అన్నమాచార్య సంకీర్తనలు - వివరణలు

ఎట్టున్నదో నీచిత్త యెదురాడ నే వెఱతు

2012-01-05T22:53:00.000-08:00

//ప//ఎట్టున్నదో నీచిత్త యెదురాడ నే వెఱతు
గట్టిగా హరి నీ మాయ కడవగరాదు

//చ//నిచ్చ పతితుల జూచి నేను సంసారినైయుందు
అచ్చపు సన్యాసుల జూచి అటువలె నయ్యేనందు
హెచ్చి మెంచి వచ్చితేను యెక్కడి గొడవ యందు
ఇచ్చట నిశ్చల బుద్ధి యెందూ నేగానను

//చ//కర్ముల జూచొకవేళ కర్మము నేఁ జేయబోదు
మర్మపు జ్ఙ్ణానుల జూచి మంచిదందును
అర్మిల రెండూ జూచి అంతలో సందేహింతు
నిర్మలమయిన బుద్ధి నే నెందు గానను

//చ//వారణాసి వోఁజూచి వారివెంట తగులుదు
తేరి కొంత దవ్వు వోయి తిరుగుదును
నేరిచి శ్రీవేంకటేశ నీవే నన్ను గాచితివి
యీరీతి తేరినబుధ్ధి యందు నేగానను

భావం:

ఈ సంకీర్తన ఒక సామాన్య మానవుడు నిరంతరం పడే సంఘర్షణకు అద్దం పడుతుంది. మంచిగా ఉండాలనుకుంటాడు కానీ ఇంద్రియాలకు లొంగిపోతాడు. ప్రతీ విషయంలోనూ సందిగ్ధమే. నిశ్చలమైన బుద్ధి ఎక్కడా ఉండదు. బుద్ధి అటూ ఇటూ ఊగుతూంటుంది.

స్వామీ! నీ చిత్తం ఎలా ఉందో నామీద. నీకు ఎదురు మాట్లాడే సాహసం నేను చెయ్యను. హరీ! నీ మాయ తెలుకోడానికి సాధ్యపడదు/దాట శక్యము కాదు.

నిత్యము సంసార సాగరంలో సుఖభోగాలనుభవిస్తూ పాపకృత్యాలు చేసే వారిని చూసి నేనూ సంసారినవ్వాలనుకుంటాను. సన్యాసాశ్రమం తీసుకుని ఈ బంధాలకు అతీతంగా ఎప్పుడూ నీ నామస్మరణలో ఉండే సన్యాసులను చూసినప్పుడు సన్యాసి నవ్వాలనుకుంటాను. కొంచెం ఆధ్యాత్మిక చింతన ఎక్కువయిన క్షణంలో సన్యాసం తీసుకుని ఓ నాలుగురోజులు అవ్వగానే ఇదెక్కడి గొడవరా బాబూ! అనుకుని సన్యాసాన్ని కూడా సక్రమంగా ఆచరించను. సన్యాసంలో కూడా నా బుద్ధి నిశ్చలంగా ఉండటంలేదు.

అనేక కర్మలు (ఉద్యోగాలు, విధులు) చేసేవారిని చూసిని నేను కూడా ఏదో ఒకపని చెయ్యాలనుకుంటాను. ఇంతలో నేను చేసే పనివల్ల మోక్షం రాదనుకుని నిరంతరం జ్ఞానసముపార్జన చేసే మహాత్ములను చూసి ఈ పనే మంచిదనుకుంటాను. ప్రేమతో ఈ రెంటినీ పోల్చుకుని చూస్తే మళ్ళీ నాలో నాకే సందేహం కలుగుతుంది. పని చేసుకుని భార్యను సంతోషపెడుతూ పిల్లలతో హాయిగా భోగాలనుభవించడం మంచిదా?. జ్ఞాన సంపన్నుల వెంట జ్ఞాన సముపార్జన చేస్తూ కఠినమైన జీవితాన్ని అవలంబించడం మంచిదా? అని!. అక్కడ కూడా నా బుద్ధి స్వచ్చంగా ఉండట్లేదు.

కాశీకి పోయేవారందనీ చూసి భక్తి ఎక్కువై వారితో పాటే కాశీ కి పోయి మోక్షం పొందాలనుకుని వారి గుంపులో కలిసి బయలుదేరతాను. కొంత దూరం పోగానే భార్య, పిల్లలు, సంసారసుఖాలు గుర్తొచ్చి మధ్యలో ఆగిపోయి వెనక్కొచ్చేస్తాను. ఈ విధంగా నా బుద్ధి అనేక సంఘర్షణలకు లోనవుతూ స్థిరత్వాన్ని కోల్పోతోంది. మంచి ఏదో తెలిసినా ఆచరించలేని స్థితికి దిగజారిపోతున్నాను. స్వామీ! నీవు నన్ను ఈ విధంగా కరుణిస్తున్నావు. ఇదంతా నీ మాయ. నన్ను మంచి దారిలోకి మార్చుకో..నాకు మంచి బుద్ధిని ప్రసాదించు.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి. http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/

ఎవ్వరెవ్వరివాడో- యీజీవుడు - నెవ్వరికి నేమౌనో - యీజీవుడు

2011-08-18T23:34:00.000-07:00

ప|| ఎవ్వరెవ్వరివాడో- యీజీవుడు -
నెవ్వరికి నేమౌనో -యీజీవుడు ||

చ|| ఎందరికి గొడుకుగా- డీజీవుడు వెనుక-
కెందరికి దోబుట్ట డీజీవుడు |
యెందరిని భ్రమయించ- డీజీవుడు దుహ్ఖ-
మెందరికి గావింప -డీజీవుడు ||

చ|| ఎక్కడెక్కడ దిరుగ- డీజీవుడు వెనుక-
కెక్కడో తనజన్మ- మీజీవుడు |
యెక్కడి చుట్టము దనకు- నీజీవుడు యెప్పు-
డెక్కడికి నేగునో -యీజీవుడు ||

చ|| ఎన్నడును జేటులే-నీజీవుడు వెనుక-
కెన్నిదనువులు మోవ- డీజీవుడు |
యెన్నగల తిరువేంక-టేశు మాయల దగిలి
యెన్నిపదవుల బొంద- డీజీవుడు ||

భావం:

ఈ సంకీర్తనం అన్నమాచార్యుల తత్వచింతనకు తార్కాణం.
ఎవరి ఎవరి వాడు ఈ జీవుడు ?. ఎవరికి ఏమౌతాడు? ప్రాణం ఉన్నంతవరకూ నలుగురితో మాట్లాడుతూ, ప్రేమిస్తూ, ఎందరికో ఎన్నో అయ్యే ఈ జీవుడు మరణించగానే ఎవరికీ ఏమీ కాడు.
ముందటి జన్మలలో ఎంతమందికో కొడుకు, ఎంతమందికో తోబుట్టువు ఈ జీవుడు. ఎందరితోనో బాంధవ్యాన్ని ఏర్పరచుకుని వారందరికీ భ్రమ కలిగించాడీ జీవుడు. ఎవరికీ చెప్పకుండా తన శరీరాన్ని వదిలేసి ఎంతో మంది తన వారి దు:ఖానికి కారణమయ్యాడీ జీవుడు.
శరీరం విడిచిపెట్టిన తర్వాత, ఎక్కడకి వెళ్ళాలో తెలియక, చేసిన పాపరాశి తనను వెంటాడుతుండగా, ఆత్మరూపంలో, ఆధారహీనుడై, అనేక లోకాలలో తన ఉనికిని వెతుక్కుంటూ తిరిగినవాడు ఈ జీవుడు. తన మొదటి జన్మ ఎక్కడో తెలియని వాడు ఈ జీవుడు. తనకు తెలియకే ఎన్నో జన్మములెత్తిన వాడు. తానున్న శరీరానికి కూడా తాను చుట్టము కానివాడు ఈ జీవుడు. (చెప్పాపెట్టకుండా, తనకే తెలియకుండా ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టేస్తాడు కదా!! ఆ ఉద్దేశ్యంలో అలా రాసి ఉంటారు). ఎప్పుడు ఎక్కడకి వెళ్తాడో తెలియని వాడు ఈ జీవుడు. (మనం రాత్రి నిద్రపోతున్నప్పుడు స్థూలశరీరం మాత్రమే సేద తీరుతుంది. సూక్ష్మ శరీరం ఎక్కడెక్కడో తిరిగివస్తుంది. ఎన్నో ప్రదేశాలు చూసి వస్తుంది. మనం ఎప్పుడూ చూడని ప్రదేశాలు మన కలలోకి వస్తాయి. తెలియని, పరిచయం లేని మనుష్యులు కనబడతారు. కానీ స్థూల శరీరం మాత్రం అచేతనంగా పడుకుని ఉంటుంది).

ఈ జీవునికి చావు లేదు. పంచభూతముల వల్ల జీవునికి మరణం లేదు. ఎన్నో జన్మల్లో ఎన్నో శరీరాలు మోసినవాడు ఈ జీవుడు. ఈ జీవుని అవస్థలన్నీ తిరువేంకటేశ్వరుని మాయలు. ఆయన కృప తగిలితే ఎన్నో గొప్ప పదవులు పొందుతాడీ జీవుడు--అమరత్వం, విష్ణుసాయుజ్యం, జననమరణ చక్రం నుండి విముక్తి, వైకుంఠవాసం, అన్నీ...అన్నీ పొందుతాడు.

ఓ జీవుడా! శ్రీ వేంకటేశ్వరుని శరణు వేడు. ఆయన నిరంతర సంకీర్తనం చేసుకో..నీవు ఎన్ని పనుల్లో ఉన్నా హరి చింతన మానకు. నీవు సంపాదించే ధనం, నీవు అనుభవించే సుఖం, మాటల్లో, చేతల్లో మోసం.. ఇవన్నీ ఏదో ఒకరోజు మట్టిలో కలిసిపోయే ఈ శరీరం కోసం మాత్రమే..నీతో (జీవునితో ) పాటు ఈ భూమిమీద నీవు సంపాదించిన వస్తువులుగానీ, ప్రేమలు గానీ, బంధాలు గానీ ఏమీ రావు. నీవు పుట్టుకతో ఏ సిరిసంపదలు తెచ్చావు?. ఏ బంధువులను వెంటబెట్టుకుని వచ్చావు?.అంతెందుకు?, ఈ లోకం లోకి వచ్చేవరకూ నీ తల్లిదండ్రులెవరో నీకు తెలుసా?..అన్నదమ్ములున్నారని తెలుసా??ఈ మోహాన్ని విడిచిపెట్టు.. అన్ని బంధాలనూ, శరీరాన్నీ మోస్తూనే జీవుణ్ణి హరి పరం చేయి....అని అన్నమయ్య హితాన్ని బోధించారు...

సకలం హే సఖి జానామి

2011-08-14T03:33:00.000-07:00

ప|| సకలం హే సఖి జానామి తత్
ప్రకట విలాసం పరమం ధధసే ||

చ|| అలిక మృగమదమయ మషీకల నో-
జ్జ్వలతాం హే సఖి జానామి |
లలితం తవ పల్లవిత మనసి ని-
శ్చలతర మేఘ శ్యామం ధధసే ||

చ|| చారు కపోలస్థల కరాంచిత వి-
చారం హే సఖి జానామి |
నారాయణ మహినాయక శయనం
శ్రీ రమణం తవ చిత్తే ధధసే ||

చ|| ఘనకుచ శైలాగ్ర స్థిత విధుమణి
జననం హే సఖి జానామి |
కనదురసా వేంకట గిరిపతే |
వినుత భోగసుఖ విభవం దధసే ||

ప్రతిపదార్ధం:

హే సఖి: ఓ సఖీ
సకలం జానామి: నాకు అంతా తెలిసింది/నేను మొత్తము తెలుసుకొనుచున్నాను.
తత్: తత్పూర్వము
ప్రకట విలాసం: నీవు వ్యక్తం చేసిన చేష్టలన్నీ
పరమం దధసే: పరమార్ధాన్ని ధరించి ఉన్నాయి.

ఉజ్వలతాం: ప్రకాశించునట్టి
అలిక: లలాటము, నుదురు నందు The forehead.
మషీ: నల్లని
మృగమదమయ: మృగమద (కస్తూరీ లేపనము) మయం
కలన: చేయడము, కావించడము Making, effecting.
హే సఖీ జానామి: ఓ సఖీ నాకు తెలుసు
లలితం: మనోజ్ఞమైన. సుందరమైన (Beautiful, graceful, charming)
తవ: నీ యొక్క
పల్లవిత: చిగిరించిన (Sprouted)
మనసి: మనసునందు
నిశ్చలతర మేఘ శ్యామం: కదలని నీరు కలిగిన గొప్ప నల్లని రంగు కలిగిన మేఘమువంటి దేహము కలిగిన వానిని
దధసే: ధరించావు

చారు: అందమైన
కపోలస్థల: చెక్కిలి యందు
కరాంచిత విచారం: చేతులను ఆన్చి ఆలోచిస్తున్నట్టి
హే సఖి జానామి: ఓ సఖీ నాకు తెలుసు
నారాయణం: నారాయణుని
అహినాయక శయనం: శేష శయనుని
శ్రీరమణం: శ్రీ రమణుని
తవ చిత్తే: నీ మనసునందు
దధసే: ధరించి ఉన్నావు

ఘనకుచ శైలాగ్ర స్థిత: ఎత్తైన కొండల్లాంటి స్తనముల చివర ఉంచబడిన
విధుమణి జననం: చంద్రరేఖ ల యొక్క పుట్టుక
హే సఖీ! జానామి: ఓ సఖీ నాకు తెలుసు
కనదురసా: మిక్కిలి కాంతులు విరజిమ్ముతున్నటువంటి (Bright, shining)
వేంకటగిరిపతే: -వేంకటేశ్వరుని తో/యొక్క
వినుత: గొప్పగా పొగడబడునటువంటి
భోగసుఖ: సంభోగ సుఖముల
విభవం : సంపదలు
దధసే: ధరించి ఉన్నావు

భావం:

ఈ సంకీర్తనం అన్నమాచార్యుల అనంత భావనా విశ్వం నుండి జాలువారిన అధ్బుత, మృదు మధుర సంస్కృత కృతి.

అమ్మవారు తన ఏకాంత మందిరంలో పరధ్యానంతో/స్వామిధ్యానంతో చేసే పనులన్నింటినీ చుట్టూ ఉన్న చెలులు గమనించి ఆమెను ఆట పట్టిస్తున్నారు. అన్నమయ్యే అమ్మవారిని ఈ విధంగా స్తుతిస్తున్నాడని కూడా అనుకోవచ్చు.

ఓ ప్రియసఖీ! నాకు అంతా తెలుసు. నీవు తత్పూర్వము ప్రకటించిన పనులన్నీ పరమార్ధాన్ని తెలియజేస్తున్నాయి.

ప్రకాశించే నుదుటి భాగమందు నల్లని కస్తూరీ తిలకాన్ని అలుముకున్నావు. అదెందుకో నాకు తెలుసు. నీ సుందరమైన చిగిరించిన నీ మనసులో నల్లని రంగు కలిగిన మేఘము వంటి దేహము కలిగిన నీ ప్రియుని ధరించావు కాబట్టి.

అందమైన నున్నని నీ చెక్కిలి పై చేతులు ఆనించుకుని ఏదో ఆలోచిస్తున్నావు. అదెందుకో నాకు తెలుసు. నీ ప్రియుడు నారాయణుడు వైకుంఠములో పాలసముద్రములో శేషుని పై అదేవిధంగా చేతిని తన చెక్కిలిపై ఆనించి పడుకుని ఉంటాడు, అటువంటి నారాయణుని, నీ మనసునందు ధరించావు కాబట్టి.

అద్భుతమైన నీ స్తన పర్వతాల చివరన మిక్కిలి తేజస్సుతో చంద్రవంక ఎందుకు జనించిందో తెలుసు. అది నీవు స్వామితో అత్యంత గొప్పగా అనుభవించిన సంభోగ సుఖాల సంపదలకు చిహ్నాలు. అవునా!...
(స్వామి విపరీతమైన కోరికతో నీ చన్నులను గట్టిగా నొక్కేడప్పటికి ఆయన గోళ్ళు అక్కడ గుచ్చుకుని అవి చంద్రవంకల్లా (crescent moon) ఏర్పడ్దాయి. ఆ చంద్రవంకలు మిక్కిలి తేజముతో ప్రకాశిస్తున్నాయి.)
(ఇదే భావం "ఏమొకో చిగురుటధరమున" కీర్తనలో పడతి పయ్యెదలోంచి వచ్చే మిక్కిలి కాంతి యొక్క రహస్యమేమిటే చెలులూ అని అడిగినప్పుడు "ఉడుగని వేడుకతో ప్రియు - డొత్తి న నఖ శశి రేఖలు వెడలగ వేసవి కాలపు -వెన్నెల కాదు కదా" అని తమలో తాము తెలుసుకునే సన్నివేశం ఇక్కడ సరిపోతుంది.)

కొమ్మ నీ పలుకులకు కుశలమస్తు

2011-07-11T23:59:00.000-07:00

//ప//కొమ్మ నీ పలుకులకు కుశలమస్తు
సమ్మదపు వయసు కైశ్వర్యమస్తు

//చ//బెడగు కళలను చాల పెంపొందించుచున్న నీ
యుడురాజు మోముకభ్యుదయమస్తు
కడివోని నీరజపు కళికలను గేరు, నీ
నెడడ కుచములకు నభివృధ్ధిరస్తు

//చ//వొగరు మిగులగ తేనె లొలుకు నున్నటి నీ
చిగురు మోవికిని ఫల సిద్ధిరస్తు
సొగసు చక్రములతో సొలయు నీ పిరుదులకు
అగణిత మనోరథావ్యాప్తిరస్తు

//చ//తనరు తుమ్మెదగములఁ దరము నీ కురులకును
అనుపమంబైన దీర్ఘాయురస్తు
నను ద్వారకాకృష్ణుడనుచుఁ గూడిన నీకు
అనుదినము నిత్య కల్యాణమస్తు

ముఖ్య పదాల అర్ధం:
కొమ్మ: స్త్రీ, అందమైన యువతి
నీ పలుకులకు: నీవు పలికే మాటలకు
కుశలమస్తు: క్షేమము అగుగాక
సమ్మదపు: ప్రమోదము, ఆనందము, సంతోషము (Joy, pleasure, happiness) అగు
వయసు కైశ్వర్యమస్తు = వయసుకు+ ఐశ్వర్యమస్తు: ప్రాయము గొప్ప సంపద అగుగాక

బెడగు కళలను: కులుకు, సొగసు, అందము, విలాసవంతమైన కళలు(Fineness, prettiness, handsomeness, prime, grace, comeliness, elegance)
చాల పెంపొందించుచున్న: చాలా ఎక్కువగా పెంపొందించుకున్న
నీ యుడురాజు మోముకభ్యుదయమస్తు: నీ చంద్రబింబము వంటి మొగమునకు మంగళము, శుభము కలుగు గాక
కడివోని: చెడని, పాడైపోని (To be spoiled చెడిపోవు. కడివోని excellent, unspoiled)
నీరజపు: నీటిలో పుట్టినది (తామెర/కలువ)
కళికలను గేరు: కాంతులను పోలినట్టు/తామెర తంపరలై పెరిగినట్టు
నీ నెడడ కుచములకు నభివృధ్ధిరస్తు: నీ వక్షస్థలము నందున్న కుచములు అభివృద్ధి చెందుగాక

వొగరు మిగులగ: కొంచెం వగరు మిగిలిన
తేనె లొలుకు: తేనెలు ఒలికేటి
నున్నటి నీ చిగురు మోవికిని: నున్నటి నీ చిగురు పెదవులకు
ఫల సిద్ధిరస్తు: ఫలము సిద్ధించుగాక
సొగసు చక్రములతో: అందమైన చక్రాలవలే
సొలయు: నిస్త్రాణము చెందిన, పారవశ్యము చెందిన
నీ పిరుదులకు: నీ జఘనములకు (a pair of hips)
అగణిత: అపరిమితమైన, మహత్తైన, విస్తారమైన. (Inestimable, countless, innumerable, endless, great)
మనోరథావ్యాప్తిరస్తు: మనోరధాన్ననుసరించి వ్యాపించుగాక

తనరు: ఒప్పు, అతిశయించు, విజృంభించు (To appear or shine. to extend; to be great or large)
తుమ్మెదగములఁ దరము: తుమ్మెద రెక్కల వలే నల్లని వర్ణమును పోలిన
నీ కురులకును: నీ పొడవాటి జడ/వెంట్రుకలకు
అనుపమంబైన: అసదృశ్యమైన, ఈడుకాని. అనుపమితము (Incomparable, unrivalled, unparalleled. uncompared, matchless.)
దీర్ఘాయురస్తు: దీర్ఘ మైన ఆయుర్దాయము కలుగుగాక
నను ద్వారకాకృష్ణుడనుచుఁ గూడిన: నను (శ్రీ వేంకటేశుని) ద్వారకను పరిపాలించిన కృష్ణుడనుచు దగ్గరకు వచ్చిన
నీకు అనుదినము నిత్య కల్యాణమస్తు: నీకు ప్రతి దినము మంగళప్రదమౌదు గాక.

