Total Pageviews

Monday, July 11, 2011

కొమ్మ నీ పలుకులకు కుశలమస్తు

//ప//కొమ్మ నీ పలుకులకు కుశలమస్తు
సమ్మదపు వయసు కైశ్వర్యమస్తు

//చ//బెడగు కళలను చాల పెంపొందించుచున్న నీ
యుడురాజు మోముకభ్యుదయమస్తు
కడివోని నీరజపు కళికలను గేరు, నీ
నెడడ కుచములకు నభివృధ్ధిరస్తు 

//చ//వొగరు మిగులగ తేనె లొలుకు నున్నటి నీ
చిగురు మోవికిని ఫల సిద్ధిరస్తు 
సొగసు చక్రములతో సొలయు నీ పిరుదులకు 
అగణిత మనోరథావ్యాప్తిరస్తు

//చ//తనరు తుమ్మెదగములఁ దరము నీ కురులకును 
అనుపమంబైన దీర్ఘాయురస్తు 
నను ద్వారకాకృష్ణుడనుచుఁ గూడిన నీకు
అనుదినము నిత్య కల్యాణమస్తు

ముఖ్య పదాల అర్ధం:
కొమ్మ: స్త్రీ, అందమైన యువతి
నీ పలుకులకు: నీవు పలికే మాటలకు
కుశలమస్తు: క్షేమము అగుగాక
సమ్మదపు: ప్రమోదము, ఆనందము, సంతోషము (Joy, pleasure, happiness) అగు
వయసు కైశ్వర్యమస్తు = వయసుకు+ ఐశ్వర్యమస్తు: ప్రాయము గొప్ప సంపద అగుగాక

బెడగు కళలను: కులుకు, సొగసు, అందము, విలాసవంతమైన కళలు(Fineness, prettiness, handsomeness, prime, grace, comeliness, elegance)
చాల పెంపొందించుచున్న: చాలా ఎక్కువగా పెంపొందించుకున్న 
నీ యుడురాజు మోముకభ్యుదయమస్తు: నీ చంద్రబింబము వంటి మొగమునకు మంగళము, శుభము కలుగు గాక
కడివోని: చెడని, పాడైపోని (To be spoiled చెడిపోవు. కడివోని excellent, unspoiled)
నీరజపు: నీటిలో పుట్టినది (తామెర/కలువ)
కళికలను గేరు: కాంతులను పోలినట్టు/తామెర తంపరలై పెరిగినట్టు
నీ నెడడ కుచములకు నభివృధ్ధిరస్తు: నీ వక్షస్థలము నందున్న కుచములు అభివృద్ధి చెందుగాక

వొగరు మిగులగ: కొంచెం వగరు మిగిలిన
తేనె లొలుకు: తేనెలు ఒలికేటి 
నున్నటి నీ చిగురు మోవికిని: నున్నటి నీ చిగురు పెదవులకు 
ఫల సిద్ధిరస్తు: ఫలము సిద్ధించుగాక 
సొగసు చక్రములతో: అందమైన చక్రాలవలే
సొలయు: నిస్త్రాణము చెందిన, పారవశ్యము చెందిన 
నీ పిరుదులకు: నీ జఘనములకు (a pair of hips)  
అగణిత: అపరిమితమైన, మహత్తైన, విస్తారమైన. (Inestimable, countless, innumerable, endless, great)
మనోరథావ్యాప్తిరస్తు: మనోరధాన్ననుసరించి వ్యాపించుగాక

