dense forest - once you enter, there is no way out. The bondage of karma spreads and clings like a creeping vine. But one who yearns for and remembers Lord Tiruvenkatesha even once - for that person, this very life becomes like a mine full of riches and happiness.