భావం:
ఈ కీర్తన అన్నమయ్య రాసిందేనా అన్న చిన్న అనుమానం కలిగినప్పటికీ, ఆ వర్ణన చూసిన తర్వాత అన్నమయ్యదేనేమో అనిపించించింది. ఎందుకంటే..ఈ కీర్తన వేంకట ముద్రాంకితం గా రచింపబడలేదు.

ఓ అందమైన యువతీ! నీవు పలికే మాటలకు క్షేమము అగుగాక. ప్రమోదము కలిగించే నీ వయసు నీకు గొప్ప సంపద అగుగాక.
అందమైన కళలు చాలా ఎక్కువగా పెంపొందించుకున్న నీ చంద్రబింబము వంటి మొగమునకు మంగళము అగుగాక.
చెడిపోని కలువల కాంతుల వలే/నీటిలో కలువలు ఎంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతాయో అంత ఎక్కువగా నీ హృదయ సీమ ను అలరారు నీ అధ్బుత పయోదరములు/ స్తనములు/ కుచములు అభివృద్ధి చెందు గాక! (స్వామి తో రతి క్రీడ నిరంతరము కలిగియుండుట వలన ఆమె వక్షస్థలం పొంగి ఉంటుందని భావన)
కొంచెం వగరు మిగిలిన తేనెలు ఒలికేటి నున్నటి నీ ఎర్రని చిగురు పెదవులకు ఫలము సిద్ధించుగాక. (స్వామి ఆ పెదవుల తేనెలను గ్రోలితే వాటికి ఫలితము దక్కినట్లే అని భావన)
అందమైన చక్రాలవలే ఉన్ననీ పిరుదులకు (గుండ్రని చక్రాల వలే ఉన్నాయని భావన) అపరిమితమైన మనోరధా వ్యాప్తి సిద్ధించు గాక.
నల్లని తుమ్మెద రెక్కలను పోలిన నీ కురులకు అసదృశ్యము కాని దీర్ఘాయువు కలుగు గాక (అంటే ఎప్పటికీ అవి నల్లగానే ఉండవలెనను భావన. ఆమె కు వృద్ధాప్యం లేదని చెప్పుట ఉద్దేశ్యము)
నన్ను (శ్రీ వేంకటేశుని) ద్వారకను పరిపాలించిన కృష్ణుడనుచు దగ్గరకు వచ్చిన నీకు ప్రతి దినము మంగళప్రదమౌదు గాక.
ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.
http://www.esnips.com/doc/66e94007-dccf-4eeb-af27-3589177fc77e/046-Komma-Nee---Anandbhairavi

ఇన్ని రాసుల యునికి యింతి చెలువపు రాశి

2011-05-28T10:46:00.000-07:00

//ప// ఇన్ని రాసుల యునికి యింతి చెలువపు రాశి
కన్నె నీ రాశి కూటమి గలిగిన రాశి

//చ// కలికి బొమ విండ్లుగల కాంతకును ధనురాశి
మెలయు మీనాక్షికిని మీనరాశి
కులుకు కుచకుంభముల కొమ్మకును కుంభరాశి
చెలగు హరిమధ్యకును సింహరాశి

//చ// చిన్ని మకరంకపు బయ్యెద చేడెకు మకరరాశి
కన్నె పాయపు సతికి కన్నెరాశి
వన్నెమైపైడి తులదూగు వనితకు తులరాశి తి
న్నని వాడి గోళ్ళ సతికి వృశ్చికరాశి

//చ// ఆముకొని మొరపుల మెరయు నతివకు వృషభరాశి
జామిలి గుట్టుమాటల సతికి కర్కాటక రాశి
కోమలపు చిగురుమోవి కోమలికి మేషరాశి
ప్రేమ వేంకటపతి గలిసె ప్రియ మిధున రాశి

ముఖ్యపదాల అర్ధం:

ఇన్ని రాసుల: పన్నెండు రాశుల
యునికి= ఉనికి: ఉండు (Being, existence)
యింతి= ఇంతి: స్త్రీ
చెలువపు రాశి: అందాల రాశి
కన్నె: ఈ పడతి
ఈ రాశి కూటమి గలిగిన రాశి : పన్నెండు రాశులు కలిగిన అందాల రాశి

కలికి: అందమైన స్త్రీ
బొమ విండ్లుగల: ధనస్సు (A bow) వంటి కనుబొమ్మలు కలిగిన
కాంతకును: పడతికి
ధనురాశి: ధనూరాశి
మెలయు: కలసి ఉండు (To mix, be united)
మీనాక్షికిని: చేప కన్నుల అమ్మాయికి
మీనరాశి: మీన (చేప) రాశి
కులుకు: శృంగారముగా కదులు (To move gracefully)
కుచకుంభముల: కుండలవంటి స్తనములు కలిగిన
కొమ్మకును: స్త్రీ కి
కుంభరాశి: కుంభ (కుండ)రాశి
చెలగు: ఒప్పు, ప్రకాశించు (To appear, arise, occur)
హరిమధ్యకును: సన్నని నడుమ కు
సింహరాశి: సింహరాశి

మకరాంకపు: మకరాంకుడు అంటే మన్మధుడు, మకరధ్వజుడు (An epithet of Manmadha, whose banner is an alligator)
బయ్యెద: పైట (ఆదువారు తమ ఎదను కప్పుకొను వస్త్రము)
చేడెకు= చేడియ : a woman or lady, ఆడుది
మకరరాశి: మకర(మొసలి) రాశి
కన్నె ప్రాయపు సతికి: యౌవ్వనవతి ఐన పడతికి
కన్నెరాశి: కన్నె(పడుచు పిల్ల) రాశి
వన్నెమైపైడి: శరీరపు వన్నె బంగారపు రంగుతో
తులదూగు వనితకు: సరిసమానముగా తులతూగే పడతికి
తులారాశి: తుల (త్రాసు) రాశి
తిన్నని : నిట్టనిలువుగా (straight)
వాడి గోళ్ళ సతికి: పదునైన అయుధములు వలే ఉన్న గోళ్ళు కలిగిన స్త్రీకి
వృశ్చికరాశి: వృశ్చిక (తేలు) రాశి

ఆముకొను: హెచ్చగు, పైకొను (To increase)
మొరపుల: మూపురము???
మెరయు నతివకు: మెరిసేటి అతివ (స్త్రీ) కి
వృషభరాశి: (ఎద్దు) రాశి
జామిలి: మంద్ర స్వరంతో?????
గుట్టుమాటల సతికి: రహస్యపు మాటల పడతికి
కర్కాటక రాశి: కర్కాటక (ఎండ్రకాయ) రాశి
కోమలపు: మృదువైన (Delicate, soft, bland, blooming, youthful)
చిగురుమోవి: పెదవుల చివరలు లేత చిగురుటాకుల్లా కలిగిన
కోమలి: సున్నితమైన అమ్మాయికి (A blooming girl)
మేషరాశి: మేష (మేక) రాశి
ప్రేమ వేంకటపతి గలిసె ప్రియ: ఈ ప్రియురాలు ప్రేమతో వేంకటపతిని కలిసింది కాబట్టి
మిధున రాశి: మిధున (A couple, a brace, a pair: particularly male and female) రాశి (మిధునము= సంగమము, మైధునము= రతిక్రియ)

భావం:
అన్నమయ్య అమ్మవారిలో లక్షణాలన్నింటినీ జ్యోతిశ్చక్రంలో ఉన్న రాశులతో పోల్చుతున్నారు. అమ్మ జగన్మాత. అందుకే ఈ పన్నెండు రాశులు ఆమెలోనే ఉన్నాయి. అంతర్లీనంగా ఆలోచిస్తే అన్నమయ్య అమ్మవారి కి అయ్యవారికీ రాశి మైత్రి కుదిరిందని నిరూపిస్తున్నారు. అమ్మవారిలో అన్ని రాశులూ ఉన్నాయి కాబట్టి స్వామి యే రాశిలో పుట్టినా (జననకాలంలో చంద్రుడు యే రాశిలో ఉంటే అది మన జన్మరాశి అవుతుంది) వారిద్దరికీ రాశిమైత్రి అద్భుతంగా కలుస్తుందన్నమాట. ఈ విధంగా ఈ సృష్టిలో ఇంకెవ్వరికీ జరగదు. అన్నమయ్య కేవలం ఆధ్యాత్మిక తత్వవేత్త మాత్రమే కాదు. పరిపూర్ణ శాస్త్రజ్ఞుడు.

పన్నెండు రాశిల ఉనికీ కలిగిన యువతి ఈ అందాలరాశి. ఇంతకీ అ పన్నెండు రాసులూ ఆమె లో ఎలా కలిగాయంటే..

ఆమె కనుబొమ్మలు విల్లులా (ధనస్సు) వంగి ఉన్నాయి కాబట్టి ఆమెలో ధనూరాశి కలిగింది.
ఆమె కన్నులు అందమైన చేపల్లా (మీనముల) వలే ఉన్నాయి కాబట్టి ఆమెలో మీనరాశి గోచరిస్తూంది.
ఆ సౌందర్యవతికి శృంగారముగా కులుకుతూ కదులుతూన్న కుండలవలే గుండ్రని కుచములున్నవి కాబట్టి ఆమెలో కుంభ (కుండ) రాశి ప్రతిబింబిస్తూంది. ఆమె తీగలాంటి సన్నని నడుము సింహం నడుము లాగ ఉన్నందున ఆమె లో సింహ రాశి దర్శనమిస్తూంది.

ఆమె వక్షస్థలాన్ని కప్పే పయ్యెద - గాలికి అటూ ఇటూ ఊగుతూ- మన్మధుని జెండా (మకరధ్వజము)- మొసలి చెన్నెలున్న మరుని పతాకం వలే ఉన్నం దున ఆమె లో మకర (మొసలి) రాశి కన్పిస్తూంది.
ఆమె నిత్యము యౌవ్వనవంతురాలు. కాలము ఆమెలో ఏ మార్పునూ తీసుకురాలేదు (మనం కాలం తో పాటు వృద్ధులమౌతాంకదా! ఆవిడకి ఆ బాధలేదు), కాబట్టి కన్య (యౌవ్వనవతి ఐన స్త్రీ) రాశి ఆమెను ఆశ్రయించింది.
మేలిమి బంగారంలాతో సరి సమానంగా తూగే మిస మిస లాడుతూన్న బంగారువర్ణపు శరీరం కలిగిన పడతి కాబట్టి ఆమెలో తులా (త్రాసు) రాశి సంతరించబడినది.
సన్నని పొడవైన వాడి గోళ్ళు కలిగినది కాబట్టి ఆమెలో వృశ్చిక (తేలు) రాశి వెల్లివిరిసింది.

ఆమె చాలా మృదు మధురంగా పాడగలదు. రిషభాది స్వరాలు ఆమె గొంతులో సుస్వరంగా పలుకుతాయి కాబట్టి ఆమెలో వృషభరాశి ఒనరింది. "సరిగమపదని" లో "రి" అంటే రిషభం కదా!!
ఎండ్రకాయ (పీత, కర్కాటకం) కాలువ గట్టుల్లో బొరియలు చేసుకుని అత్యంత గుట్టుగా నివశిస్తుంది. అలాగే అలమేల్మంగ స్వామితో కలిసినప్పుడు చాలా గుట్టుగా ప్రణయ రహస్యములు పలుకుతూంటుంది. కాబట్టి కర్కాటకరాశి ఆమెలో ఆవిధంగా భాగమైంది.
మేక ఎప్పుడూ లేత చిగుళ్ళు మేస్తూంటుంది. మేక నోటి వద్ద ఎప్పుడూ లేత చిగుళ్ళుంటాయి. ఈ అలమేల్మంగ కు అధరాలే(పెదవులే) ఎర్రని లేత చిగుళ్ళు లా ఉన్నాయి. కాబట్టి ఈమెలో మేషరాశి మమేకమైంది.
ఆమె శ్రీ వేంకటపతిని కళ్యాణమాడి, ఆయనతో సంగమిస్తే అది మిధున రాశి అవుతుంది.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి

http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/search?q=inni+rasula

లాలనుచు నూచేరు లలనలిరుగడల

2011-04-23T00:17:00.000-07:00

లాలనుచు నూచేరు లలనలిరుగడల
బాలగండవీర గోపాలబాల

ఉదుట గుబ్బల సరము లుయ్యాల లూగ
పదరి కంకణరవము బహుగతులమ్రోగ
వొదిగి చెంపల కొప్పు లొక్కింత వీగ
ముదురు చెమటల నళికములు తొప్పదోగ

సొలపు తెలిగన్నుగవ చూపులిరువంక
మలయ రవళులకు బహుమాఱును బెళంక
కొలది కోవిగములు క్రోలుమదనాంక
ములగ్రేణిసేయ రవములు వడిదలంక

సరుస పదములు జంగ చాపుచేబాయ
గురులీల మీగళ్ళ గుచ్చెళ్ళరాయ
కరమూలములు కాంతి కడుజాయజేయు
సరస నురుకుసుమ వాసనలెదురుడాయ

కొలది నునుమేనుల కూనలసి యాడ
మెలకువతోనొకరొకరి మెచ్చి సరియాడ
తలలూచి చొక్కి చిత్తరు బొమ్మలాడ
అలరి యెల్లరు మోహనాకృతులు చూడ

లలిత తాంబూల రసకలితంబులైన
తళుకు దంతములు కెంపుల గుంపులీన
మొలక వెన్నెల డాలు ముసురు కొనితోన
చెలగి సెలవుల ముద్దు చిరునవ్వులాన

మలయ మారుత గతులు మాటికి జెలంగ
పలుకు గపురపు తావి పైపై మెలంగ
పలుగానలహరి యింపుల రాల్గరంగా
బలసి వినువారి చెవి బడలిక దొలంగ

లలనా జనాపాంగ లలిత సుమచాప
జలజలోచన దేవ సద్గుణ కలాప
తలపు లోపల మెలగు తత్వప్రదీప
భళిర గండపరేశ పరమాత్మరూప

ముఖ్యపదాల అర్ధం:

లాలనుచు: లాలి లాలి అంటూ
నూచేరు: ఉయ్యాలను ఊపుతున్నారు
లలనలిరుగడల =లలనలు+ఇరు+కడల : రెండు చివరలా స్త్రీలు
బాల వీర: వీరబాలుడా
గండ గోపాలబాల: చాలా శక్తివంతమైన, ధైర్యవంతుడవైన గోపాలురి బాలుడా

ఉదుట: ఉద్ధతి, Bigness, vigour, weight
గుబ్బల: స్తనములు, పయోధరములు పై
సరములు: హారములు (A row or string (of pearls))

ఉయ్యాల లూగ: ఉయ్యాలలూగినట్లుగా ఊగిసలాడుచుండగా
పదరి: చలించు
కంకణరవము: కంకణాల ఘల్ ఘల్ మనే మోత
బహుగతులమ్రోగ: అనేక విధములుగా మ్రోగుచుండగా
వొదిగి: అందముగా అమర్చి పెట్టుకున్న
చెంపల కొప్పులు: కపోలము పై నున్న జడ కొప్పులు
లొక్కింత వీగ: కొంచెం వదులై
ముదురు చెమటల: బాగా ఎక్కువగా పట్టిన చెమటలతో
అళికములు: లలాటములు, ఫాలభాగములు
తొప్పదోగ: తోగు+తోగు = తడిసి ముద్దై పోయినవి (To plunge, to be drenched)

సొలపు: నిస్త్రాణ, పారవశ్యము, మూర్ఛ, బడలిక. సొలపుచూపు Languishment, swooning, faintness. (ఇక్కడ పారవశ్యము అనే మాట సరిపోతుంది)
తెలిగన్నుగవ: ప్రకాశవంతమైన జంట కన్నుల (The whites of the eyes: staring eyes: upturned eyes that shew the white)
చూపులిరువంక: చూపులు రెండువైపులా (అంటే ఉయ్యాల అటూ, ఇటూ ఊగుతున్నప్పుడు, పారవశ్యంతో ఆ బాలుని మోహనాకృతిని తమ ప్రకాశవంతమైన కన్నులతో తదేకంగా అటూ, ఇటూ తిప్పుతూ చూస్తున్నారన్నమాట)
మలయు: తిరుగు To wander, roam,
రవళులకు: ధ్వనులకు
బహుమాఱును: ఎక్కువ సార్లు
బెళంక: బెదురుతూ
కొలది: కొద్ది, పరిమితి
కోవిగములు:
క్రోలు: త్రాగు
మదనాంకముల: మదన చేతులు (దూలముమీది అంగదారవులు, ఇంటికురుజులమీదవేయు. పట్టెలు)
గ్రేణిసేయ రవములు: శ్రేణి??? (వరుసలు చేయు ధ్వనులు)
వడిదలంక:

సరుస పదములు: అందమైన పాదములు
జంగ చాపుచేబాయ: అటూ ఇటూ అంగగా చాపి
మీగాళ్ళ: (మీదు + కాలు.) n. The upper part of the foot, పాదముమిది పైభాగము
గుచ్చెళ్ళరాయ: చీర కుచ్చిళ్ళు రాసుకొనగా
కరమూలములు: చేతి చివరలు
కాంతి కడుజాయజేయు: మిక్కిలి కాంతులను వెదజల్లుచున్నవి
సరస: సమీపము, దాపు (Nearness, proximity)
నురుకుసుమ: మరువపు ఆకులు/పువ్వులు??
వాసనలెదురుడాయ:

కొలది: పరిమితిగా
నునుమేనుల కూనలు: నున్నటి శరీరాల అంగనామణులు
అలసి యాడ: అలసిపోతూ ఆడుతూ
మెలకువతో: కడు జాగరూకత తో
నొకరొకరి మెచ్చి: ఒకరిని ఒకరు మెచ్చుకుంటూ
సరిగూడ: సరిగా కూడుకుని (కలసి)
తలలూచి: తలలు ఊపుతూ
చొక్కి: పరవశముతో
చిత్తరు బొమ్మలాడ: ఉయ్యాలకు కట్టిన చెక్క బొమ్మలు ఆటలాడగా
అలరి యెల్లరు: మిక్కిలి సంతోషము పొందుతూ అందరూ
మోహనాకృతులు చూడ: సుందరమైన నీ ఆకృతిని చూస్తున్నారు

లలిత: మనోజ్ఞమైన, సుందరమైన
తాంబూల రసకలితంబులైన: ఎర్రని తాంబూల రసములు కూడుకొనిన
తళుకు దంతములు: మెరిసే దంతములు
కెంపుల గుంపులీన: ఎర్రని కెంపు మణుల గుంపులు వలే
మొలక: మొలిచినవంటి
వెన్నెల డాలు: వెన్నెల కాంతి
ముసురు కొనితోన: తమ నవ్వులలో నింపుకుని
చెలగి: ప్రకాశించుచూ
సెలవుల: పెదవి మూలలలనుండి
ముద్దు చిరునవ్వులాన: ముద్దులోలికే చిరునవ్వులతో

మలయ మారుత గతులు: అత్యంత సువాసనల ప్రదేశములు (fragrant breeze)
మాటికి జెలంగ: మరల మరల ఉద్భవించనున్నది
గపురపు తావి: కర్పూరపు పరిమళములు
పైపై మెలంగ: పై పైన సంచరించుచున్నది
పలుగానలహరి: ఎన్నో పాటల ప్రవాహములో
యింపుల: వినుడానికి చాలా మధురముగా
రాల్గరంగా= రాలు+కరగంగ : రాళ్ళు కరుగుచుండగా
బలసి: అలసి, సొలసి,
వినువారి చెవి: వినేటటువంటి అంగనామణుల
బడలిక దొలంగ: బడలిక/బాధలు పోవుచుండగా

లలనా జనాపాంగ: అంగనామణుల శరీరాలపై
లలిత సుమచాప: మృదువైన పువ్వుల బాణము వంటివాడా
జలజలోచన దేవ: కలువ కన్నుల దేవా
సద్గుణ కలాప: మంచి గుణముల సమూహములు కలిగిన వాడా
తలపు లోపల: ఆలోచనలోపన
మెలగు తత్వప్రదీప: ప్రకాశవంతమైన తత్వరూపంలో సంచరించేవాడా
భళిర గండపరేశ: ఓ బాలశూరుడా భళి భళి (Mightiest lord)
పరమాత్మరూప: పరమాత్మ స్వరూపుడా

భావం:
బాలకృష్ణుని ఉయ్యాలలో పరుండబెట్టి గోపికలంతా లాలి లాలి అంటూ పాడుతున్న సన్నివేశాన్ని అన్నమయ్య ఎంత అందంగా, అపురూపంగ భావచిత్రీకరణ గవించారో చూడండి.