తనరు: ఒప్పు, అతిశయించు, విజృంభించు (To appear or shine. to extend; to be great or large)
తుమ్మెదగములఁ దరము: తుమ్మెద రెక్కల వలే నల్లని వర్ణమును పోలిన 
నీ కురులకును: నీ పొడవాటి జడ/వెంట్రుకలకు 
అనుపమంబైన: అసదృశ్యమైన, ఈడుకాని. అనుపమితము (Incomparable, unrivalled, unparalleled. uncompared, matchless.)
దీర్ఘాయురస్తు: దీర్ఘ మైన ఆయుర్దాయము కలుగుగాక 
నను ద్వారకాకృష్ణుడనుచుఁ గూడిన: నను (శ్రీ వేంకటేశుని) ద్వారకను పరిపాలించిన కృష్ణుడనుచు దగ్గరకు వచ్చిన 
నీకు అనుదినము నిత్య కల్యాణమస్తు: నీకు ప్రతి దినము మంగళప్రదమౌదు గాక.

భావం:
ఈ కీర్తన అన్నమయ్య రాసిందేనా అన్న చిన్న అనుమానం కలిగినప్పటికీ, ఆ వర్ణన చూసిన తర్వాత అన్నమయ్యదేనేమో అనిపించించింది. ఎందుకంటే..ఈ కీర్తన వేంకట ముద్రాంకితం గా రచింపబడలేదు. 

ఓ అందమైన యువతీ! నీవు పలికే మాటలకు క్షేమము అగుగాక. ప్రమోదము కలిగించే నీ వయసు నీకు గొప్ప సంపద అగుగాక.
అందమైన కళలు చాలా ఎక్కువగా పెంపొందించుకున్న నీ చంద్రబింబము వంటి మొగమునకు మంగళము అగుగాక.
చెడిపోని కలువల కాంతుల వలే/నీటిలో కలువలు ఎంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతాయో అంత ఎక్కువగా నీ హృదయ సీమ ను అలరారు నీ అధ్బుత పయోదరములు/ స్తనములు/ కుచములు అభివృద్ధి చెందు గాక! (స్వామి తో రతి క్రీడ నిరంతరము కలిగియుండుట వలన ఆమె వక్షస్థలం పొంగి ఉంటుందని భావన) 
కొంచెం వగరు మిగిలిన తేనెలు ఒలికేటి నున్నటి నీ ఎర్రని చిగురు పెదవులకు ఫలము సిద్ధించుగాక. (స్వామి ఆ పెదవుల తేనెలను గ్రోలితే వాటికి ఫలితము దక్కినట్లే అని భావన)  
అందమైన చక్రాలవలే ఉన్ననీ పిరుదులకు (గుండ్రని చక్రాల వలే ఉన్నాయని భావన) అపరిమితమైన మనోరధా వ్యాప్తి సిద్ధించు గాక.
నల్లని తుమ్మెద రెక్కలను పోలిన నీ కురులకు అసదృశ్యము కాని దీర్ఘాయువు కలుగు గాక (అంటే ఎప్పటికీ అవి నల్లగానే ఉండవలెనను భావన. ఆమె కు వృద్ధాప్యం లేదని చెప్పుట ఉద్దేశ్యము)
నన్ను (శ్రీ వేంకటేశుని) ద్వారకను పరిపాలించిన కృష్ణుడనుచు దగ్గరకు వచ్చిన నీకు ప్రతి దినము మంగళప్రదమౌదు గాక.
ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.
http://www.esnips.com/doc/66e94007-dccf-4eeb-af27-3589177fc77e/046-Komma-Nee---Anandbhairavi

Saturday, May 28, 2011

ఇన్ని రాసుల యునికి యింతి చెలువపు రాశి


//ప// ఇన్ని రాసుల యునికి యింతి చెలువపు రాశి 
 కన్నె నీ రాశి కూటమి గలిగిన రాశి 

//చ// కలికి బొమ విండ్లుగల కాంతకును ధనురాశి 
మెలయు మీనాక్షికిని మీనరాశి 
కులుకు కుచకుంభముల కొమ్మకును కుంభరాశి 
చెలగు హరిమధ్యకును సింహరాశి 