ఓ బాలగండవర గోపాలబాల ! అపురూపమైన అంగనామణులు ఉయ్యాలకు రెండు వైపుల నిలబడి లాలి లాలి అని లాలిపాటలు పాడుతూ పరవశించిపోతూ నిన్ను ఊచుచున్నారు.

ఉయ్యాలను ఊపుచున్న అంగనామణులు ధరించిన ముత్యాల హారములు వారి బరువైన చన్నులపై అసియాడుచున్నవి. వారు చేతులకు ధరించిన కంకణాలు కదులుతూ ఘల్ ఘల్ మని మ్రోతలు చేస్తున్నాయి. అందముగా అమర్చి పెట్టుకున్న వారి జడకొప్పులు కొంచెం వదులై చెంపల పైకి జారుతున్నాయి. ఉయ్యాల ఊపుటలో బాగా అలసి వారి నుదురులు చెమటలు పట్టి తడిసి ముద్దై పోతున్నారు.

ఉయ్యాల అటూ, ఇటూ ఊగుతున్నప్పుడు, పారవశ్యంతో ఆ బాలుని మోహనాకృతిని తమ ప్రకాశవంతమైన కన్నులతో తదేకంగా అటూ, ఇటూ తిప్పుతూ చూస్తున్నారు. ఉయ్యాల దూలమునకు వేసిన కురుజులు కిర్రు, కిర్రు మని ధ్వని చేస్తున్నప్పుడు కొంచెం బెదురు చూపులు చూస్తూ జాగ్రత్తగా ఊపుచున్నారు. (అంటే...ఉయ్యాల కురుజులు ఎక్కడ ఊడిపోతాయో అని భయం వల్ల కావచ్చు)

వారి అందమైన పాదాలను అంగలుగా వేస్తూ బాగా సాగుతూ ఉయ్యాల ఊపుతున్నారు. బాగా సాగడం వల్ల వారి చీర కుచ్చిళ్ళు రాసుకుంటున్నాయి. ఊచుటలో వారి చేతి చివరలు కాంతులు ప్రసరిస్తు న్నాయి. (ఈ కాంతులు చేతులకు ధరించిన కంకణాల వల్లనేమో). వారి నల్లని బరువైన కొప్పులలో దాల్చిన మరువపు ఆకుల పరిమళాలు అన్ని దిక్కులలో వ్యాపిస్తున్నాయి.

అతి మెత్తని వారి నున్నని వారి శరీరాలు అలసిపోతూ ఆడుచున్నాయి. మిక్కిలి జాగరూకతతో ఒకరినొకరు మెచ్చుకొనుచు సరిగా కలసి ఊపుచున్నారు. ఉయ్యాలకు కు కట్టిన చెక్క బొమ్మలు పరవశంతో తలలూచి ఎగురుచున్నవి. అందరు నీ మోహనాకృతిని తదేకంగా చూచుచు ఊపుచున్నారు.

ఈ అంగనామణులు తాంబూలం వేసుకున్నారు. మనోజ్ఞమైన తాంబూల రసముల వల్ల వారి మెరిసే దంతములు ఎర్రని కెంపుల మణుల సమూహముల వలే ఉన్నవి. అనిర్వచనీయమైన ఆనందానికి లోనై వారి పెదవి మూలలనుండి వచ్చే ముద్దులొలికే చిరునవ్వులు వెన్నెల కాంతులను చిమ్ముచున్నవి.

అత్యంత సువాసన భరితమైన మలయమారుతము గతులు మారుతూ వీచుచున్నది. కర్పూరపు పరిమళము చిమ్ముచున్నది. వారు పాడేటటువంటి పాటల ప్రవాహములకు రాళ్ళు కరుగుచున్నవి. ఉయ్యాల ఊచుటవల్ల అలసిన వారి చెవి బాధలు, అలసట అంతా ఈ పాటలు వినినంతనే పోవుచున్నవి.

అంగనామణుల నున్నటి శరీరాలపై మృదువైన పువ్వుల బాణము వంటి వాడా, కలువ కన్నుల దేవా, మంచిగుణముల సమూహములు కలిగినవాడా, ఆలోచనలోపల ప్రకాశవంతమైన తత్వరూపంలో సంచరించేవాడా, ఓ బాలశూరుడా, పరమాత్మా..భళి భళి...

ఉయ్యాల ఊపడానికి ఎందుకింత కష్టపడుతున్నారనుకుంటున్నారా! ఐతే ఆ ఉయ్యాల స్వరూపాన్ని తెలుసుకోవాలంటే "అలర చంచలమైన ఆత్మలందుండ అలవాటు సేసెనీ ఉయ్యాల" అనే కీర్తన చదవండి. త్వరలో ఆ కీర్తన అర్ధన్ని కూడా వివరించే యత్నం చేస్తాను.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.
http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/2006/10/27lalanuchu-nucheru.html

సహజవైష్ణవాచారవర్తనుల సహవాసమె మాసంధ్య

2011-04-17T04:44:00.000-07:00

సహజవైష్ణవాచారవర్తనుల-
సహవాసమె మాసంధ్య

అతిశయమగు శ్రీహరిసంకీర్తన
సతతంబును మాసంధ్య
మతి రామానుజమతమే మాకును
చతురత మెరసిన సంధ్య

పరమభాగవత పదసేవనయే
సరవి నెన్న మాసంధ్య
సిరివరుమహిమలు చెలువొందగ వే-
సరక వినుటె మాసంధ్య

మంతుకెక్క తిరుమంత్ర పఠనమే
సంతతమును మాసంధ్య
కంతుగురుడు వేంకటగిరిరాయని
సంతర్పణమే మాసంధ్య

ముఖ్య పదాల అర్ధం:

సహజ వైష్ణవ ఆచార వర్తనుల: స్వత: సిద్ధముగా వైష్ణవాచారాన్ని పాటించే మహాత్ముల
సహవాసమే మా సంధ్య: స్నేహమే (వారితో కలిసి తిరుగుట) మా యొక్క సంధ్యావందనాది కార్యక్రమము

సతతంబును: ఎల్లప్పుడూ

అతిశయమగు శ్రీహరిసంకీర్తన: గొప్పదైన (Excellence) శ్రీ హరి సంకీర్తనము
మాసంధ్య: మా సంధ్యావందనము
మతి: బుద్ధికూడిన (Understanding, intellect, consciousness)
రామానుజమతమే: రామానుజులచే వైష్ణవ తత్వ ప్రచారానికై స్థాపించబడిన మతమునందు చేరి హరిని ధ్యానించుటే (Sri Ramanuja Matham was established by Sri Rama Ramanuja Acharya to conduct classes and propagate vedanta and tantra)
మాకును చతురత మెరసిన సంధ్య: మాకు తెలివైన పద్దతిగా చేయు సంధ్యావందనాది కార్యక్రమము

సరవి నెన్న: క్రమము తప్పకుండా
పరమభాగవత పదసేవనయే: పరమ భాగవతోత్తముల (Religious or pious men: fellow scholars in divinity) (ఆదివణ్ శఠగోపయతి, ఘనవిష్ణువు వంటి భాగవతోత్తముల) పాద సేవనమే మా సంధ్యావందనాది కార్యక్రమము.
మాసంధ్య: మా సంధ్యావందనము
సిరివరుమహిమలు: సిరివరుడు (లక్ష్మి భర్త= విష్ణువు) మహిమలు
చెలువొందగ: సంతోషమును పొందగా/ అందముగా
వేసరక వినుటె మాసంధ్య: శ్రమ/విసుగు లేకుండా వినడమే మా సంధ్యా వందనాది కార్యక్రమము

సంతతమును: ఎడతెగక /విడువకుండా

మంతుకెక్క: ఘనత కెక్కిన/ ప్రసిద్ధికెక్కిన
తిరుమంత్ర పఠనమే: తిరుమంత్రము (ఓం నమో నారాయణాయ/ఓం నమో వేంకటేశాయ) అను మంత్రమును పఠించుటే
మాసంధ్య: మా సంధ్యావందనాది కార్యక్రమము
కంతుగురుడు వేంకటగిరిరాయని: కంతుడు అంటే మన్మధుడు. మన్మధుని కి తండ్రి ఐన శ్రీ వేంకటపతిని
సంతర్పణమే మాసంధ్య: సంతృప్తిపరచుటే మా సంధ్యావందనాది కార్యక్రమము.

భావం:
పూర్వం బ్రాహ్మణుల ఇళ్ళలో నిత్యాగ్నిహోత్రాలు, సంధ్యావందనాది కార్యక్రమములు క్రమం తప్పకుండా ఉండేవి. కర్మలు మూడు రకాలు. అవి 1) నిత్య పూజలు అంటే నిత్యాగ్నిహోత్రాలు, సంధ్యావందనాది కార్యక్రమములు, 2) నైమిత్తిక కర్మ అంటే సమయానుకూలము గా జరిగేవి ఉదా: పితృతర్పణం వంటివి, 3) కామ్య కర్మ అంటే ఫలితాన్ని ఆశించి చేసే పనులు. ఉదా: యజ్ఞ, యాగాలు వంటివి. ఈ మూడింటిని క్రమం తప్పకుండా చేసే కొంతమంది బ్రాహ్మణులు అన్నమయ్యను " నీవు ఎప్పుడూ ఏవో పిచ్చి పాటలు పాడుకుంటూ తిరుగుతున్నావు, బ్రాహ్మణుడు చేయవలసిన నిత్యకర్మలు చేయటం లేదు." అని దూషించారేమో..అన్నమయ్య వారికి అత్యంత గొప్పగా సమాధానం చెప్పారు.

స్వత: సిద్ధముగా వైష్ణవాచారాన్ని పాటించే మహాత్ముల సాన్నిహిత్యము, వారితో కలిసి తిరుగుట, వారి ప్రవచనాలు వినుట అవే మా యొక్క సంధ్యావందనాది కార్యక్రమము.

ఎల్లప్పుడూ ఈ సృష్టికి మూల పురుషుడైన శ్రీ హరిని నిరంతరం కీర్తించడమే మా సంధ్య. బుద్ధితో వైష్ణవ తత్వ ప్రచారానికై శ్రీ రామానుజాచార్యులు స్థాపించబడిన మతమునందు చేరుటే తెలివైన పద్దతిగా చేయు మా సంధ్యావందనము.

క్రమము తప్పకుండా పరమ భాగవతోత్తముల పాద సేవనము మా సంధ్య. శ్రీ మహా విష్ణువు యొక్క మహిమలు సంతోషముతో శ్రమ లేకుండా, విసుగు లేకుండా వినుటే మా సంధ్య.

ఎప్పటికీ విడువకుండా ఘనతకెక్కిన తిరువేంకటేశ్వరుని మంత్రాన్ని పఠించడమే మా సంధ్య. మన్మధుని తండ్రిఐన శ్రీ వేంకటేశ్వరుని కీర్తన చేస్తూ ఆయన్ని సంతృప్తి పరచడమే మా సంధ్య.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.
http://www.esnips.com/doc/e4c47a2d-9202-4c97-8507-d550da98b945/Sahaja-Vaishnavaachaara-Varthanula/?widget=flash_player_esnips_gold

పసిడిచీరవాడవు పాలుదచ్చితివిగాన

2011-04-11T03:46:00.000-07:00

పసిడిచీరవాడవు పాలుదచ్చితివిగాన
పసిడిబోలినది చేపట్టెను నీకరము

తొలుతనే చందురుని తోడబుట్టుగనక
పొలుపు చందురు మోముపోలికైనది
కళల చింతామణి కందువ చెల్లెలుగాన
తళుకు మానికపు దంతముల బోలినది

మంచి యైరావతముతుతో మగువ సైదోడుగాన
ముంచిన కరిగమనము బోలినది
పంచల బారిజాతపు భావపు సోదరిగాన
యెంచగ చిగురుబోలె నీకెపాదములు

తామెర తోట్టెలలోన తగిలి తానుండుగాన
తామెరకన్నులబోలి తనరినది
యీమేర నిన్నిటా బోలి ఇన్ని లక్షణములతో
నీమేన శ్రీవేంకటేశ నెలవై నిల్చినది

ముఖ్య పదాల అర్ధం:

పసిడిచీరవాడవు: బంగారపు రంగు గల పసుపుపచ్చని పీతాంబరమును ధరించిన వాడవు
పాలుదచ్చితివిగాన:
పసిడిబోలినది: బంగారపు రంగును బోలిన స్త్రీ
చేపట్టెను: అందుకొనెను
నీ కరము: నీ చేతిని

తొలుతనే: ముందుగానే
చందురుని: వెన్నెల రేడు చంద్రుని
తోడబుట్టుగనక: చెల్లెలు కాబట్టి
పొలుపు: సొంపైన Beauty, elegance, gracefulness
చందురు మోము పోలికైనది: చంద్రుని వలే గుండ్రటి మొహం కలిగినది
కళల చింతామణి: కాంతులు చిందే అత్యంత అరుదైన చింతామణి కి
కందువ చెల్లెలుగాన: ముద్దుల చెల్లెలు కాబట్టి
తళుకు: మిక్కిలి ప్రకాశము, నున్నని మృదు కాంతి కలిగిన
మానికపు: మాణిక్యముల
దంతముల బోలినది: పలు వరుసలు పోలినది. (అంటే ఆమె నవ్వితే తెల్లని పలు వలువరస తళుక్కు మనే కాంతులు విరజిమ్ముతోందన్నమాట)

మంచి యైరావతముతుతో: మాంచి తెల్లని యేనుగుతో
మగువ: స్త్రీ (ఇక్కడ లక్ష్మీ దేవి)
సైదోడుగాన: తోడబుట్టినది కాబట్టి (సయి దోడు = తోడబుట్టినది/ తోడబుట్టిన వాడు, A brother or sister)
కరిగమనము బోలినది: యేనుగు వంటి నడక కలిగినది
పంచల: పంచలక్షణములుగల (పంచలక్షణములు -సర్గము, ప్రతిసర్గము, వంశము, మన్వంతరము, వంశానుచరితము)
బారిజాతపు: పారిజాత పువ్వునకు
భావపు సోదరిగాన: అత్యంత ప్రేమ పాత్రమైన సోదరి కాబట్టి
యెంచగ: పరికించి చూస్తే
చిగురుబోలె నీకెపాదములు: ఈకె = స్త్రీ (లక్ష్మీ దేవి) పాదములు లేత చిగుళ్ళ ను పోలి వున్నాయి.

తామెర తొట్టెలలోన: తామెర పువ్వు రేకుల మధ్యలో
తగిలి తానుండుగాన: తాను నివసించేటతువంటిది కాబట్టి
తామెరకన్నులబోలి: ఆమె కన్నులు తామెర పూల రేకులను పోలి ఉన్నాయి
తనరినది: అతిశయించినది, To appear or shine
యీమేర: ఈ విధముగా
నిన్నిటా బోలి: ఇన్ని విధముల పోలికలు కలిగినది
ఇన్ని లక్షణములతో: ఇన్ని గొప్ప లక్షణములతో
నీమేన: నీ శరీరముపై
శ్రీవేంకటేశ నెలవై నిల్చినది: శ్రీ వేంకటేశుడా ఉనికి పట్టై నిలిచినది (నీ ఉనికికి స్థానమై నిలిచినది) (నెలవు =A place, abode, home)

భావం:
ఈ సంకీర్తన పూర్తిగా అర్ధం అవ్వాలంటే ముందు దేవతలు, రాక్షసులు కలిసి మంథర అనే పర్వతానికి వాసుకి అనే పామును కవ్వంగా చుట్టి అమృతం కోసం పాలసముద్రాన్ని చిలికిన సన్నివేశం, ఆ సముద్రాన్ని చిలికినప్పుడు పుట్టిన వస్తువుల గురించి కొంత అవగాహన ఉండాలి.
క్షీరసాగర మధనంలో ముందుగా హాలాహలము (కాలకూట విషము), ఉచ్చైశ్శ్రవము (తెల్లని ఏడు తలలు కలిగిన గుర్రము), కౌస్తుభ మణి/చింతామణి (మహావిష్ణువు హృదయ సీమమీద అలరారే మణి), చల్లని వెన్నెలలు కురిపించే చంద్రుడు, సకల అందాలకు, ఐశ్వర్యానికీ నెలవైన పసిడిబొమ్మ లక్ష్మీదేవి, సుందరాంగులైన అప్సరసలు (రంభ, మేనక, పుంజికస్థల మున్నగు వారు), కామధేనువు లేదా సురభి (కోరినవన్నీ ఇచ్చే ఆవు), కల్పవృక్షము (కోరిన వన్నీ ఇచ్చే చెట్టు), పారిజాతము (అత్యంత సువాసన కలిగిన పువ్వు), ఐరావతము (తెల్లని యేనుగు), ధన్వంతరి (దేవతల వైద్యుడు) మున్నగు వారు ఉద్భవించారు.

నీవు బంగారం రంగుతో ఉన్న పసుపు పీతాంబరమును కట్టుకున్నావు కాబట్టి పాల సముద్రమునందు పవ్వళించే వాడవు కాబట్టి బంగారు బొమ్మ ఐన పడతి నీ చేతిని చేపట్టింది.

ఓ సారి ఆవిడ గొప్పదనం చెప్తాను విను. ఆవిడ ముఖం చంద్రుని వలే గుండ్రంగా ఎలా ఉందో చూడు. ఎందుకలా ఉందో తెలుసా! తను చంద్రుడికి తోడబుట్టినది. చంద్రుడికి ముద్దుల చెల్లెలు. అంతేనా! కాంతులు చిందే చింతామణి కి సహోదరి. చూడు, ఆమె నవ్వుతున్నప్పుడు తన పలు వరస మాణిక్యాలనుండి వచ్చే కాంతి వలే తళుకు, తళుకు మంటోందో..

ఆవిడ నడక గంభీరమైన యేనుగు నడచినట్లుంటుంది కదా! అదెందుకో తెలుసా! తను గజరాజైన తెల్లని ఐరావతానికి చెల్లెలు. అందుకు అంత గంభీరమైన నడక వచ్చింది. ఆమె పాదాలను ఎప్పుడైనా పరీక్షగా చూశావా! లేత చిగురుటాకుల్లా, ఎర్రగా, ముట్టుకుంటే కందిపోతాయా, అన్నట్టు లేవూ! అలా ఎందుకున్నాయో తెలుసా! అతి సున్నితమైన పారిజాతం పువ్వుకి అత్యంత ప్రేమపాత్రమైన చెల్లెలు. అందుకే అవి అంత సుతారంగా ఉన్నాయి.

ఇదిగో! ఆమె కళ్ళు తామెర పూ రేకుల్లా అత్యంత మనోహరం గా నీపై ప్రేమ కురిపిస్తున్నాయి కదా! అవి ఎందుకలా ఉన్నాయో తెలుసా! ఆమె పద్మాన్ని ఆసనంగా చేసుకుని అందులో కూర్చుంటుంది. అంతేనా...ఆమె పద్మప్రియ, పద్మహస్తా, పద్మాక్షి, పద్మసుందరి, పద్మోద్భవి, పద్మముఖి, పద్మనాభ ప్రియ, పద్మమాలాధరి, పద్మిని, పద్మగంధిని. అందువల్ల తన కన్నులు కూడా తామెర రేకులను పోలి ఉన్నాయి. ఇన్ని గొప్ప గుణాలతో, చక్కటి లక్షణాలతో ఈ సౌందర్యవతి ఐన పడతి నీ శరీరం స్థానముగా చేసుకుని కొలువుదీరి ఉన్నది.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.
http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/2011/04/743pasidicheeravadavu.html

దినము ద్వాదశి నేడు తీర్థదివసము నీకు

2011-03-27T02:06:00.000-07:00

దినము ద్వాదశి నేడు తీర్థదివసము నీకు
జనకు(డ అన్నమాచార్యు(డ విచ్చేయవే

అనంతగరుడ ముఖ్యులైన సూరిజనులతో
ఘననారదాది భాగవతులతో
దనుజ మర్దనుండైన దైవశిఖామణితోడ
వెనుకొని యారగించ విచ్చేయవే

వైకుంఠాన నుండి యాళువారలలోపల నుండి
లోకపు నిత్యముక్తులలోన నుండి
శ్రీకాంతతోడ నున్న శ్రీవేంకటేశు(గూడి
యీకడ నారగించ నింటికి విచ్చేయవే

సంకీర్తనముతోడ సనకాదులెల్ల(బాడ
పొంకపు శ్రీవేంకటాద్రి భూమి నుండి
లంకె శ్రీవేంకటగిరి లక్ష్మీవిభు(డు నీవు
నంకెల మాయీంటి విందు లారగించవే

ముఖ్య పదాల అర్ధం:

దినము ద్వాదశి: నేడు ద్వాదశి (ఫాల్గుణ బహుళ ద్వాదశి)

తీర్థము: ౧) In theological works తీర్థము means salvation, మోక్షము.
౨) Water. ఉదకము. Holy or sacred water. పుణ్యోదశము
తీర్థదివసము: మోక్షము పొందిన రోజు
జనకుడ: తండ్రీ
విచ్చేయవే: విజయము చేయు, వేంచేయు, రమ్ము

అనంతగరుడ ముఖ్యులైన: అనంతుని వాహనుడైన గరుడుడు మరియు ముఖ్యులైన
సూరిజనులతో: సూరి= విద్వాంసుడు, A great scholar: a learned man. = ఆయా రంగాలలో నిష్ణాతులైన జనులందరితో
ఘననారదాది భాగవతులతో: ఘన విష్ణువు (అన్నమయ్యకు పంచ సంస్కారాలు చేసి, వైష్ణవ మతాన్ని ఇచ్చిన వ్యక్తి), నారదుడు మరియు ఇతర భాగవతోత్తములు (అంటే ప్రహ్లాదుడు, విభీషణుడు వంటి) వారలతో
దనుజ మర్దనుండైన: రాక్షసులను సంహరించిన
దైవశిఖామణితోడ: దేవాదిదేవుడైనట్టి శ్రీ మహావిష్ణువుతో కలసి
వెనుకొని: వెనక బెట్టుకుని
యారగించ విచ్చేయవే: విందు ఆరగించడానికి విచ్చేయి తండ్రీ

వైకుంఠాన నుండి: వైకుంఠం లో ఉన్న పాలసముద్రంలో పరుండేటువంటి
యాళువారలలోపల నుండి: పన్నెండు మంది ఆళ్వారుల మనసుల్లో ఉండేటువంటి (The Alwars or saints were twelve in number and are considerd to have been incarnations of the attendants, arms, or insignia of Vishnu)
లోకపు నిత్యముక్తులలోన నుండి: నిత్యము ముక్తి లోకంలో విహరిస్తూ ఉండేటువంటి
శ్రీకాంతతోడ నున్న శ్రీవేంకటేశు(గూడి: లక్ష్మీదేవితో కలసి ఉన్న శ్రీ వేంకటేశ్వరుని వెంటబెట్టుకుని
యీకడ నారగించ నింటికి విచ్చేయవే: ఇక్కడ (మేము ఏర్పాటు చేసిన) విందును ఆరగించడానికి మన ఇంటికి రా తండ్రీ

సంకీర్తనముతోడ: హరి సంకీర్తనలు పాడుకుంటూ
సనకాదులెల్ల(బాడ: నీతో బాటే సనక, సనందనాది మునులు, సేవకులు అంతా పాడుకుంటూ
పొంకపు: సొగసైన
శ్రీవేంకటాద్రి భూమి నుండి: శ్రీ వేంకటాచల భూమి (తిరుమల క్షేత్రం) నుండి
లంకె: తగిలించి, చేర్చుకుని, To join, unite
శ్రీవేంకటగిరి లక్ష్మీవిభు(డు నీవు: వేంకట పతి, లక్ష్మీ విభుడు ఐన వేంకటేశ్వరుడు, నీవు
నంకెల: అంకెల: ఎక్కువ సంఖ్యలో
మాయీంటి విందు లారగించవే: మా ఇంట ఏర్పాటు చేసిన విందును ఆరగించు తండ్రీ.

భావం:
పెద తిరుమలయ్య తన తండ్రి యెడల అపారమైన భక్తి, ప్రపత్తులను కనబరిచినాడు. తన తండ్రి అన్నమాచర్యుల పుణ్య తిథి, ఫాల్గుణ బహుళ ద్వాదశినాడు ఆచార్యునికి భక్ష్యభోజ్యాదులనర్పించి శ్రీలక్ష్మీసమేతుడైన శ్రీ వేంకటేశ్వరునితో, వైష్ణవ భక్తాగ్రేసరులతో విందులారగించగా విచ్చేయమని తిరుమలయ్య అర్ధ్రత తో పాడుకున్న పాటే అతని పితృభక్తికి అక్షర తార్కాణం.

నాకు ఈ పాట రాస్తున్నంత సేపూ కళ్ళు నీళ్ళతోనే ఉన్నాయి. అన్నమయ్య కు ఏమీ కాని నేనే ఇంత ఆవేదన చెందితే...నిత్యము హరి నామస్మరణ చేసి, హరికి వేలకొలదీ కీర్తనలు వినిపించి, ఆ హరిని తన తనయునకు కూడా చూపించి, తన తర్వాత దినముకొక్క సంకీర్తన పాడవలసిన కర్తవ్యాన్ని ఆతనికి అందించిన తండ్రి ఇక మీదట తనతో ఉండడని, తన తండ్రి శరీరాన్ని విడిచిపెట్టేస్తున్నాడని తెలుసుకున్న పెదతిరుమలయ్య ఎంత ఏడ్చి ఉంటాడు. నాన్నా, నాన్నా అని ఎంత రోదించి ఉంటాడు. తలుచుకుంటుంటే దుఖం పొంగుకొస్తోంది.

నేడు ఫాల్గుణ బహుళ ద్వాదశి. నీవు హరి పదాన్ని చేరిన రోజు. మమ్ములను విడిచిన రోజు. నీకు మా ఇంట విందును ఏర్పాటు చేశాము. ఇంటికి రా తండ్రీ!!

అనంతుని వాహనుడైన గరుడుడు మరియు ముఖ్యులైన మరియు ఆయా రంగాలలో నిష్ణాతులైన జనులందరితో, ఘన విష్ణువు (అన్నమయ్యకు పంచ సంస్కారాలు చేసి, వైష్ణవ మతాన్ని ఇచ్చిన వ్యక్తి), నారదుడు మరియు ఇతర భాగవతోత్తములు (అంటే ప్రహ్లాదుడు, విభీషణుడు వంటి) వారలతో, రాక్షసులను సంహరించిన దేవాదిదేవుడైనట్టి శ్రీ మహావిష్ణువుతో కలసి, మిగతా వారందరినీ వెనక బెట్టుకుని, విందు ఆరగించడానికి విచ్చేయి తండ్రీ.....

వైకుంఠం లో ఉన్న పాలసముద్రంలో పరుండేటువంటి, పన్నెండు మంది ఆళ్వారుల మనసుల్లో ఉండేటువంటి, నిత్యము ముక్తి లోకంలో విహరిస్తూ ఉండేటువంటి, లక్ష్మీదేవితో కలసి ఉన్న శ్రీ వేంకటేశ్వరుని వెంటబెట్టుకుని ఇక్కడ (మేము ఏర్పాటు చేసిన) విందును ఆరగించడానికి మన ఇంటికి రా తండ్రీ....

నీవు , నీతో బాటే సనక, సనందనాది మునులు, సేవకులు అంతా హరి సంకీర్తనలు పాడుకుంటూ, సొగసైన శ్రీ వేంకటాచల భూమి (తిరుమల క్షేత్రం) నుండి అంతా కలిసి, వేంకటగిరి పై నివాసమున్న లక్ష్మీ విభుడు ఐన వేంకటేశ్వరుడు, నీవు ఎక్కువ సంఖ్యలో మా ఇంట ఏర్పాటు చేసిన విందును ఆరగించడానికి విచ్చేయి తండ్రీ...

పెదతిరుమలయ్య పితృభక్తి ఎంత ఉన్నత స్థితిలో ఉందో ఈ సంకీర్తన ద్వారా తెలుస్తుంది.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.
http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/2006/12/105dinamu-dwaadasi-nedu.html

మేలుకో శృంగార రాయ మేటి మదన గోపాల

2011-03-19T02:21:00.000-07:00

మేలుకో శృంగార రాయ మేటి మదన గోపాల
మేలుకోవె నాపాలి మించిన నిధానమా

సందడించే గోపికల జవ్వనవనములోన
కందువదిరిగే మదగజమవు
యిందుముఖి సత్యభామ హృదయపద్మములోని
గంధము మరిగినట్టి గండు తుమ్మెద

గతిగూడి రుక్మిణికౌగిట పంజరములో
రతిముద్దు గురిసేటి రాచిలుకా
సతుల పదారువేల జంట కన్నులఁ గలువలు
కితమై పొదిమిన నా యిందు బింబమ

సరుసంగొలనిలోని వారి చన్నుఁగొండలపై
నిరతివాలిన నా నీలమేఘమా
సిరనురమున మోచి శ్రీవేంకటాద్రి మీద
గరిమ వరాలిచ్చే కల్పతరువా

ముఖ్యపదాల అర్ధం:

శృంగార రాయ: అందమైన పురుషుడు
మించిన నిధానము: అతిశయించిన నిక్షేపము, దాచుకొన్నది, పాతర, పాతిపెట్టుకొన్నది (A treasure, a hoard or fund, a treasury)

సందడించే గోపికల: గోపికల గుంపు, సమ్మర్దము
జవ్వనవనములోన: యౌవ్వనము అనే అడవిలో
కందువదిరిగే: చమత్కారముగా/నేర్పుతో తిరిగే
మదగజమవు: మదించిన యేనుగు వంటి వాడవు
యిందుముఖి: చంద్రుని వంటి మొహము కలిగినది
సత్యభామ హృదయపద్మములోని: సత్యభామ పద్మము వంటి మనస్సులో
గంధము మరిగినట్టి: వాసనను బాగా అలవాటుపడిన (Smell, odour)
గండు తుమ్మెద: నల్లని పెద్ద తుమ్మెద వంటి వాడా

గతిగూడి: ఆనందాబ్దిగతుడై
రుక్మిణికౌగిట పంజరములో: రుక్మిణిదేవి కౌగిలి అనే పంజరములో
రతిముద్దు గురిసేటి రాచిలుకా: రతి చుంబనాలను కురిపించే అందమైన రామ చిలుక వంటి వాడా
సతుల పదారువేల: పదహారువేల మంది భార్యల
జంట కన్నులఁ గలువలకు : జంట కలువల వంటి కన్నులకు
హితమై పొదిమిన నా యిందు బింబమా: ఇష్టమైన చంద్రబింబము వంటి వాడా

గొలనిలోని వారి: కొలనులో స్నానం చేస్తున్న గోపికల
చన్నుఁగొండలపై: కొండలవంటి ఎత్తైన స్తనముల పైన
నిరతివాలిన నా నీలమేఘమా: ఎల్లప్పుడూ వాలేటువంటి నీల మేఘము వంటి వాడా
సిరనురమున: లక్ష్మిని వక్షస్థలము నందు
మోచి: ఉంచి, ధరించి, మోస్తూ
శ్రీవేంకటాద్రి మీద గరిమ వరాలిచ్చే కల్పతరువా: శ్రీ వేంకటాద్రిపైన నిలచి అడిగిన వారికి లేదనకుండా పెద్ద పెద్ద వరాలిచ్చే కలతరువు వంటి వాడా....

భావం:
ఈ సంకీర్తన అన్నమయ్య తిరుకట్ల మదనగోపాల స్వామి ని నిద్రలేపడానికి పాడిన పాట. అన్నమయ్య ఒక కవిలా కేవలం ఒక్క ప్రదేశంలో కూర్చుని కీర్తనలు రాయలేదు. ఆయన దర్శించిన ప్రతీ క్షేత్రంలో కొలువై ఉన్న దేవతలపై సంకీర్తనలు అప్పటికప్పుడే ఆశువుగా పాడేవారు. గోపాంగనలతో శ్రీకృష్ణుని చేష్టలను మెచ్చుకుంటూ, నిద్రలే స్వామీ! అని పాడ్తున్నారు. ఈ పాటనే ప్రతీ రోజూ తిరుమల క్షేత్రంలో అన్నమయ్య వంశీకులు స్వామి సుప్రభాతం ఐన వెంటనే పాడతారు. వేంకటాద్రిపై ఉన్న విభుడు సాక్షాత్తూ ద్వాపర యుగంలో బాలక్రిష్ణుడే. అన్నమయ్య ఎన్నో సంకీర్తనల్లో వేంకటాద్రి బాలక్రిష్ణా అని ముద్దుగా పిలుచుకున్నారు.

ఓ శృంగార పురుషా, మదన గోపాలా! నిద్ర లే స్వామీ!. నా మదిలో దాచుకున్న నిక్షేపమా! నన్ను కాపాడే నా దైవమా! కళ్ళు తెరువు స్వామీ!

గోపికల యౌవ్వనము అనే అడవిలో స్వేచ్చగా విహరించే మదగజము వంటి వాడా! చంద్రుని వంటి అందమైన మొగము కలిగిన నీ భార్య సత్యభామ మనస్సు అనే పద్మములో గంధము (ప్రేమను) బాగా మరిగిన నల్లని పెద్ద తుమ్మెద వంటి వాడా! నిద్రనుండి మేలుకో స్వామీ!

ఆనందపరవశుడవై రుక్మిణి కౌగిలి అనే పంజరములో రతి ముద్దులు కురిపించే రామ చిలుకా! పదహారు వేల మంది భార్యల అందమైన జంట కలువల్లాంటి కన్నులకు ఇష్టమైన చంద్ర బింబము వంటి వాడా! (కలువలు చంద్రుణ్ణి చూడగానే వికశిస్తాయి. అలాగే ఈ పదహారువేల మంది గోపికల కలువ కన్నులకు స్వామి చంద్రబింబం అన్నమాట. ఆయన్ను చూడగానే వాళ కళ్ళు వికశిస్తాయి). నిద్రనుండి మేలుకో స్వామీ!

కొలనులో స్నానం చేస్తున్న గోపికల కొండలవంటి ఎత్తైన స్తనముల పైన ఎల్లప్పుడూ వాలేటువంటి నీల మేఘము వంటి వాడా! లక్ష్మిని వక్షస్థలము నందు ఉంచుకుని శ్రీ వేంకటాద్రిపైన నిలచి అడిగిన వారికి లేదనకుండా పెద్ద పెద్ద వరాలిచ్చే కల్పతరువు వంటి వాడా....నిద్రనుండి మేలుకో స్వామీ!