//చ// చిన్ని మకరంకపు బయ్యెద చేడెకు మకరరాశి 
కన్నె పాయపు సతికి కన్నెరాశి 
వన్నెమైపైడి తులదూగు వనితకు తులరాశి తి
న్నని వాడి గోళ్ళ సతికి వృశ్చికరాశి 

//చ// ఆముకొని మొరపుల మెరయు నతివకు వృషభరాశి 
జామిలి గుట్టుమాటల సతికి కర్కాటక రాశి 
కోమలపు చిగురుమోవి కోమలికి మేషరాశి 
ప్రేమ వేంకటపతి గలిసె ప్రియ మిధున రాశి

ముఖ్యపదాల అర్ధం:

ఇన్ని రాసుల: పన్నెండు రాశుల 
యునికి= ఉనికి: ఉండు (Being, existence)
యింతి= ఇంతి: స్త్రీ
చెలువపు రాశి: అందాల రాశి 
 కన్నె: ఈ పడతి
ఈ రాశి కూటమి గలిగిన రాశి : పన్నెండు రాశులు కలిగిన అందాల రాశి

కలికి: అందమైన స్త్రీ
బొమ విండ్లుగల: ధనస్సు (A bow) వంటి కనుబొమ్మలు కలిగిన
కాంతకును: పడతికి
ధనురాశి: ధనూరాశి 
 మెలయు: కలసి ఉండు (To mix, be united)
మీనాక్షికిని: చేప కన్నుల అమ్మాయికి
మీనరాశి: మీన (చేప) రాశి  
కులుకు: శృంగారముగా కదులు (To move gracefully)
కుచకుంభముల: కుండలవంటి స్తనములు కలిగిన
కొమ్మకును: స్త్రీ కి
కుంభరాశి: కుంభ (కుండ)రాశి  
చెలగు: ఒప్పు, ప్రకాశించు (To appear, arise, occur)
హరిమధ్యకును: సన్నని నడుమ కు 
సింహరాశి: సింహరాశి

మకరాంకపు: మకరాంకుడు అంటే మన్మధుడు, మకరధ్వజుడు (An epithet of Manmadha, whose banner is     an alligator)  
బయ్యెద: పైట (ఆదువారు తమ ఎదను కప్పుకొను వస్త్రము)
చేడెకు= చేడియ : a woman or lady, ఆడుది
మకరరాశి: మకర(మొసలి) రాశి   
కన్నె ప్రాయపు సతికి: యౌవ్వనవతి ఐన పడతికి
కన్నెరాశి: కన్నె(పడుచు పిల్ల) రాశి
వన్నెమైపైడి: శరీరపు వన్నె బంగారపు రంగుతో   
  తులదూగు వనితకు: సరిసమానముగా తులతూగే పడతికి
తులారాశి: తుల (త్రాసు) రాశి
తిన్నని : నిట్టనిలువుగా (straight)
వాడి గోళ్ళ సతికి: పదునైన అయుధములు వలే ఉన్న గోళ్ళు కలిగిన స్త్రీకి 
వృశ్చికరాశి: వృశ్చిక (తేలు) రాశి

  ఆముకొను: హెచ్చగు, పైకొను (To increase) 
మొరపుల: మూపురము???
మెరయు నతివకు: మెరిసేటి అతివ (స్త్రీ) కి
వృషభరాశి: (ఎద్దు) రాశి 
జామిలి: మంద్ర స్వరంతో?????
గుట్టుమాటల సతికి: రహస్యపు మాటల పడతికి
కర్కాటక రాశి: కర్కాటక (ఎండ్రకాయ) రాశి 
కోమలపు: మృదువైన (Delicate, soft, bland, blooming, youthful)
చిగురుమోవి: పెదవుల చివరలు లేత చిగురుటాకుల్లా కలిగిన 
కోమలి: సున్నితమైన అమ్మాయికి (A blooming girl)
మేషరాశి: మేష (మేక) రాశి  
ప్రేమ వేంకటపతి గలిసె ప్రియ: ఈ ప్రియురాలు ప్రేమతో వేంకటపతిని కలిసింది కాబట్టి 
మిధున రాశి: మిధున (A couple, a brace, a pair: particularly male and female) రాశి (మిధునము= సంగమము, మైధునము= రతిక్రియ) 

భావం:
అన్నమయ్య అమ్మవారిలో లక్షణాలన్నింటినీ జ్యోతిశ్చక్రంలో ఉన్న రాశులతో పోల్చుతున్నారు. అమ్మ జగన్మాత. అందుకే ఈ పన్నెండు రాశులు ఆమెలోనే ఉన్నాయి. అంతర్లీనంగా ఆలోచిస్తే అన్నమయ్య అమ్మవారి కి అయ్యవారికీ రాశి మైత్రి కుదిరిందని నిరూపిస్తున్నారు. అమ్మవారిలో అన్ని రాశులూ ఉన్నాయి కాబట్టి స్వామి యే రాశిలో పుట్టినా (జననకాలంలో చంద్రుడు యే రాశిలో ఉంటే అది మన జన్మరాశి అవుతుంది) వారిద్దరికీ రాశిమైత్రి అద్భుతంగా కలుస్తుందన్నమాట. ఈ విధంగా ఈ సృష్టిలో ఇంకెవ్వరికీ జరగదు. అన్నమయ్య కేవలం ఆధ్యాత్మిక తత్వవేత్త మాత్రమే కాదు. పరిపూర్ణ శాస్త్రజ్ఞుడు.

పన్నెండు రాశిల ఉనికీ కలిగిన యువతి ఈ అందాలరాశి. ఇంతకీ అ పన్నెండు రాసులూ ఆమె లో ఎలా కలిగాయంటే..

ఆమె కనుబొమ్మలు విల్లులా (ధనస్సు) వంగి ఉన్నాయి కాబట్టి ఆమెలో ధనూరాశి కలిగింది. 
ఆమె కన్నులు అందమైన చేపల్లా (మీనముల) వలే ఉన్నాయి కాబట్టి ఆమెలో మీనరాశి గోచరిస్తూంది.
ఆ సౌందర్యవతికి శృంగారముగా కులుకుతూ కదులుతూన్న కుండలవలే గుండ్రని కుచములున్నవి కాబట్టి ఆమెలో కుంభ (కుండ) రాశి ప్రతిబింబిస్తూంది. ఆమె తీగలాంటి సన్నని నడుము సింహం నడుము లాగ ఉన్నందున ఆమె లో సింహ రాశి దర్శనమిస్తూంది.

ఆమె వక్షస్థలాన్ని కప్పే పయ్యెద - గాలికి అటూ ఇటూ ఊగుతూ- మన్మధుని జెండా (మకరధ్వజము)- మొసలి చెన్నెలున్న మరుని పతాకం వలే ఉన్నం దున ఆమె లో మకర (మొసలి) రాశి కన్పిస్తూంది. 
ఆమె నిత్యము యౌవ్వనవంతురాలు. కాలము ఆమెలో ఏ మార్పునూ తీసుకురాలేదు (మనం కాలం తో పాటు వృద్ధులమౌతాంకదా! ఆవిడకి ఆ బాధలేదు), కాబట్టి కన్య (యౌవ్వనవతి ఐన స్త్రీ) రాశి ఆమెను ఆశ్రయించింది. 
మేలిమి బంగారంలాతో సరి సమానంగా తూగే మిస మిస లాడుతూన్న బంగారువర్ణపు శరీరం కలిగిన పడతి కాబట్టి ఆమెలో తులా (త్రాసు) రాశి సంతరించబడినది. 
సన్నని పొడవైన వాడి గోళ్ళు కలిగినది కాబట్టి ఆమెలో వృశ్చిక (తేలు) రాశి వెల్లివిరిసింది.   