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.
http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/2006/10/50melukosrungararaya.html

నెలత సొబగులివి నీ సొమ్ము కలసి మెలసి యిటు గైకొనవయ్యా

2011-03-14T07:12:00.000-07:00

నెలత సొబగులివి నీ సొమ్ము
కలసి మెలసి యిటు గైకొనవయ్యా

వేమరు నవ్వుల వెన్నెల గాసీ
రామ కడకు నిటు రావయ్యా
దోమటిపలుకుల తొరిగీ తేనెలు
ఆమని కాలము అవధరించవయ్యా

వలపుల చెమటల వానలు గురిసి
సొలవక యీకెను జూడవయ్యా
పెలుచు కుచంబుల పిందెలు వొడమెను
అలరిన కానుక లందుకోవయ్యా

గములై మెయి మరుకళలు దొల(కీ
తమితో కౌగిట తగులవయ్యా
జమళి శ్రీవేంకటేశ్వర సతి గూడితివి
అమరె నీకు మేలౌనయ్యా

ముఖ్య పదాల అర్ధం:

నెలత : స్త్రీ
సొబగులు: సౌందర్యము, సొగసు (Beauty, prettiness).
నీ సొమ్ము: నీ అధీన వస్తువు/ సొత్తు/ భూషణము/ ఆభరణము
కలసి మెలసి: అన్నివేళలను దగ్గరగా ఉంటూ, స్నేహం చేస్తూ
యిటు గైకొనవయ్యా: తీసుకోవయ్యా

వేమరు నవ్వుల: అనేక వేల నవ్వులు, మాటి మాటికీ నవ్వులు, తరచుగా నవ్వులు (again and again, over and over, often, constantly
వెన్నెల గాసీ: వెన్నెల కాసి (పై రెండర్ధాలు కలిపితే నవ్వుల వెన్నెల కురిపిస్తూ అని చెప్పుకోచ్చు)
రామ కడకు: రామ అంటే అందమైన స్త్రీ (అలమేలు మంగ) వద్దకు
దోమటిపలుకుల: అందమైన పలుకులు (దోమటి అంటే అన్నము అని నిఘంటువు చెప్తోంది. అన్నమయ్య ఎన్నోసార్లు దోమటి చంద్రుడు అని వేరే కీర్తనల్లో వాడారు. కానట్టి దోమటి అంటే అందమైన అని అనుకుంటున్నా)
తొరిగీ తేనెలు: తేనెలు కారు/ స్రవించు/ ప్రవహించు/ జారు/ రాలు (To flow, gush, burst, out, run)
ఆమని కాలము: వసంత కాలము (చెట్లు చిగిర్చి పూలు పూయు కాలము)
అవధరించవయ్యా: వినవయ్యా, ఆలకించవయ్యా,

వలపుల: ప్రేమతో, మోహంతో, (Love, affection)
చెమటల: వేడేక్కిన శరీరము విడుచు నీరు
వానలు గురిసి: వానలు కురిసెను
సొలవక: అలసట వల్ల కలిగే ఆయాసము లేని, నిస్త్రాణ పొందని, (no Languishment, no faintness) (చాలా యాక్టివ్ గా ఉంది అని)
యీకెను: ఈమెని, ఈ అలమేలు అంగ ను
జూడవయ్యా: చూడవయ్యా
పెలుచు: గట్టిపడిన, కఠినతను పొందిన Stiffness, Inflexibility. Brittleness
కుచంబుల పిందెలు: స్తనముల యొక్క చివరలు (కుచాగ్రములు) (The nipple. the tip of the breast)
వొడమెను: పొడమెను = పుట్టు, కలుగు (To be produced, to arise)
అలరిన : ప్రకాశించు (To shine, glitter, be splendid)
కానుక లందుకోవయ్యా: కానుకలు అందుకోవయ్యా

గములై: గుంపులై
మెయి: శరీరము (The body)
మరుకళలు: మన్మధుని యొక్క కళలు
దొల(కీ: తొణకెను, తొణకిసలాడెను
తమితో: కోరికతో, మోహం తో
కౌగిట తగులవయ్యా: కౌగిటను చేరవయ్యా
జమళి: జంట (Double, paired, coupled)
శ్రీవేంకటేశ్వర: వేంకటపతీ
సతి గూడితివి: నీ భార్యను కలసితివి (రతి క్రియలో)
అమరు: ఒప్పు, తగు, తగియుండు (To be fit or proper, be agreeable)
నీకు మేలౌనయ్యా: నీకు అంతా శుభమౌతుంది స్వామీ.

భావం:

ఈ సంకీర్తనలో అన్నమయ్య స్వామితో మాట్లాడుతున్నాడు. ఏ విధంగా అమ్మను కలవాలో సూచనలు చేస్తున్నాడు. అంత మధుర భక్తిలోకి వెళ్ళిపోయాక/లేదా ఎక్కువగా ఎవరినైనా ఇష్టపడుతూ, నిరంతరం వారినే తలుచుకుంటూ ఉంటే....వాళ్ళ మీద మనకు ఓ అధికారం వచ్చేస్తుంది. ఇక్కడ అన్నమయ్య ఆట, మాట, పాట, అన్నీ స్వామి కోసమే.. అందుకే అన్నమయ్య పాటకు వేంకటేశ్వరుడు పరవశించిపోయాడు. అన్నమయ్య ప్రతీ మాటనూ తూ.చ. తప్పకుండా పాటించి ఉంటాడు.

స్వామీ! ఈ సౌందర్యవతి అందాలు నీ సొమ్ము. వాటి మీద పూర్తి హక్కు నీకుంది. ఆమె నీ భార్య కదా! మెల్లగా ఆవిడతో స్నేహం చేసి ఆ అందాలన్నీ అందుకుని ఆనందించు.

తరచుగా నవ్వుల వెన్నెలలు కురిపిస్తూ (అంటే చల్లని నవ్వులు అన్నమాట. ఆ నవ్వుల్లో అంతరార్ధం ఆవిడ అర్ధం చేసుకోవాలి కదా!!) నీ అందాల భార్య వద్దకు రా.. వసంతకాలంలో పూలు స్రవించే తేనెల్లాంటి తీయని అందమైన మాటలు తేనెలు నీ నోట్లోంచి జాలువార్చు. నా మాట విను స్వామీ!!

మీ ఇద్దరి మోహపు కలయిక వల్ల మీ శరీరాలు బాగా వేడెక్కి, చెమటలు వానల్లా కురుస్తున్నాయి. ఇంత జరిగినా ఆమె ఇంకా అలసిపోలేదు చూడు. నీవు కలిగించిన కోరికకి ఆవిడ స్తనాలు గట్టిగా తయారయ్యాయి. ఆమె కుచాగ్రాలు బయటకు పొడుచుకొస్తున్నాయి. ఇంతటి ఆనంద సమయంలో ప్రకాశించే ఆవిడ కానుకలు అందుకో...సరేనా!!

నీ అందాల బొమ్మ శరీరంలో మన్మధుని కళలు (కోరికలకు సంబంధించిన భావాలు) గుంపులు గుంపులు గా తొణికిపోతున్నాయి. (సగం నీరు నిండిన కుండతో నడుస్తున్నప్పుడు నీళ్ళు ఎలా తొణుకుతాయో అలా ఆమె శరీరంలో కోరికలు తారాస్థాయికి చేరాయని చెప్పాలనుకున్నారేమో!!) నీవూ అంతే కోరికతో మా అమ్మవారిని కౌగిలించుకో. మీ ఇద్దరి జంట భలే కుదిరింది. శ్రీ వేంకటేశ్వరా నీవు అలమేల్మంగ తో కలిశావు. నీకు అంతా శుభము కలుగు గాక.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.
http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/2008/03/446nelata-sobagulivi-ni-sommu.html

ఏమొకో చిగురుటధరమున - ఎడనెడ కస్తూ రి నిండెను

2011-03-12T06:16:00.000-08:00

చకోర పక్షి (బ్రౌణ్య నిఘంటువు ప్రకారం).

ఏమొకో చిగురుటధరమున - ఎడనెడ కస్తూ రి నిండెను
భామిని విభునకు రాసిన - పత్రిక కాదు కదా

కలికి చకోరాక్షికి కడ - కన్నులు కెంపై తోచిన
చెలువంబిప్పుడిదేమో - చింతింపరే చెలులు
నలువున ప్రాణేశ్వరుపై - నాటిన ఆ కొనచూపులు
నిలువునపెరుకగనంటిన - నెత్తురు కాదుకదా

పడతికి చనుగవ మెరుగులు - పైపై పయ్యెద వెలుపల
కడుమించిన విధమేమో - కనుగొనరే చెలులు
ఉడుగని వేడుకతో ప్రియు - డొత్తి న నఖ శశి రేఖలు
వెడలగ వేసవి కాలపు -వెన్నెల కాదు కదా

ముద్దియ చెక్కుల కెలకుల - ముత్యపు జల్లుల చేర్పుల
ఒద్దిక బాగు లివేమో - ఊహింపరే చెలులు
గద్దరి తిరువేంకటపతి - కామిని వదనాంబుజమున
అద్దిన సురతపు చెమటల - అందము కాదుకదా

ముఖ్యపదార్ధం:

ఏమొకో: ఏమిటికో, ఎందుకో (for what reason, I know not why)
చిగురుటధరమున: చిగురు+అధరమున = అధరము అంటే క్రింది పెదవి, చిగురు అంటే, లేత, అందమైన, చివరన (అంచుల్లో): ఇక్కడ మూడు రకాల భావనలు చేసుకోచ్చు. ఒకటి) లేత పెదవి, రెండు) అందమైన స్త్రీ పెదవి, మూడు) క్రింద పెదవి చివర/అంచులో
ఎడనెడ: అచ్చట అచ్చట (అక్కడక్కడ) (Here and there)
కస్తూరి: అత్యంత సువాసన భరితమైన గంధ ద్రవ్యం. శ్రీవారు నుదుటను ధరించే తిలకంలో ఈ సుగంధద్రవ్యాన్ని కలుపుతారు. ఈ ద్రవ్యం కస్తూరి మృగమునుండి సేకరిస్తారని పెద్దలు చెప్పగా విన్నాను. (Musk. The black spot or line on the forehead, formed of musk)
నిండెను?: నిండి ఉంది??
భామిని: స్త్రీ, ఆడుది (A woman)
విభునకు రాసిన: స్వామికి రాసిన
పత్రిక కాదు కదా: ఉత్తరం కాదు కదా!!

కలికి: అందమైన
చకోరాక్షికి: చకోరము అనే పక్షి కన్నుల వంటి కన్నులు కలిగిన ఈమె. ఈ పక్షులు చంద్రకిరణముల కోసం ఎంతో ఆశగా ఎదురుచూస్తుంటాయి. (The bartavelle or Greek partridge: a bird much referred to in poems: corresponding to the nightingale, or turtledove. eagerly as the partridge languishes for the rays of the moon.)
కడకన్నులు: కంటి చివరలు (The outer corner of the eye)
కెంపై తోచిన: కెంపు అంటే పద్మరాగము అనే మణి. ఎర్రని మణి
చెలువంబిప్పుడిదేమో: చెలువము+ఇప్పుడు+ఇదేమో = విధము (Manner, way)
చింతింపరే చెలులు: ఆలోచించండి చెలులూ
నలువున: అందముగా, సామర్ధ్యముతో
ప్రాణేశ్వరుపై: ఆవిడ భర్తపై, స్వామిపై
నాటిన: గుచ్చిన
ఆ కొనచూపులు: కంటి చివరలతో చూసిన చూపులు
నిలువున: నిలచిపోయిన
పెరుకగ : పెరుకు =గట్టిగా పీకు, పెల్లగించు (To tear out, pulling out force fully)
అంటిన నెత్తురు కాదు కదా: అంటుకున్న రక్తము కాదు కదా! (చూపుల బాణాలు ఒక్కసారి వెనక్కు తీసుకునే సరికి ఆ బాణం స్వామి శరీరానికి గుచ్చుకుని అంటుకున్న రక్తం కాదు కదా! ఆమె కంటి చివరలున్న ఎరుపు?)

పడతికి: స్త్రీకి, అలమేలు మంగకి
చనుగవ: చను కట్టు, చన్నులు, వక్షోజాలు, స్తనాలు, పాలిండ్లు, పయోధరాలు
మెరుగులు: ప్రకాశవంతమైన కాంతులు
పైపై: పైన పైన
పయ్యెద: పయి+ఎద = వక్షోజములను కప్పు వస్త్రము (పైట కొంగు, పమిట కొంగు, పైట చెంగు) A woman's mantle, formed by throwing the train or end of the cloth over her breast and head.
వెలుపల: వెలి+పల = బయటకి (Outside)
కడు: మిక్కిలి Much, greatly
మించిన: అతిశయించిన
విధమేమో: ఆ విధం ఏమిటో (Kind, way, manner, mode)
కనుగొనరే చెలులు: కనిపెట్టండి చెలులూ
ఉడుగని: ఏ మాత్రమూ తగ్గని, కోరికవల్ల కలిగే వేడితో
వేడుకతో: సంతోషముతో, కుతూహలముతో, కోరికతో
ప్రియుడొత్తిన: స్వామి వత్తిన, అదిమిన, నొక్కిన (Pressing)
నఖ శశి రేఖలు : చంద్రరేఖల వంటి గోటి నొక్కులు (వాడ్యమి, విదియలలో చంద్రుడు ఏవిధముగా సన్నని రేఖలా ఉంటాడో (crescent moon) అలా గోళ్ళతో ఆవిడ స్తనములను నొక్కినప్పుడు స్వామి చేతి గోళ్ళు గుచ్చుకుని అవి శశిరేఖల్లా ఉన్నాయని)
వెడలగ: వెడల్పుగా, విశాలముగా, విరివిగా
వేసవి కాలపు: మండు వేసవి కాలంలో
వెన్నెల కాదు కదా: చల్లని వెన్నెల కాదు కదా!

ముద్దియ: స్త్రీ A lady, dame, woman. (సంస్కృతంలో ముగ్ధ), మనోహరమైన, ముద్దైన
చెక్కుల: నున్నని చెంపలు
కెలకుల: చివరల, అంచుల??
ముత్యపు జల్లుల: ముత్యాలు జల్లినట్టుగా
చేర్పుల: దగ్గరగా చేర్చుట, ఒకదాని పక్కన మరొకటిగా ఉండుట (Nearness, closeness, connection)
వొద్దిక లాగులివేమో: వాటి జనన రహస్యమేమో, పోలిక విధములేమో (ఒద్దిక = అనుకూల్యము Concord, union, friendship)
ఊహింపరే చెలులు: ఊహించండి చెలులూ
గద్దరి: గడుసైన (Impertinent, pert)
తిరువేంకటపతి: తిరు వేంకటేశ్వరుడు
కామిని : కోరికతో ఉన్న స్త్రీ
వదనాంబుజమున : పద్మము వలే వికసించిన మొగమున
అద్దిన: అద్దుట
సురతపు: స్త్రీ పురుషుల కలయిక, మంచి రతి క్రియ
చెమటల: స్వేదముల (శరీరము వేడెక్కుటచేత విడవబడే నీరు)

అందము కాదుకదా: ఆ అందమే కదా!!

భావం:

ఈ సంకీర్తన విని ఇందులో ఉన్న అందానికి ముచ్చటపడి, ఆశ్చర్యచకితుడై సాళ్వ నృశింహ రాయలు అటువంటిదే తన మీద, తన భార్యమీద పాడమని కోరగా అన్నమయ్య ""హరి హరీ..నరహరిని స్తుతించు నా నాలుక నరులను స్తుతించదు", ఇంత నీచపు మాట నాతో ఎలా అనగలిగావు అని దిగ్గున లేచిపోగా అతను పదే పదే అడిగి, మదగర్వం చేత అన్నమయ్య నోట వెంబడి అతని నామస్మరణ వచ్చేదాకా చెరశాలలో బంధించి మూరురాయరగండ ముద్రగల సంకెల వేయించి మొగసాలలో బంధించి హింసించాడు. అన్నమయ్య "నీ దాసుల భంగములు నీవు జూతురా" "ఆకటి వేళల అలపైన వేళలను తేకువ హరి నామమే దిక్కు మరిలేదు" వంటి సంకీర్తనలు పాడగా ఆ సంకెళ్ళు తెగిపోయాయి.

రాత్రి స్వామితో రతి సుఖాలను అనుభవించి వచ్చిన అలమేల్మంగను చూసి చెలికత్తెలు ఒకరిలో ఒకరు ప్రశ్నించుకుంటూ, అది ఇది కాదు కదా, ఇది కాదు కదా అంటూ నిజాలను తమలోనే తెలుసుకుంటూ అమ్మవారిని ఆటపట్టిస్తున్నారు. ఇది మన ఇళ్ళలో కూడా సహజమే. కొత్తగా పెళ్ళైన జంటకు మొదటిరాత్రి జరిగిన తర్వాత గదిలోంచి బయటకొచ్చిన జంటను స్నేహితులు, బంధువులు ఏ విధంగా ఆట పట్టిస్తారో అదే విధంగా అలమేల్మంగను చెలులు ఆట పట్టిస్తున్నారని అన్నమయ్య అద్భుతంగా ఊహించి రాసిన సంకీర్తన.

ఈ అలమేల్మంగ ఎర్రని అధరాలపై అక్కడక్కడ కస్తూరి మరకలు అంటుకున్నాయి. ఎర్రని పత్రంపైన ఈమె నల్లని అక్షరాలతో (కస్తూరి నల్లగా ఉంటుంది) రాసిన లేఖ కాదు కదా! (అంటే స్వామి అమ్మ వారి తో రతిక్రియ చేసి అలసిపోయి ఆవిడ స్తనాలమీద తల పెట్టి నిద్రపోతూంటే...ఆయనతో పొందిన సంతోషాన్ని తలుచుకుంటూ అమ్మ పొంగిపోయి అత్యంత ప్రేమతో ఆయన నుదుటి మీద ఆప్యాయంగా ముద్దుపెట్టుకుంది. అప్పుడు ఆ నుదుటనున్న కస్తూరి ఈమె పెదవులకు అంటుకుంది...అని నా ఊహ..)

చకోరపక్షిలాంటి కళ్ళు కలిగిన ఈ సుందరి కళ్ళ చివరలు మరింత ఎర్రగా ఉన్నాయి. దీనికి కారణమేమిటే చెలులూ?. నిద్రపోరతున్నట్టు నటిస్తూన్న తన ప్రియుని అందాన్ని తదేకంగా తల వంచుకుని సిగ్గుతో కంటి చివరలనుండి చూస్తున్నప్పుడు, స్వామి ఒక్కసారిగా కళ్ళు తెరిచేసరికి గభాలున చూపులు వెనక్కుతీసుకుంది. అంతే! ఆవిడ చూపుల బాణాలు ఆతనిలో నాటుకుని ఉండగా ఒక్కసారి వెనక్కు లాగేడప్పటికి, ఆ బాణాలకు అంటుకున్న ఆయన రక్తం ఈవిడ కంటి చివరలను అంటిందేమో నే చెలులూ! కాదంటారా!

ఈ అలమేల్మంగ చన్నుల కాంతులు పైపైకి, పయ్యెద (పైట) దాటి పాకుతున్నవి. అంత కాంతి అసలు అక్కడ ఎందుకొచ్చిందో, ఆ రహస్యాన్ని కనిపెట్టండి చెలులూ!. తనివి తీరని కోరికతో స్వామి ఆమె స్తనములను గట్టిగా ఒత్తేసరికి ఆయన గోళ్ళు స్తనాలపై గుచ్చుకుని, నెలవంకలు లా ఏర్పడి అవి వెలువరిస్తున్న వేసవికాలపు వెన్నెలే కదా ఇది!!!

ఈ ముద్దుల చెక్కిళ్ళ అంచుల్లో ముత్యాలజల్లులు పేర్చినట్టుంది. ఆ రహస్యమేమిటో ఊహించండే చెలులూ! అది నేర్పరి అయిన శ్రీ వేంకటేశుడు కోరికతో ఉన్న ఈమె పద్మము వలే వికసించిన మొగమున అద్దిన చక్కటి రతిక్రియ వలన పుట్టిన చెమటల అందమే కదా!!

కొన్ని చోట్ల "కామిని వదనాంబుజమున" అనేచోట....."కౌగిట అధరామృతముల" అని ఉంది. అందువల్ల "కౌగిట అధరామృతమున" అని పూరిస్తే కీర్తన స్వభావం ఎలా ఉంటుందో క్రింద చూడండి.

(తన వెచ్చని కౌగిలిలో బంధించి, అధరామృతాలను గ్రోలుతూ, వారిద్దరూ ఒకరిలో ఒకరు కలిసిపోతూ రాత్రి సమయాలలొ ఆడుకునే ఆటలవల్ల, వేడెక్కిన శరీరాలు విడిచిన చెమటల అందమే అలా ముత్యపు బిందువుల్లా ఉన్నట్టు గోచరిస్తున్నాయి. కదూ చెలులూ!! (ఇలా కూడా ఊహించవచ్చు. స్వామి ఈమె ను కౌగిట బంధించి, అధరామృతమును గ్రోలుతున్న వేళ, వేడి వల్ల పుట్టిన ఈతని నుదుటి చెమట ఆమె బుగ్గలకు అంటుకుని అలా ముత్యాలు జల్లినట్టుగా ఉన్నది. ఆ అందమే కదా ఇది?.)