ఆమె చాలా మృదు మధురంగా పాడగలదు. రిషభాది స్వరాలు ఆమె గొంతులో సుస్వరంగా పలుకుతాయి కాబట్టి ఆమెలో వృషభరాశి ఒనరింది. "సరిగమపదని" లో "రి" అంటే రిషభం కదా!!  
ఎండ్రకాయ (పీత, కర్కాటకం) కాలువ గట్టుల్లో బొరియలు చేసుకుని అత్యంత గుట్టుగా నివశిస్తుంది. అలాగే అలమేల్మంగ స్వామితో కలిసినప్పుడు చాలా గుట్టుగా ప్రణయ రహస్యములు పలుకుతూంటుంది. కాబట్టి కర్కాటకరాశి ఆమెలో ఆవిధంగా భాగమైంది.
మేక ఎప్పుడూ లేత చిగుళ్ళు మేస్తూంటుంది. మేక నోటి వద్ద ఎప్పుడూ లేత చిగుళ్ళుంటాయి. ఈ అలమేల్మంగ కు అధరాలే(పెదవులే) ఎర్రని లేత చిగుళ్ళు లా ఉన్నాయి. కాబట్టి ఈమెలో మేషరాశి మమేకమైంది.
ఆమె శ్రీ వేంకటపతిని కళ్యాణమాడి, ఆయనతో సంగమిస్తే అది మిధున రాశి అవుతుంది.        

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి 
http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/search?q=inni+rasula
మరింత వివరణకై శ్రీ తాడేపల్లి పతంజలి మహనీయుల  వ్యాఖ్యానం చదవండి. 

Saturday, April 23, 2011

లాలనుచు నూచేరు లలనలిరుగడల

లాలనుచు నూచేరు లలనలిరుగడల 
బాలగండవీర గోపాలబాల

ఉదుట గుబ్బల సరము లుయ్యాల లూగ 
పదరి కంకణరవము బహుగతులమ్రోగ
వొదిగి చెంపల కొప్పు లొక్కింత వీగ 
ముదురు చెమటల నళికములు తొప్పదోగ

సొలపు తెలిగన్నుగవ చూపులిరువంక 
మలయ రవళులకు బహుమాఱును బెళంక
కొలది కోవిగములు క్రోలుమదనాంక 
ములగ్రేణిసేయ రవములు వడిదలంక

సరుస పదములు జంగ చాపుచేబాయ 
గురులీల మీగళ్ళ గుచ్చెళ్ళరాయ
కరమూలములు కాంతి కడుజాయజేయు 
సరస నురుకుసుమ వాసనలెదురుడాయ

కొలది నునుమేనుల కూనలసి యాడ 
మెలకువతోనొకరొకరి మెచ్చి సరియాడ
తలలూచి చొక్కి చిత్తరు బొమ్మలాడ 
అలరి యెల్లరు మోహనాకృతులు చూడ

లలిత తాంబూల రసకలితంబులైన 
తళుకు దంతములు కెంపుల గుంపులీన
మొలక వెన్నెల డాలు ముసురు కొనితోన 
చెలగి సెలవుల ముద్దు చిరునవ్వులాన

మలయ మారుత గతులు మాటికి జెలంగ 
పలుకు గపురపు తావి పైపై మెలంగ
పలుగానలహరి యింపుల రాల్గరంగా 
బలసి వినువారి చెవి బడలిక దొలంగ

లలనా జనాపాంగ లలిత సుమచాప 
జలజలోచన దేవ సద్గుణ కలాప
తలపు లోపల మెలగు తత్వప్రదీప 
భళిర గండపరేశ పరమాత్మరూప 

ముఖ్యపదాల అర్ధం:

లాలనుచు: లాలి లాలి అంటూ
నూచేరు: ఉయ్యాలను ఊపుతున్నారు
లలనలిరుగడల =లలనలు+ఇరు+కడల : రెండు చివరలా స్త్రీలు  
బాల వీర: వీరబాలుడా  
గండ గోపాలబాల: చాలా శక్తివంతమైన, ధైర్యవంతుడవైన గోపాలురి బాలుడా 