ఈ ఆటపట్టింపు అద్భుతం. అనన్య సామాన్యం. శోభాయమానం. ఇంతకన్న అందముగా యే కవీ చెప్పలేరు అనడం అతిశయోక్తి కాదు. అన్నమయ్య పాదాలకు శత సహస్ర నమస్కారములు.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.
http://www.esnips.com/doc/68e09cb1-4555-45aa-b371-6bd9d8d2988a/Emuko.mp3

వచ్చెను అలమేలుమంగ ఈ పచ్చల కడియాల పణతి చెలంగ

2011-03-09T01:00:00.000-08:00

వచ్చెను అలమేలుమంగ ఈ
పచ్చల కడియాల పణతి చెలంగ

బంగారు చేదివిటీలు పూని
శృంగారవతులు వేవేలురాగా
రంగైన వింజారమరలు వీవ
మాంగల్యలీల సొంపగు జవరాలు

పలుకుల తేనియ లొలుక చెంత
చిలుకలు కలకల పలుక రవల
గిలుకు పావలు ముద్దుగులుక మేటి
కలికి చూపుల మొనలు తళుకని చిలక

రంభాది సతులెల్ల చేరి యెదుట
గంభీర గతులను మీర నటనా
రంభములను మేలుకోరి కొలువ
అంభోజాక్షుడౌ వేంకటేశు నొయ్యారి

ముఖ్య పదార్ధం:

పచ్చల : లేత ఆకుపచ్చ (Leaf colour. Green, yellowish green, yellow colour) (పచ్చలు అనేవి ఆకుపచ్చ రంగులో మెరుస్తూండే మణులు. ఆ మణులు పొదగబడిన కడియాలు అని కూడా అర్ధం.)

కడియాల: చేతికి ధరించే ఆభరణము (A bracelet or anklet. కడియపుటట్టు)
పణతి: పడతి (అందమైన యువతి, స్త్రీ) ( D sometimes changes into ణ Na, thus: అడగు, అణగు; పడతి, పణతి; ఆడంగులు, ఆణంగులు)
చెలగు: ప్రకాశించు

బంగారు చేదివిటీలు: బంగారు (చేదివియ అంటే = దివిటీ, A hand lamp, a light borne in the hand) లు
పూని: చేత పట్టుకుని
శృంగారవతులు: శృంగారము చిందించు యువతులు (fine or beautiful ladies)
వేవేలురాగా: అనేక వేల మంది వెంట రాగా
రంగైన : మంచి రంగుతో కూడిన
వింజారమరలు: వెల్ల+చామర =తెల్లని చామరము (A white whisk or chowri, Bos-grunnicns the tail of which is made into whisks).
వీవ: వీచగా, విసరగా
మాంగల్యలీల: మంగళత్వాన్ని ప్రసాదిస్తూ విలాసవతియై
సొంపగు : సొగసు, అందము (Elegance, grace)
జవరాలు: యౌవ్వనవతి ఐన స్త్రీ, ప్రేయసి

పలుకులు: మాటలు
తేనియ లొలుక: తేనెలు కురిసినట్టుగా
చెంత చిలుకలు: సమీపము లోని చిలుకలు
కిలకిల పలుక: కిల కిల రావాలు చేయగా
రవల: కూత, రచ్చ, ధ్వని
గిలుకు: కాలి పట్టీల కు ఉన్న మువ్వలు కదులుతుండగా వచ్చేటి శబ్దము?? (To sound, jingle, as bracelets, or bells, on the ankles)
పావలు: పావుకోళ్ళు (చందనం కర్రతో చేసిన చెప్పులు)
ముద్దుగులుక: ముద్దులొలికే
మేటి కలికి చూపుల మొనలు: చాలా అందమైన చూపుల చివరలు (కంటి చివరలతో చూచుట అని చెప్పుకోచ్చు)
తళుకని చిలక: మిక్కిలి ప్రకాశము, నున్ననిమృదుకాంతి ఐన చిలుక

రంభాది: రంభ మొదలగు
సతులెల్ల చేరి: చెలులు అందరూ చేరుకుని (సతి: A woman in general, స్త్రీ, పతివ్రత)
గంభీర గతులను మీర: గతులు అంటే ప్రదేశములు. ఇక్కడ సందర్భాన్ని బట్టి ఎవరి ప్రదేశాలలో వారు ఆక్రమించుకును స్వామికి ఎదురుగా నిలబడ్డారు అనుకోవచ్చు (yeduta gambheera gatulanu meera, soundస్ as if it was a spot where the dancer had to choreograph some jathis (footwork patterns in different talas)
మేలుకోరి నటనా రంభములను కొలువ: ఉన్నతమైన నాట్యపు భంగిమలతో నాట్యమును ఆరంభించి కొలిచెను
అంభోజాక్షుడౌ: పద్మము వంటి కన్నులు కలవాడైన
వేంకటేశు ఒయ్యారి: వేంకటేశ్వరుని ప్రేయసి (ఒయ్యారి = సౌందర్య గర్వము కలిగిన స్త్రీ (Blooming, graceful, shapely, pretty - lady))

భావం:
ఈ సంకీర్తన అలమేల్మంగ శ్రీ వారి కొలువులో, శ్రీవారి ఎదుట తన చెలులందరితో నాట్య ప్రదర్శన చేయడానికి వస్తున్నట్లు ఊహించి రాసిన కీర్తన. ఇందులో ఒక కూచిపూడి నాట్యగత్తె యొక్క లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయో కూడా వర్ణించారు. ఈ సంకీర్తన నాట్యం పై అవగాహన ఉన్నవారు విశ్లేషిస్తే మరింత అందంగా ఉంటుంది. నా వంతు ప్రయత్నం నేను చేస్తాను.

అలమేలుమంగ వచ్చింది. బంగారపు రంగులో మెరిసిపోతున్న తన చేతులకు లేత ఆకుపచ్చని కడియాలు ధరించి ప్రకాశిస్తోంది.

అనేక వేల మంది అత్యంత శృంగారం చిందించు పడతులు కాగడాలు పట్టుకుని తన వెంట రాగా, కొంతమంది ఆమెకు అటూ ఇటూ నిలబడి తెల్లని రంగు చామరలు (ఓ జంతువు/పక్షి జుట్టు ను కుచ్చు గా చేసి అటూ ఇటూ నిలబడి వీచుతూ ఉంటారు) వీస్తూండగా, మంగళత్వాన్ని/ శుభాన్ని పలుకుతూ విలాసవతియైన, సౌందర్యవతి వేంకటేశుని ప్రియురాలు అలమేల్మంగ వచ్చినది.

ఆమె పలుకులు తేనెలు కురిసినట్టుగా, చుట్టూ ఉన్న చిలుకలు (మిగిలిన చెలులు) కిలకిల మని ధ్వని చేస్తుండగా (వారి మాటలు చిలకపలుకుల్లా ఉన్నాయన్నమాట), కాలి మడమకు కట్టుకున్న గజ్జెల చప్పుళ్ళతో (లయబద్ధంగా నడుస్తూ), చందనం కర్రతో చేసిన పావుకోళ్ళు ధరించి, అందమైన కంటి చివరలతో చూస్తూ (సిగ్గుపడుతూ తల దించుకుని క్రీగంట చూపులు చూస్తూ (అక్కడ స్వామి ఉన్నారు కదా! ఆయన కళ్ళలోకి చూస్తే ఇంకేమైనా ఉందా! అసలే శృంగార పురుషుడు)) నున్నని మృదు కాంతులు చిందుతూన్న చిలక వోలే వచ్చినది.

రంభ మొదలగు నాట్యగత్తెలందరూ ఎవరి ప్రదేశాన్ని వారు ఎంచుకుని (కూచిపూడి నృత్యంలో యే విధంగా ఐతే నర్తకీమణులు తమ తమ స్థానాల్లో నిలబడతారో అదేవిధంగా) నాట్యానికి ముందుగా తమ కాలి గజ్జెలు, కొప్పులు సరిచేసుకోవడం, జతి, లయ (ఇవన్నీ నటనా రంభములు) అన్నీ సరిచూసుకుని, ఉన్నతమైన భంగిమలతో పద్మము వంటి కన్నులు కలవాడైన వేంకటేశ్వరుని తన ప్రేయసి అలమేల్మంగ కొలువనారంభించెను.

(మూడవ చరణం అర్ధం చేసుకోడానికి కొంత కష్టపడవలసి వచ్చినది. మీకేమైనా వేరే అభిప్రాయాలుంటే తెలియజేసిన యెడల మార్చెదను)

ఈ కీర్తన శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగునందు వినండి
http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/2008/05/490vachchenu-alamelumamga.html

మెఱుగుఁజెక్కుల అలమేలుమంగా తరితోడిరతులను దైవారవమ్మా

2011-03-08T01:27:00.000-08:00

మెఱుగుఁజెక్కుల అలమేలుమంగా
తరితోడిరతులను దైవారవమ్మా

చనవులు నీకిచ్చి చక్కనివదనమెత్తి
పెనగీ నాతడు నిన్ను ప్రేమతోడను
కనువిచ్చి చూడవమ్మ కందువల నవ్వవమ్మ
మనసిచ్చి ఆతనితో మాటలాడవమ్మ

పొందులు నీతో నెరపి పూచి నీపై చేతులు వేసి
చిందీ నీపై నతడు చిరు చెమట
విందులమోవియ్యవమ్మ వేడుకలు చూపవమ్మా
అందుకొని ఆకుమడిచి యాతనికీయవమ్మ

గక్కునను కాగిలించి కరుణనీపైనించి
ఇక్కువ గూడె శ్రీవేంకటేశుడు నిన్ను
వక్కణ లడుగవమ్మ వన్నెలెల్ల జూపవమ్మ
నిక్కుచు నురము మీద నిండుకొనవమ్మా

ముఖ్య పదాల అర్ధం:

మెఱుగుఁజెక్కుల: మెరెసేటి చెంపలు గల
తరితోడి: Time, occasion. సమయము అనుసరించి, సమయానుకూలముగా
రతులను: రతి క్రీడలను, సంభోగ క్రీడలను
దైవారవమ్మా: దైవారు అంటే వెలుగు, ప్రకాశించు = ప్రకాశించవమ్మా

చనవులు నీకిచ్చి: చనువు నీకు ఇచ్చి, (స్వామి తనతో నీకిష్టమొచ్చిన రీతిలో సరసమాడే అవకాశం పెత్తనం, ఆ చనువు నీకు ఇచ్చాడు అని చెప్పాలనుకుంటున్నారు)
చక్కనివదనమెత్తి: చక్కని నీ మొగమును పైకెత్తి
పెనగీ నాతడు: పెనగి+ఆతడు =To be twisted, మెలిగొను. To surround, చుట్టుకొను. To join, unite, కలయు (గట్టిగా కౌగిలించుకున్నాడు)
కనువిచ్చి చూడవమ్మ : మెల్లగా నీ కనులు విచ్చి (అంటే అంతవరకు ఆవిడ సిగ్గుతో కనులు మూసుకుని ఉన్నదని అర్ధం) చూడమ్మా
కందువలా నవ్వవమ్మ: చమత్కారముగా నవ్వవమ్మా
మనసిచ్చి ఆతనితో మాటలాడవమ్మ: మనసు పెట్టి ఆతనితో మాట్లాడమ్మా

పొందులు నీతో నెరపి: నీతో స్నేహము (పొందుకాడు అంటే స్నేహితుడు) చేసి
పూచి : పూచు అంటే అకస్మికముగా తెల్లబట్టలలో బడే నల్లచుక్కలు (spotty clothes, which shew odd marks although washed)
చిందీ నీపై: నీపైన చిందెను
చిరు చెమట: రతిక్రియలో పాల్గొనుట వలన ఆతని శరీరముపై పుట్టిన చెమట
విందులమోవియ్యవమ్మ: ఆతను అలా అలసిపోయి ఉన్నప్పుడు నీ సంతోషములు చిందే పెదవులను ఆతనికి విందుగా ఇయ్యవమ్మా
వేడుకలు చూపవమ్మా: వేడుక = కుతూహలము, సంతోషము, వినోదము; సంబరము, ఇచ్ఛ, అభిలాష = నీ సంతోషము అతనికి తెలియజేయవమ్మా
అందుకొని ఆకుమడిచి: ప్రక్కనే ఉన్న తములపు ఆకును మడిచి
యాతనికీయవమ్మ: అతని నోటికి అందించవమ్మా

గక్కునను: శీఘ్రముగా, తొందరగా, వెంటనే
కాగిలించి: కౌగిలించుకుని
కరుణనీపైనించి: నీ మీద దయ/ప్రేమ నుంచి
ఇక్కువ గూడె శ్రీవేంకటేశుడు నిన్ను: నిన్ను తన నివాస స్థానము నందు కూడెను. ఇంకోలా కూడా అర్ధం ఉంది. అది: వేంకటేశ్వరుడు నీ జీవస్థానము ( a secret part) నందు కలిసెను. ఏది సందర్భానికి తగినదో పెద్దలు నిర్ణయించాలి.
వక్కణ లడుగవమ్మ: వ్యాఖ్యానములు (comments) అడుగవమ్మా
వన్నెలెల్ల జూపవమ్మ: అందము, అలంకారము, శృంగారము లు అన్నీ చూపవమ్మా
నిక్కుచు: కులుకుచూ
నురము మీద: ఆతని వక్షస్థలము మీద
నిండుకొనవమ్మా: ఆక్రమించుకొనవమ్మా, చక్కగా కూర్చుని విరాజిల్లుమమ్మా

భావం:
అన్నమయ్య అలమేలు మంగతో చెప్తున్నారు.
ఓ మెరిసేటి చెంపలు గల అలమేలుమంగా, సమయానుకూలముగా స్వామితో రతిసుఖాలు అనుభవించి సంతోషించు.

స్వామి తనతో నీకిష్టమొచ్చిన రీతిలో సరసమాడే అవకాశం, పెత్తనం, ఆ చనువు నీకు ఇచ్చాడు. నీ పక్కనే కూర్చుని, సిగ్గుతో ముడుచుకుపోయిన నీ చక్కని మొగమును పైకెత్తి, నిన్ను గట్టిగా హత్తుకున్నాడు. నీ సిగ్గును కొంచెం పక్కన పెట్టి నీ మూసిఉంచిన కన్నులను వికశింపజేసి స్వామిని చూడవమ్మా. మరీ అలా ముడుచుకుని కూర్చోకుండా కొంచెం చమత్కారముగా నవ్వవమ్మా. స్వేచ్చగా మనసు పెట్టి అతనితో మాట్లాడు తల్లీ.

నీతో స్నేహము చేసి రతిక్రియలో పాల్గొనుట వలన ఆతని శరీరముపై పుట్టిన చెమటని నీపై నవ్వుతూ/ప్రేమతో చల్లినాడు. అలసిపోయి నీ పక్కనే పరుండి, నీపై చేతిని ఉంచాడు. ఆ చెమట చుక్కలు తెల్లని బట్టలపై నల్లని మచ్చల్లా, బంగారం వర్ణంతో మిసమిసలాడే నీ మేని పై దొర్లుతున్నాయి. అతను ఎంతో అలసిపోయి ఉన్నాడు. ఆయన తో కలయిల వల్ల నీవు పొందిన సుఖమునకు గుర్తుగా సంతోషముతో వెలగిపోతున్న నీ మొగములో ఉన్న అమృతము చిందే నీ లేత పెదవులను స్వామికి విందుగా ఇవ్వమ్మా. నీవు అతనితో పొందిన ఆనందాన్ని అతనికి తెలియజేయవమ్మా. ఆ పక్కనే పళ్ళెంలో ఉన్న తములపాకులు తీసి సున్నం, వక్కలు, జాజికాయ, జాపత్రి, సుగంధద్రవ్యాలు కలిపి చక్కటి తాంబూలాన్ని అతని నోటికి అందించవమ్మా. (చక్కటి తాంబూలం శృంగారాభిలాషని పెంచుతుందని మన పూర్వీకులు చెబుతారు. అందుకే భోజనానంతరం ఎలాగూ శరీరానికి మదం ఎక్కుతుంది, కోరికలు ఉదయిస్తాయి. ఈ తాంబూలం వల్ల మరింత ఎక్కువ శృంగారాభిలాష కలుగుతుంది. అందుకే బ్రహ్మచారులకు అంటే పెళ్ళికాని యువతీ యువకులకు తాంబూలసేవనం నిషిద్ధం).

అలా తాంబూలాన్ని అందించాలని నువ్వు కొంచెం ముందుకు జరగగానే స్వామి నిన్ను గట్టిగా తన కౌగిలిలో బంధించాడు. నీ మీద దయతో, ప్రేమతో నిన్ను తన నివాసము నందు నీతో కలసి ఉన్నాడు. నీకేమైనా విషయాల గురించి వ్యాఖ్యానాలు కావాలంటే సందేహాలుంటే అడుగు (ఆ సమయంలో ఇంకే విషయాలుంటాయి?. ఇక్కడ శృంగారానికి సంబంధించిన విషయాల గురించి స్వామి ని అడుగు అని చెప్పాలనుకున్నారేమో). నీ విలాసాన్ని, శృంగారేచ్చను అతనికి చూపించు తల్లీ. మీ శృంగార క్రీడ ముగిసిన తరువాత కులుకుతూ మా స్వామి వక్షస్థలం ఎక్కి చక్కగా కూర్చుని ప్రకాశించవమ్మా. ఈ లోకాన్ని పాలించవమ్మా.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.

http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/2010/01/668merugu-jekkula-alamelumamga.html

అనిశము దలచరో అహోబలం అనంత ఫలదం అహోబలం

2011-03-06T01:33:00.000-08:00

అనిశము దలచరో అహోబలం
అనంత ఫలదం అహోబలం

హరి నిజనిలయం అహోబలం
హరవిరించి నుత అహోబలం
అరుణ మణిశిఖరమహోబలం
అరిదైత్యహరణ మహోబలం

అతిశయ శుభదం అహోబలం
అతుల మనోహర మహోబలం
హత దురితచయం అహోబలం
యతి మత సిద్ధం అహోబలం

అగు శ్రీ వేంకట మహోబలం
అగమ్య మసురుల కహోబలం
అగపడు పుణ్యుల కహోబలం
అగకుల రాజం అహోబలం

ముఖ్యపదార్ధం:

అనిశము: ఎల్లప్పుడూ, Incessantly, constantly
దలచరో = తలచరో : తలుచుకోండి, ధ్యానించండి
అహోబలం: అహోబల క్షేత్రం. (ఇప్పుడూ అహోబిలం గా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఈ క్షేత్రం ఆంధ్రప్రదేశ్ లో కర్నూలు జిల్లాలో, తూర్పుకనుమలలో ఉన్నది. నవనారశింహులు కొలువుదీరిన అత్యంత పురాతన ప్రదేశం.)
అనంత ఫలదం: అనంత ఫలాన్ని ఇచ్చు క్షేత్రం

హరి నిజనిలయం: హరి నిజమైన నివాసముండెడి ప్రదేశం ఈ అహోబలం
హరవిరించి నుత: శివుడు, బ్రహ్మలు కీర్తించు ప్రదేశం ఈ అహోబలం
అరుణ మణిశిఖరం: ఎర్రని మణి వలే/ సూర్యుని వలే శోభించు శిఖరము గల ప్రదేశం అహోబలం
అరిదైత్యహరణం: శతృవులను, రాక్షసులను సంహరించిన ప్రదేశం ఈ అహోబలం

అతిశయ శుభదం: మించిన శుభములని ఇచ్చునది ఈ అహోబలం
అతుల మనోహరం: అనమానము Unequalled, unparallelled, matchless అత్యంత సుందరమైనది/ అసమానమైన సౌందర్యము కలిగిన ప్రదేశము ఈ అహోబిలం
హత దురితచయం: దురితము అంటే పాపము. చయము అంటే సమూహము An assemblage, a multitude, a heap or collection. పాపపు సమూహాలను నశింపజేసేది ఈ అహోబలం.
యతి మత సిద్ధం: యతి = సన్యాసి, జితేంద్రియుడు, యతి మతం = అన్ని బంధాలు వదులుకుని నిత్యము శ్రీ హరి ధ్యానంలో ఉంటూ మోక్షమునకు చేరుకునే జితేంద్రియుల మతము (వైష్ణవము) సిద్దించు ప్రదేశం ఈ అహోబలం..