ఉదుట: ఉద్ధతి, Bigness, vigour, weight
గుబ్బల: స్తనములు, పయోధరములు పై 
సరములు:  
హారములు (A row or string (of pearls)) 
ఉయ్యాల లూగ: ఉయ్యాలలూగినట్లుగా ఊగిసలాడుచుండగా 
పదరి: చలించు
కంకణరవము: కంకణాల ఘల్ ఘల్ మనే మోత
బహుగతులమ్రోగ: అనేక విధములుగా మ్రోగుచుండగా
వొదిగి: అందముగా అమర్చి పెట్టుకున్న
చెంపల కొప్పులు: కపోలము పై నున్న జడ కొప్పులు
లొక్కింత వీగ: కొంచెం వదులై 
ముదురు చెమటల: బాగా ఎక్కువగా పట్టిన చెమటలతో
అళికములు: లలాటములు, ఫాలభాగములు
తొప్పదోగ: తోగు+తోగు = తడిసి ముద్దై పోయినవి (To plunge, to be drenched)

సొలపు: నిస్త్రాణ, పారవశ్యము, మూర్ఛ, బడలిక. సొలపుచూపు Languishment, swooning, faintness. (ఇక్కడ పారవశ్యము అనే మాట సరిపోతుంది)
తెలిగన్నుగవ: ప్రకాశవంతమైన జంట కన్నుల (The whites of the eyes: staring eyes: upturned eyes that shew the white)
చూపులిరువంక: చూపులు రెండువైపులా (అంటే ఉయ్యాల అటూ, ఇటూ ఊగుతున్నప్పుడు, పారవశ్యంతో ఆ బాలుని మోహనాకృతిని తమ ప్రకాశవంతమైన కన్నులతో తదేకంగా అటూ, ఇటూ తిప్పుతూ చూస్తున్నారన్నమాట)       
మలయు: తిరుగు To wander, roam,  
రవళులకు: ధ్వనులకు
బహుమాఱును: ఎక్కువ సార్లు
బెళంక: బెదురుతూ
కొలది: కొద్ది, పరిమితి
కోవిగములు: 
క్రోలు: త్రాగు
మదనాంకముల: మదన చేతులు (దూలముమీది అంగదారవులు, ఇంటికురుజులమీదవేయు. పట్టెలు)
గ్రేణిసేయ రవములు: శ్రేణి??? (వరుసలు చేయు ధ్వనులు)
వడిదలంక: 

సరుస పదములు: అందమైన పాదములు 
జంగ చాపుచేబాయ: అటూ ఇటూ అంగగా చాపి 
మీగాళ్ళ: (మీదు + కాలు.) n. The upper part of the foot, పాదముమిది పైభాగము
గుచ్చెళ్ళరాయ: చీర కుచ్చిళ్ళు రాసుకొనగా 
కరమూలములు: చేతి చివరలు
కాంతి కడుజాయజేయు: మిక్కిలి కాంతులను వెదజల్లుచున్నవి 
సరస: సమీపము, దాపు (Nearness, proximity)
నురుకుసుమ: మరువపు ఆకులు/పువ్వులు??
వాసనలెదురుడాయ: 

కొలది: పరిమితిగా
నునుమేనుల కూనలు: నున్నటి శరీరాల అంగనామణులు 
అలసి యాడ: అలసిపోతూ ఆడుతూ   
మెలకువతో: కడు జాగరూకత తో
నొకరొకరి మెచ్చి: ఒకరిని ఒకరు మెచ్చుకుంటూ
సరిగూడ: సరిగా కూడుకుని (కలసి)  
తలలూచి: తలలు ఊపుతూ
చొక్కి: పరవశముతో
చిత్తరు బొమ్మలాడ: ఉయ్యాలకు కట్టిన చెక్క బొమ్మలు ఆటలాడగా
అలరి యెల్లరు: మిక్కిలి సంతోషము పొందుతూ అందరూ 
మోహనాకృతులు చూడ: సుందరమైన నీ ఆకృతిని చూస్తున్నారు