అగు శ్రీ వేంకటము : వేం =పాపములను, కటము: ఖండించునది. ఈ అహోబిలం
(అన్నమయ్య ఆయన సంకీర్తనలటినీ వేంకట ముద్రాంకితము గా రచించారు. ముద్ర అంటే చివరి చరణములో ఎవరికైతే ఈ కీర్తన అంకితమిస్తున్నారో, లేదా ఎవరినుద్దేశించి రాస్తున్నారో వారి పేరును ప్రస్తావించడం. అన్నమయ్య కీర్తనలు వేంకటముద్ర. త్యాగరాజ స్వామి త్యాగరాజ నుత ముద్రతో కీర్తనలు రాశారు. అంటే త్యాగరాజు చే నుతింపబడేవాడు (రాముడు)..
అగమ్య మసురులకు : రాక్షసులు పోవశక్యము కానిది (Inaccessible, impenetrable, impassable) ఈ అహోబలం
అగపడు పుణ్యులకు : పుణ్యులు దొరకే/కనబడు (To appear, seem. To be found) చోటు ఈ అహోబలం
అగకుల రాజం: అగము అంటే పర్వతము. పర్వత రాజము ఈ అహోబలం

శేషాకృతి (పాము రూపం)లో విస్తరించి ఉన్న శ్రీపర్వతశ్రేణిలో తలవైపు వేంకటాచలం, తోక వైపు శ్రీశైలం ఉంటే మధ్యలో అహోబిల క్షేత్రం ఉన్నాయిట. అహోబిలం పరమ పవిత్రమైన క్షేత్రం. అన్నమయ్య అహోబిల మఠస్థాపనాచార్యుడైన ఆదివణ్ శఠగోపయతి వద్ద ఆధ్యాత్మిక, వేదాంత రహస్యాలు నేర్చుకున్నారు ట. ఆదివణ్ శఠగోపయతి సాక్షాత్తూ శ్రీ నారశింహుని అవతారం. ఈ అహోబిల క్షేత్రంలో నవ నారశింహులు కొలువై ఉన్నారు.
ఈ కీర్తన శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగునందు వినండి.
http://www.esnips.com/doc/1c7a204d-bcc4-406d-8fb6-8a2fcc2cabff/Anis-hamu-Thala-charo.mp3/?widget=flash_tape

జగడపు జనవుల జాజర సగినల మంచపు జాజర

2011-03-02T03:30:00.000-08:00

జగడపు జనవుల జాజర
సగినల మంచపు జాజర

మొల్లలు దురుముల ముడిచిన బరువున
మొల్లపు సరసపు మురిపెమున
జల్లన బుప్పొడి జాగర బతిపై
చల్లే రతివలు జాజర

భారపు కుచముల పైపైగడు సిం-
గారము నెరపెటి గంధవొడి
చేరువ పతిపై చిందగ బడతులు
సారెకు జల్లేరు జాజర

బింకపు గూటమి పెనగేటి చమటల
పంకపు పూతలపరిమళము
వేంకటపతిపై వెలదులు నించేరు
సంకుమదంబుల జాజర

ముఖ్య పదాల అర్ధం:

జగడము: కలహము, గొడవ

చనవుల: చనువు తో (బాగా పరిచయం ఉన్న ఇద్దరి మధ్య ఉండేది , ఒకరిపై ఒకరికి అధికారం ఉన్న)
జాజర: జాతర? (రంగురంగుల సుగంధ ద్రవ్యాలను ఒకరిపై ఒకరు చల్లుకుని ఆటలాడుకునే విధానము)
సగినల = సకిన : An artificial bird, the figure of a bird. కృత్రిమపక్షి, కిర్రుబిళ్ల. A doll, బొమ్మ. A chirping noise, కీచుకీచుమనుధ్వని
సగినల మంచము: గిలకలపట్టెమంచము. కోళ్లు బొమ్మలుగా చేసిన మంచము (A bedding formed on a frame of wood, having orifices covered with perforated brass buttons that make a whistling or squeaking sound)

మొల్లలు: మల్లెలు, కుందలత, A kind of jasmine
తురుముల : జడ కొప్పు
బరువున: మొల్ల పువ్వులచే జడ కొప్పులను కప్పి ఉంచుట వల్ల వచ్చే బరువు
మొల్లపు: సాంద్రముగా (Thick), దట్టముగా
సరసపు: రసయుక్తమైన, పరిహాసమైన, మనోహరమైన (jest)
మురిపెమున: సొగసైన (Graceful)
చల్లన : చల్లని
పుప్పొడి: పూ+పొడి : The dust, pollen of farina of a flower. పుష్పపరాగము (పువ్వుల్లో ఉండే పసుపు రంగులో ఉండే పొడి)
జారగ: జారుట అని అర్ధం, మరియు ప్రేమికుడైన అని కూడ అర్ధం ఉంది.
(జారధవుడు : A lover)
పతి పై: విభుని పై, భర్త పై
చల్లేరు అతివలు: పడతులు, స్త్రీలు పుప్పొడి చల్లేరు.

భారపు కుచముల పైపై: స్త్రీల బరువైన స్తనాల (కుచముల) పైన ఉన్నటువంటి
కడు : మిక్కిలి
సింగారము: అందాన్ని
నెరపెటి : నెరకొను?? నిండుగా (To fill)
గంధవొడి = గంధపు+పొడి = సువాసన భరితమైన గంధం పొడి
చేరువ పతిపై: విభుని కి దగ్గరగా
చిందగ బడతులు: స్త్రీలు, చెలులు చిందగా
సారెకు: మాటిమాటికీ ( Frequently, often, repeatedly, again and again)
జల్లేరు జాజర= చల్లేరు జాజర : రంగులను చల్లేరు

బింకపు = బింకము: బిగువు, (Tightness, stiffness)
గూటమి = కూటమి : సాంగత్యము, కూడిక, కలయిక (Union, meeting)
పెనగేటి : పెనగు =మెలిపడుట (ఒకరి శరీరాన్ని ఒకరు గట్టిగా చుట్టుకోవడం)
చమటల: చమట (శరీరాల కలయిక వల్ల పుట్టే వేడివల్ల వచ్చే చెమట)
పంకపు పూతల : గంధపు బురద వల్ల ఏర్పడే పూత ( ఇద్దరి శరీరాలపై ఉన్న గంధం పొడి చెమటతో కలిసి గంధం బురదలా అయ్యి పూత గా ఏర్పడిందని)
పరిమళము: సువాసన (చెమట, గంధం కలయిక వల్ల వచ్చే సువాసన)
వేంకటపతిపై: శ్రీ వేంకటేశునిపై
వెలదులు: స్త్రీలు, చెలులు, నాయికలు
నించేరు: నింపేరు, నింపినారు
సంకుమదంబుల: చెమటకలసిన జవ్వాదులను, సుగంధద్రవ్యాలను

భావం:
ఒకరిపై ఒకరికి ఉన్న అధికారం వల్ల ప్రేమతో వచ్చే చిలిపి కలహాలతో చెలులు స్వామిమీద రంగులు పోస్తున్నారు. కిర్రు కిర్రు మని చప్పుళ్ళు చేసే కృత్రిమ చెక్క బొమ్మలు ఉన్న మంచముపై స్వామి, చెలులు మంచము మీద కూర్చుని రంగులు పోసుకుంటున్నారు.

చెలులు కొప్పునిండా విస్తారమ్ముగా మొల్ల పూల దండలు పెట్టుకున్నారు. ఆ బరువైన కొప్పులతో మురిసిపోతూ సరసపు ఆటలు మొదలుపెట్టారు. ఒకపక్క ఆ చెలుల అందం, వారు చల్లే చల్లని పుప్పొడి మరియు సుగంధభరితమైన రంగులు శ్రీ వెంకటేశ్వరుని మీద చల్లుతున్నారు.

చెలుల బరువైన స్తనాలమీద పడిన గంధపు పొడి మిక్కిలి అందాన్ని ప్రదర్శిస్తోంది. వేంకటేశునికి దగ్గరగా వచ్చి, చెలులంతా తమ స్తనాలపై మెరుస్తూన్న గంధపుపొడిని జాజర లో కలిపి స్వామి మీద చల్లుతున్నారు.

చెలి, స్వామీ బిగువైన కలయిక (కౌగిలి)లో ఒకరినొకరు మైమరచి గట్టిగా చుట్టుకుంటుంటే ఇద్దరి శరీరాల కలయిక వల్ల పుట్టే వేడి వల్ల, చెమట ఉధృతంగా ప్రవహిస్తోంది. ముందుగా పూసుకున్న గంధం ఈ చెమట తడితో కలిసి గంధపు బురద గా మారి అద్వితీయమైన వాసన వస్తోంది. (ఇక్కడ ఒక విషయం. మన శరీరాలైతే దుర్గంధపూరితమైన చెమటను విసర్జిస్తాయి కానీ, పద్మినీ జాతి స్త్రీల శరీరం గంధపు వాసలను విరజిమ్ముతుంటుంది. ఇక స్వామి గురించి వేరే చెప్పుకోక్ఖర్లేదు). ఆ మనోహర చెమట చెమట వాసనలు కలిగిన జవ్వాజులను, సుగంధద్రవ్యాలను స్వామివారి మీద చెలులు చల్లుతున్నారు. ఆ విధముగా జాజర ఆటలు ఆడుతున్నారు.

ఈ కీర్తన మరింత వివరణకై పతంజలి గారి బ్లాగును చూడండి.
http://tadepallipatanjali.hpage.in/041jagadapu_4539091.html
ఈ కీర్తన శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగునందు వినండి.
http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/2006/10/54jagadapu-chanuvula-jajara.html

చూడరమ్మ సతులాల సోబాన పాడరమ్మ

2011-02-28T22:52:00.000-08:00

చూడరమ్మ సతులాల సోబాన పాడరమ్మ
కూడున్నది పతి చూడి కుడుత నాంచారి

శ్రీమహాలక్ష్మియట సింగారాలకే మరుదు
కాముని తల్లియట చక్కదనాలకే మరుదు
సోముని తోబుట్టువట సొంపుకళలకేమరుదు
కోమలాంగి ఈ చూడి కుడుత నాంచారి

కలశాబ్ధి కూతురట గంభీరలకే మరుదు
తలపలోక మాతయట దయ మరి ఏమరుదు
జలజనివాసినియట చల్లదనమేమరుదు
కొలదిమీర ఈ చూడి కుడుత నాంచారి

అమరవందితయట అట్టీ మహిమ ఏమరుదు
అమృతము చుట్టమట ఆనందాలకేమరుదు
తమితో శ్రీవేంకటేశు తానె వచ్చి పెండ్లాడె

కొమెర వయస్సు ఈ చూడి కుడుత నాంచారి

ముఖ్యపదాల అర్ధాలు:

సతులాల: పడతులారా, మంచి గుణములున్న స్త్రీలారా
చూడరమ్మ: చూడండి
సోబాన: మంగళప్రదముగా
పాడరమ్మ: పాడండి
కూడుకున్నది పతి: భర్తతో కూడుకుని ఉన్నది (భర్తతో కలసి ఉన్నది)
చూడికుడుత నాంచారి: గోదాదేవి (తమిళంలో లక్ష్మీ దేవి రూపమైన గోదాదేవిని చూడికుడుత్త నాచ్చియార్ అంటారుట). ఈ చూడికుడుత్త నాచ్చియార్ ను కృష్ణదేవరాయలు సంస్కృతీకరించి "ఆముక్తమాల్యద" అనే కావ్యాన్ని రచించారుట.

శ్రీమహాలక్ష్మియట : ఆమె శ్రీమహాలక్ష్మి, సకల సంపదలకు పుట్టిల్లు
సింగారాలకే మరుదు: సింగారాలకు + ఏమి+అరుదు = సింగారాలకు (సంపదలకు) ఏం లోటు?
కాముని తల్లియట: మన్మధునికి తల్లి
చక్కదనాలకే మరుదు: అందాలకేం లోటు?
సోముని తోబుట్టువట: చంద్రునికి చెల్లెలు
సొంపుకళలకేమరుదు: అందమైన కళలకు ఏం లోటు?
కోమలాంగి: కోమలమైన అంగములు కలది
ఈ చూడి కుడుత నాంచారి: ఈ గోదాదేవి

కలశాబ్ధి కూతురట: సముద్రుడి కూతురు
గంభీరలకే మరుదు: గంభీరానికి ఏం లోటు (సముద్రమంత గాంభీర్యంగా ఉంటుందన్నమాట)
తలప: తలచగా
లోక మాతయట: ఈ లోకానికే తల్లి
దయ మరి ఏమరుదు: దయకు ఏం లోటు?
జలజనివాసినియట: పద్మము నందు నివసించునది
చల్లదనమేమరుదు: చల్లదనానికేం లోటు?
కొలదిమీర: పరిమితమైన లేనంతగా
ఈ చూడి కుడుత నాంచారి: ఈ గోదాదేవి

అమరవందితయట: అమరులచే వందనములు స్వీకరింపబెడెడిది (దేవతలచే స్తుతింపబడెడిది)
అట్టీ మహిమ ఏమరుదు: మహిమలకెం లోటు
అమృతము చుట్టమట: అమృతానికి చుట్టము
ఆనందాలకేమరుదు: ఆనందాలకేం లోటు?
తమితో: కోరికతో
శ్రీవేంకటేశు తానె వచ్చి పెండ్లాడె: వేంకటేశుడు తావె వచ్చి పెళ్ళిచేసుకున్నాడు
కొమెర వయస్సు: యౌవ్వనవతి
ఈ చూడి కుడుత నాంచారి: ఈ గోదాదేవి

భావం:
అన్నమయ్య ఈ సంకీర్తనలో అమ్మవారి గొప్పతనాన్ని తెలియజేస్తున్నారు.

ఓ పడతులారా! గోదాదేవి శ్రీనివాసునితో కలసి ఉంది. చూడండి. శుభప్రదమైన మంగళ గీతికలు పాడండి.
ఆవిడ లక్ష్మి. సకల సంపదలకు పుట్టిల్లు. ఆవిడకు సింగారాలకేం తక్కువ?. ఈ లక్ష్మి రుక్మిణీదేవిగా అవతరించినప్పుడు, మన్మధుడు ప్రద్యుమ్నుడు అను పేరుతో ఆవిడ గర్భాన ఉదయించాడు. అంతటి అందగాడైన మన్మధుడికి తల్లి ఆవిడ. ఆమెకు అందచందాలకు లోటేమిటి? పాల సముద్ర మధనంలో ముందుగా చంద్రుడు, తరువాత లక్ష్మి పుట్టారు. అటువంటి పదహారు కళలున్న చంద్రుడికి సాక్షాత్తూ చెల్లెలు ఈమె. ఈమెకు కళలకు లోటేమిటి? ఈ గోదాదేవి అత్యంత సున్నితమైనది. కోమలాంగి.

ఈమె పాలసముద్రుడి కూతురు. గంభీరాలకు లోటేమిటి? (సముద్రం గాంభీర్యానికి చిహ్నం కదా!). ఈవిడ ఈ లోకానికే తల్లి. ఈ తల్లి దయకు లోటేమిటి? ఈమె పద్మంలో నివశిస్తుంది. పద్మం ఎల్లపుడూ చల్లని నీటిలో ఉంటుంది. అటువంటి పద్మంలో ఉందే ఈవిడకు చల్లదనానికి లోటేముంది?. అపరిమితమైన గుణ సంపద కలిగినది ఈ గోదాదేవి.

నిరంతరం దేవతలచే స్తుతింపబడేది. అటువంటి ఈమె మహిమలకి ఏం లోటు?. (ఈమె మహిమలు ఏమని చెప్పగలం?). ఈమె సకల ఆనందాలకూ నిలయమైన, మృత్యువును దరిచేరనివ్వని అమృతానికి చుట్టం. (అమృతం కూడా పాల సముద్రం నుండి పుట్టిందికదా! అందుకని ఈవిడకి చుట్టం అన్నమాట). అటువంటి ఈమెకు ఆనందాలకు లోటేమిటి?. యౌవ్వనవతి ఐన గోదాదేవిని కోరికతో శ్రీ వేంకటేశుడు తనంతట తాను వచ్చి పెండ్లాడాడు.

ఈ కీర్తన శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగునందు వినండి.

http://www.esnips.com/doc/478fd782-3e07-4afb-a4f5-cfeb0606493f/Chudaramma-Satulaara-BKP

అయమేవ అయమేవ ఆదిపురుషో

2011-02-27T20:26:00.000-08:00

అయమేవ అయమేవ ఆదిపురుషో
జయకరం తమహం శరణం భజామి

అయమేవ ఖలుపురా అవనీధరస్తుసో-
ప్యయమేవ వటదళాగ్రాధీశయన:
అయమేవ దశవిధైరవతార రూపశ్చ
నయమార్గ భువిరక్షణం కరోతి

అయమేవ సతతం శ్రియహ్పతి ర్దేవేషు
అయమేవ దుష్టదైత్యాంత కస్తు
అయమేవ సకల భూతాంతరేష్వాక్రమ్య
ప్రియభక్తపోషణం ప్రీత్యాదనోతి

అయమేవ శ్రీవేంకటాద్రౌ విరాజితే
అయమేవ వరదోప్యాచకానాం
అయమేవ వేదవేదాంతైశ్చ సూచితో
అయమేవ వైకుంఠాధీశ్వరస్తు

ముఖ్యపదాల అర్ధం:

అయమేవ: అయం=ఈతడు, ఏవ= యే, : ఈతడే
ఆదిపురుషో: ఆదిపురుష: = ఆదిపురుషుడు (సృష్టికి పూర్వం ఉన్నవాడు)
జయకరం: జయములు కలిగించువానిని
తమహం: తం= నిన్ను +అహం= నేను
శరణం: రక్షణ కోసం
భజామి: సేవింపుచున్నాను

అయమేవ ఖలు: ఈతడే కదా (ఖలు = కదా)
పురా: పూర్వము
అవనీధరస్తుసోప్యయమేవ: = అవనీధరస్తు+స:+అపి+అయమేవ = భూమిని ధరించినవాడు అయ్యెను + అతడు + కూడా+ ఈతడే
వటదళాగ్రాధీశయన: = వటదళ+అగ్ర+అధిశయన: = పెద్దదైన మర్రి ఆకు మీగ శయనించిన వాడు.
అయమేవ: ఈతడే
దశవిధై: : పది రకాల
అవతార రూపశ్చ = అవతార రూప: + చ : అవతార రూపుడు + మరియు
నయమార్గ: న్యాయ మార్గము నందు
భువిరక్షణం: భూలోక రక్షణను
కరోతి: చేయుచున్నాడు.