లలిత: మనోజ్ఞమైన, సుందరమైన 
తాంబూల రసకలితంబులైన: ఎర్రని తాంబూల రసములు కూడుకొనిన   
తళుకు దంతములు: మెరిసే దంతములు
కెంపుల గుంపులీన: ఎర్రని కెంపు మణుల గుంపులు వలే 
మొలక: మొలిచినవంటి
వెన్నెల డాలు: వెన్నెల కాంతి
ముసురు కొనితోన: తమ నవ్వులలో నింపుకుని   
చెలగి: ప్రకాశించుచూ
సెలవుల: పెదవి మూలలలనుండి
ముద్దు చిరునవ్వులాన: ముద్దులోలికే చిరునవ్వులతో
  
మలయ మారుత గతులు: అత్యంత సువాసనల ప్రదేశములు  (fragrant breeze) 
మాటికి జెలంగ: మరల మరల ఉద్భవించనున్నది
గపురపు తావి: కర్పూరపు పరిమళములు 
పైపై మెలంగ: పై పైన సంచరించుచున్నది
పలుగానలహరి: ఎన్నో పాటల ప్రవాహములో
యింపుల: వినుడానికి చాలా మధురముగా
రాల్గరంగా= రాలు+కరగంగ : రాళ్ళు కరుగుచుండగా 
బలసి: అలసి, సొలసి, 
వినువారి చెవి: వినేటటువంటి అంగనామణుల  
బడలిక దొలంగ: బడలిక/బాధలు పోవుచుండగా

లలనా జనాపాంగ: అంగనామణుల శరీరాలపై
లలిత సుమచాప: మృదువైన పువ్వుల బాణము వంటివాడా 
జలజలోచన దేవ: కలువ కన్నుల దేవా
సద్గుణ కలాప: మంచి గుణముల సమూహములు కలిగిన వాడా
తలపు లోపల: ఆలోచనలోపన 
మెలగు తత్వప్రదీప: ప్రకాశవంతమైన తత్వరూపంలో సంచరించేవాడా
భళిర గండపరేశ: ఓ బాలశూరుడా భళి భళి (Mightiest lord)
పరమాత్మరూప: పరమాత్మ స్వరూపుడా 

భావం:
బాలకృష్ణుని ఉయ్యాలలో పరుండబెట్టి గోపికలంతా లాలి లాలి అంటూ పాడుతున్న సన్నివేశాన్ని అన్నమయ్య ఎంత అందంగా, అపురూపంగ భావచిత్రీకరణ గవించారో చూడండి.

ఓ బాలగండవర గోపాలబాల ! అపురూపమైన అంగనామణులు ఉయ్యాలకు రెండు వైపుల నిలబడి లాలి లాలి అని లాలిపాటలు పాడుతూ పరవశించిపోతూ నిన్ను ఊచుచున్నారు.

ఉయ్యాలను ఊపుచున్న అంగనామణులు ధరించిన ముత్యాల హారములు వారి బరువైన చన్నులపై అసియాడుచున్నవి. వారు చేతులకు ధరించిన కంకణాలు కదులుతూ ఘల్ ఘల్ మని మ్రోతలు చేస్తున్నాయి. అందముగా అమర్చి పెట్టుకున్న వారి జడకొప్పులు కొంచెం వదులై చెంపల పైకి జారుతున్నాయి. ఉయ్యాల ఊపుటలో బాగా అలసి వారి నుదురులు చెమటలు పట్టి తడిసి ముద్దై పోతున్నారు.

ఉయ్యాల అటూ, ఇటూ ఊగుతున్నప్పుడు, పారవశ్యంతో ఆ బాలుని మోహనాకృతిని తమ ప్రకాశవంతమైన కన్నులతో తదేకంగా అటూ, ఇటూ తిప్పుతూ చూస్తున్నారు. ఉయ్యాల దూలమునకు వేసిన కురుజులు కిర్రు, కిర్రు మని ధ్వని చేస్తున్నప్పుడు కొంచెం బెదురు చూపులు చూస్తూ జాగ్రత్తగా ఊపుచున్నారు. (అంటే...ఉయ్యాల కురుజులు ఎక్కడ ఊడిపోతాయో అని భయం వల్ల కావచ్చు)

వారి అందమైన పాదాలను అంగలుగా వేస్తూ బాగా సాగుతూ ఉయ్యాల ఊపుతున్నారు. బాగా సాగడం వల్ల వారి చీర కుచ్చిళ్ళు  రాసుకుంటున్నాయి. ఊచుటలో వారి చేతి చివరలు కాంతులు ప్రసరిస్తు న్నాయి. (ఈ కాంతులు చేతులకు ధరించిన కంకణాల వల్లనేమో). వారి నల్లని బరువైన కొప్పులలో దాల్చిన మరువపు ఆకుల పరిమళాలు అన్ని దిక్కులలో వ్యాపిస్తున్నాయి.

అతి మెత్తని వారి నున్నని వారి శరీరాలు అలసిపోతూ ఆడుచున్నాయి. మిక్కిలి జాగరూకతతో ఒకరినొకరు మెచ్చుకొనుచు సరిగా కలసి ఊపుచున్నారు. ఉయ్యాలకు కు కట్టిన చెక్క బొమ్మలు పరవశంతో తలలూచి ఎగురుచున్నవి. అందరు నీ మోహనాకృతిని తదేకంగా చూచుచు ఊపుచున్నారు.    

ఈ అంగనామణులు తాంబూలం వేసుకున్నారు. మనోజ్ఞమైన తాంబూల రసముల వల్ల వారి మెరిసే దంతములు ఎర్రని కెంపుల మణుల సమూహముల వలే ఉన్నవి. అనిర్వచనీయమైన ఆనందానికి లోనై వారి పెదవి మూలలనుండి వచ్చే ముద్దులొలికే చిరునవ్వులు వెన్నెల కాంతులను చిమ్ముచున్నవి.

అత్యంత సువాసన భరితమైన మలయమారుతము గతులు మారుతూ వీచుచున్నది. కర్పూరపు పరిమళము చిమ్ముచున్నది. వారు పాడేటటువంటి పాటల ప్రవాహములకు రాళ్ళు కరుగుచున్నవి. ఉయ్యాల ఊచుటవల్ల అలసిన వారి చెవి బాధలు, అలసట అంతా ఈ పాటలు వినినంతనే పోవుచున్నవి.

అంగనామణుల నున్నటి శరీరాలపై మృదువైన పువ్వుల బాణము వంటి వాడా, కలువ కన్నుల దేవా, మంచిగుణముల సమూహములు కలిగినవాడా, ఆలోచనలోపల ప్రకాశవంతమైన తత్వరూపంలో సంచరించేవాడా, ఓ బాలశూరుడా, పరమాత్మా..భళి భళి...


ఉయ్యాల ఊపడానికి ఎందుకింత కష్టపడుతున్నారనుకుంటున్నారా! ఐతే ఆ ఉయ్యాల స్వరూపాన్ని తెలుసుకోవాలంటే "అలర చంచలమైన ఆత్మలందుండ అలవాటు సేసెనీ ఉయ్యాల" అనే కీర్తన చదవండి. త్వరలో ఆ కీర్తన అర్ధన్ని కూడా వివరించే యత్నం చేస్తాను.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.  
http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/2006/10/27lalanuchu-nucheru.html