అయమేవ: ఈతడే
సతతం: ఎల్లప్పుడూ
శ్రియహ్పతి = శ్రియ: + పతి : లక్ష్మి యొక్క భర్త
దేవేషు: దేవతలయందు
అయమేవ: ఈతడే
దుష్టదైత్యాంతకస్తు: దుష్ట రాక్షసుల అంతకుడు అయ్యెను/అగుగాక (అస్తు = గాక!)
అయమేవ: ఈతడే
సకల భూతాంతరేష్వాక్రమ్య = సకల+ భూత + అంతరేషు +ఆక్రమ్య : సకల భూతముల (జీవముల) లోపల ఆక్రమించుకుని (ప్రతి జీవిలోనూ ఆత్మస్వరూపుడై ఉన్నవాడు)
ప్రియభక్తపోషణం: ప్రియ భక్తుల పోషణ కార్యక్రమాన్ని
ప్రీత్యాతనోతి: ప్రేమతో చేయుచున్నాడు.

అయమేవ: ఈతడే
శ్రీవేంకటాద్రౌ: శ్రీ వేంకటగిరి యందు
విరాజితే: విరాజిల్లుతూ, శోభిల్లుతూ
అయమేవ: ఈతడే
వరదోప్యాచకానాం = వరద: + అపి + యాచకానం : వరదుడు (వరములిచ్చెడి వాడు) + కూడా + యాచకులకు (అడిగినవారికి)
అయమేవ: ఈతడే
వేదవేదాంతైశ్చ = వేద, వేదాంతై: + చ =వేదములచేత మరియు వేదాంతుల చేత
సూచిత: = సూచించబడినట్టి
అయమేవ: ఈతడే
వైకుంఠాధీశ్వరస్తు: వైకుంఠమునకు అధీశుడు అయి ఉన్నాడు. /అగుగాక

భావం:

ఈతడే ఆదిపురుషుడు (సృష్టికి పూర్వం ఉన్నవాడు), సకల జయములు, శుభములు కలిగించు ఈతనిని నేను రక్షణ కోసం సేవించుచున్నాను.
ఈతడే కదా పూర్వము భూమిని ధరించినవాడు, పెద్దదైన మర్రి ఆకు మీగ శయనించిన వాడు అతడు కూడా ఈతడే. (ఈ భూమి/సృష్టి మొత్తం నాశనం ఐనప్పుడు, మహా విష్ణువు మరల సృష్టిచేయడానికి ముందు ఒక చిన్న బాలుడు రూపంలో మర్రి ఆకును పడవ గా చేసుకుని దానిపై పవళించినాడు ట. అన్నమయ్య రాసిన సంకీర్తన "తెప్పగా మర్రాకు మీద తేలాడువాడు" చదివితే మరింత అర్ధం అవుతుంది). ఈతడే పది రకాల అవతార రూపుడు మరియు న్యాయ మార్గము నందు భూలోక రక్షణను చేయుచున్నాడు. ఈతడే లక్ష్మికి భర్త. ఎల్లప్పుడూ దేవతల అందరిలోనూ దుష్ట రాక్షసులను అంతం చేసే ఆతడు ఈ తడొక్కడే. ఈతడే సకల భూతముల (జీవముల) లోపల ఆక్రమించుకుని (ప్రతి జీవిలోనూ ఆత్మస్వరూపుడై ఉండి) ప్రియ భక్తుల పోషణ కార్యక్రమాన్ని
ప్రేమతో చేయుచున్నాడు. (ఈ వాక్యం మరింత అర్ధం అవ్వాలంటే అన్నమయ్య కీర్తన "భూమిలోన పుట్టి సర్వ భూత ప్రాణులకెల్ల జీవసాన మోసేటి దేవుడ నేను" వినండి). ఈతడే శ్రీ వేంకటగిరి యందు శోభిల్లుతూ అడిగిన వారికి వరములిచ్చేవాడు. ఈ వేంకటేశ్వరుడే వేదముల చేత, వేదాంతులచేత సూచించ బడినట్టి ఆ శ్రీమన్నారాయణుడు/ వైకుంఠాధీశుడు అయి ఉన్నాడు.

ఈ కీర్తన శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగునందు వినండి.
http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/search?q=ayameva

నిత్యానంద ధరణీధర ధరారమణ

2011-02-27T07:11:00.000-08:00

నిత్యానంద ధరణీధర ధరారమణ
కాత్యాయనీస్తోత్ర కామ కమలాక్ష

అరవిందనాభ జగదాధార భవదూర
పురుషోత్తమ నమో భువనేశ
కరుణాసమగ్ర రాక్షసలోక సంహార-
కరణ కమలాధీశ కరిరాజవరద

భోగీంద్రశయన పరిపూర్ణ పూర్ణానంద
సాగరనిజావాస సకలాధిప
నాగారిగమన నానావర్ణనిజదేహ
భాగీరథీజనక పరమ పరమాత్మ

పావన పరాత్పర శుభప్రద పరాతీత
కైవల్యకాంత శృంగారరమణ
శ్రీవేంకటేశ దాక్షిణ్యగుణనిధి నమో
దేవతారాధ్య సుస్థిరకృపాభరణ

ముఖ్యపదాల అర్ధం:

నిత్యానంద: ఎల్లప్పుడూ ఆనందము గలవాడు (Everlasting, eternal happiness)
ధరణీధర: భూమిని ధరించినవాడు (హరి వరాహావతారమెత్తి భూమిని రక్షించినప్పటి మాట గుర్తుచేయాలనుకున్నారేమో అన్నమయ్య)
ధరారమణ: ధర అంటే భూమి, రమణుడు అంటే అందగాడు, భర్త : భూమికి భర్త
కాత్యాయనీస్తోత్ర: పార్వతీదేవి చే స్తుతింపబడేవాడు
కామ కమలాక్ష: కన్నులు కమలాలవలె ఉన్నవాడు. (ఆ కన్నులు ప్రేమను కురిపించునవి)

అరవిందనాభ: బొడ్డు యందు తామెర/పద్మము కలవాడు
జగదాధార: జగత్ అంతటికీ ఆధారభూతుడు
భవదూర: బంధములు దూరము చేయువాడు
పురుషోత్తమ: పురుషులలో ఉత్తముడు
నమో భువనేశ: భూమికి పతి ఐన నీకు నమస్సులు
సమగ్ర రాక్షసలోక సంహార కరణ: మొత్తము రాక్షసలోకాన్ని సంహారము చేసినవాడు
కరిరాజవరద: కరి=యేనుగు, గజరాజుని రక్షించినవాడు

భోగీంద్రశయన: భోగీంద్రము అంటే పాము. శేషశయన కి పర్యాపదం వాడారు అన్నమయ్య
పరిపూర్ణ: పరిపూర్ణుడూ. అణు,రేణు పరిపూర్ణము గా ఉన్నవాడు
పూర్ణానంద: వెలితిలేని ఆనందము కలిగినవాడు
సాగరనిజావాస: క్షీరసాగర వాసుడు
సకలాధిప: అన్నిటికీ అధిపతి
నాగారిగమన: నాగ+అరి+గమన = పాముకు శతృవు, గరుత్మంతుడు. గరుడగమన అని అర్ధం. అన్నమయ్య పర్యాయపదంగా నాగారిగమన అని వాడారు.
నానావర్ణనిజదేహ: అనేక రంగులు విరజిమ్ము శరీరము గలవాడు
భాగీరథీజనక: గంగా దేవిని తన పాదముల యందు పుట్టించిన వాడు
పరమ పరమాత్మ: పరమాత్మ స్వరూపుడు

పావన: పరమ పావనుడు
పరాత్పర: శ్రేష్ఠులకు శ్రేష్ఠుడు (The Supreme Being, the Almighty)
శుభప్రద: శుభాన్ని అందించువాడు
కాంత శృంగారరమణ: శృంగార పురుషుడు, కాంతాపతి
శ్రీవేంకటేశ దాక్షిణ్యగుణనిధి నమో: దయాగుణము నిధిగా గలవాడు ఐన శ్రీవేంకటేశునికి నమస్సులు ,
దేవతారాధ్య: దేవతలచే ఆరాధింపబడేవాడా
కృపాభరణ: కృప, దయను ఆభరణముగా గలవాడు.
సుస్థిర: తిరుమల శిఖరాలపై స్థిరముగా ఉన్నవాడు.

ఈ కీర్తన శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగునందు వినండి.
http://www.esnips.com/doc/55fdd315-9b1b-42be-8499-723da60fa8cf/Nithyananda

చిత్తజగురుడ వో శ్రీనరసింహా

2011-02-27T01:08:00.000-08:00

చిత్తజగురుడ వో శ్రీనరసింహా
బత్తిసేసేరు మునులు పరికించవయ్యా

సకలదేవతలును జయవెట్టుచున్నారు
చకితులై దానవులు సమసిరదె
అకలంకయగు లక్ష్మియటు నీ తొడపై నెక్కె
ప్రకటమైన నీ కోపము మానవయ్యా

తుంబురునారదాదులు దొరకొని పాడేరు
అంబుజాసనుడభయమడిగీనదె
అంబరవీధి నాడేరు యచ్చరలందరుగూడి
శంబరరిపుజనక శాంతము చూపవయ్యా

హత్తి కొలిచేరదె యక్షులును గంధర్వులు
చిత్తగించు పొగడేరు సిద్ధసాధ్యులు
సత్తుగా నీ దాసులము శరణు చొచ్చితి మిదె
యిత్తల శ్రీవేంకటేశ యేలుకొనవయ్యా

ముఖ్య పదాల అర్ధాలు:

చిత్తజగురుడ: చిత్తజుడు అంటే మన్మధుడు, చిత్తజ గురుడు అంటే: మన్మధునికి గురువు/తండ్రి = శ్రీ మహావిష్ణువు
శ్రీనరసింహా: లక్ష్మీ నరశింహా
బత్తిసేసేరు మునులు: భక్తి (తెలుగులో భక్తి కి వికృతి బత్తి, పామరులు వాడే పదము) చేస్తున్నారు మునులు
పరికించవయ్యా: చూడవయ్యా

సకలదేవతలును: దేవతలంతా
జయవెట్టుచున్నారు: జయ+పెట్టుచున్నారు= జయ జయ ధ్వానాలు చేస్తూ దీవిస్తున్నారు
చకితులై: భయకంపితులై (Fearful, timid, bashful)
దానవులు: రాక్షసులు
సమసిరదె: సమసిరి+అదె= నశించిరి, చచ్చిరి
అకలంకయగు: అకలంక+అగు = మచ్చలేని, నిర్మలమైన, నిష్కళంకమైన (Stainless, spotless) అంటే అందమైన యువతి
లక్ష్మియటు నీ తొడపై నెక్కె: లక్ష్మి, అటు = లక్ష్మి నీ తొడపై కి ఎక్కి కూర్చుంది
ప్రకటమైన నీ కోపము మానవయ్యా : స్ఫుటమైన, జనులకు భయము కలిగించే నీ కోపము మానవయ్యా

తుంబురునారదాదులు: తుంబురులు, నారదులు మొదలగు వారు
దొరకొని పాడేరు : (దొరకు+కొని) = మొదలుపెట్టి పాడేరు (అవకాశము లభించిన వెంటనే సంతోషముగా పాడేరు)
అంబుజాసనుడభయమడిగీనదె: అంబుజాసనుడు+అభయము+అడిగెను+ఇదె =అంబు అంటే నీరు. అంబుజము అంటే పద్మము. పద్మంలో కూర్చునే వాడు బ్రహ్మ. బ్రహ్మగారు అభయం అడిగెను.
అంబరవీధి నాడేరు: అంబరము అంటే ఆకాశము. ఆకాశవీధిన ఆడేరు
యచ్చరలందరుగూడి: అప్సరలందరూ కూడి (అప్సర కి వికృతి అచ్చర)
శంబరరిపుజనక: శంబర అంటే శివుడు, రిపు అంటే శత్రువు. శంబరరిపు అంటే మన్మధుడు. (శివుడు మన్మధుని కాల్చి బూడిద చేశాడు కదా!). ఆ మన్మధునికి తండ్రి విఢ్ణువు. ఆయన మనసులోంచి పుట్టిన వాడు.
శాంతము చూపవయ్యా: శాంతము చూపించవయ్యా

యక్షులును గంధర్వులు హత్తి కొలిచేరదె: హత్తి అంటే యేనుగు అని అర్ధం ఉంది. ఇక్కడ సందర్భాన్ని బట్టి అందరూ కలిసి ( To attach, join)
యక్షులూ, గంధర్వులూ కూడా ముందునుంచీ పాడే వారితో గొంతు కలిపారు అని చెప్పుకోవచ్చు.
చిత్తగించు: విను (listen)
పొగడేరు సిద్ధసాధ్యులు: సిద్ధిని పొందిన మహానుభావులు పొగుడుతున్నారు.
సత్తుగా నీ దాసులము : సత్యముగా (Being, existence) నీ దాసులుగా ఉన్నవారము
శరణు చొచ్చితి మిదె: శరణు కోరుతున్నవారము
యిత్తల శ్రీవేంకటేశ: విస్తారమైన, గొప్పవాడైన శ్రీ వేంకటేశ్వరా
యేలుకొనవయ్యా: మమ్ము పాలించవయ్యా

భావం:
ఈ కీర్తన మహా విష్ణువు నృశింహావతారంలో వచ్చి రాక్షసులను సంహరించిన తర్వాత ఎంతసేపటికీ కోపము తగ్గక ఉండే భీకరమైన నృశింహాకృతిని చూసి ముల్లోకములు భయకంపితులైన వేళ ఆయనను చల్లబరుస్తూ అన్నమయ్య తాను అక్కడ ఉండి నారశింహుని కోపాన్ని తగ్గించడనికి ప్రయత్నిస్తున్నట్టు ఊహించుకుని రాసిన సంకీర్తన గా తోస్తూంది.

శ్రీలక్ష్మీనరశింహా! మునులందరూ నిన్ను భక్తిగా వేడుకుంటున్నారు చూడవయ్యా.
దేవతలంతా జయ జయ ధ్వానాలు చేస్తూ దీవిస్తున్నారు. రాక్షసులంతా భయకంపిస్తులై చచ్చిపోయారు. అందమైన లక్ష్మీదేవి నీ అంకసీమ అలంకరించింది(తొడపైకి ఎక్కి కూర్చుంది). జనులకు భయము కలిగించే నీ కోపము మానవయ్యా!.
తుంబురులు, నారదులు మొదలగు వారు అవకాశము లభించిన వెంటనే సంతోషముగా పాడుతూ నిన్ను, నీ మహిమలను కీర్తిస్తున్నారు. నీ తనయుడు బ్రహ్మ అభయం కోరుతున్నారు. అప్సరలందరూ కూడి ఆకాశవీధిన నాట్యాలు చేస్తున్నారు. మన్మధుని జనకా శాంతము చూపించవయ్యా!.
యక్షులూ, గంధర్వులూ కూడా తుంబుర నారదాదుల కీర్తనలకు గొంతు కలుపుతున్నారు. అందరూ కలిసి నిన్ను కీర్తిస్తున్నారు. సిద్ధిని పొందిన మహానుభావులు పొగుడుతున్నారు. విను. నీ దాసులము. శరణు కోరుతున్నాము. విస్తారరూపుడాఇన శ్రీ వేంకటేశ్వరా! మమ్ము పాలించు స్వామీ.

ఈ కీర్తన శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగు నందు వినండి.

http://www.esnips.com/doc/236031f8-3a9d-425e-8bde-965ae30b8964/chittajagurudaosrinarasimha

మనుజుడై పుట్టి మనుజుని సేవించి

2011-02-26T22:10:00.001-08:00

మనుజుడై పుట్టి మనుజుని సేవించి
అనుదినమును దుఃఖమందనేలా

జుట్టెడుగడుపుకై చొరనిచోట్లు చొచ్చి
పట్టెడుగూటికై బతిమాలి
పుట్టినచోటికే పొరలి మనసు పెట్టి
వట్టిలంపటము వదలనేరడుగాన

అందరిలో బుట్టి అందరిలో బెరిగి
అందరి రూపము లటుదానై
అందమైన శ్రీవేంకటాద్రీశు సేవించి
అందరానిపదమందెనటుగాన

ముఖ్యపదాల అర్ధం:
మనుజుడు : మనిషి
జుట్టెడు కడుపుకై: చిన్న పొట్ట
చొరని చోట్లు: దూరకూడని ప్రదేశాలు (చొరబడలేని ప్రదేశాలు)
పట్టెడు కూటికై: పట్టెడు తిండికోసం
పుట్టిన చోటికే: ప్రతీ జీవి పుట్టే చోటు (స్త్రీ యోని)
పొరలి: కోరుట, ఇచ్చించు, అభిలషించు
వట్టి : ఏమియూలేను, ప్రయోజనము లేని
లంపటము : బాధ, తొందర, ఆయాసము
వదలనేరడు: వదలలేడు, వదల జాలడు

అందరిలో : ప్రతీ జీవిలో (లోపల, బయట, మధ్యలో (ఈ జగత్తులో ఉన్నటువంటి జీవులన్నింటిలో))
అందరి రూపములు: ప్రతి జీవి రూపము
అటుదానై: అన్నీ తానై
అందమైన: అందగాడైన
శ్రీవేంకటాద్రీశు సేవించి: శ్రీ వేంకటేశ్వరుని సేవించి, కొలిచి, పూజించి
అందరాని పదము: అంత తొందరగా అందరూ అందుకోలేని పదవి (మోక్ష పదము)
అందెను+అటు+గాన: అందుకోవచ్చు/గలరు

భావం:
మనిషిగా పుట్టి మనిషిని సేవిస్తూ ప్రతిదినమూ దుఖం పొందడం ఎందుకు?

ఈ చిన్న కడుపు నింపడానికి చొరబడలేని చోట్లు దూరి, పట్టెడన్నం కోసం పడరాని పాట్లు పడి, ఎంతో మందిని బతిమాలుతూ, తన భార్య వలన కలిగే కామ సుఖానికి (పుట్టిన చోటికే పొరలి మనసు వెట్టి) వెంపర్లాడుతూ ఈ అనవసరమైన / ప్రయోజనం లేని బాధలు వదులుకోలేడు లేడు కదా!.

అందరిలో ఉన్న, అందరిలో పెరుగుతున్న, అందరి రూపములు తానే అయి ఉన్న అందమైన శ్రీ వేంకటాద్రీశుని సేవించి, అంత సులభంగా అందుకోలేని మోక్షపదాన్ని అందుకోవచ్చు కదా!!

నిన్ను గూడిన విభుని నిలువెల్ల సొంపాయ

2011-02-25T22:48:00.000-08:00

నిన్ను గూడిన విభుని నిలువెల్ల సొంపాయ
నిన్నియును నొనగూడె నింతలోపలనె

సొలపు నీ కడగంటి చూపు హృదయము గాడి
లలినితడు శ్రీవత్సలాంఛనుండాయ
వెలది నిను బెడ బాసి విరహంపు మెయికాక
వలన నీతడు నీల వర్ణుడై నాడు

అదన నీ చనుగుబ్బలను చక్రముల చేత
పదిల పరపుచు చక్రపాణియైనాడు
సుదతి నీ దేహమున సొబగు కుంకుమపుత-
లెదిగి పీతాంబరంబీతనికి నాయ

ఆలింగనాపేక్ష ననయంబు నినుగూడ
లోలుడటుగాన నాలుగు చేతులాయ
శ్రీలలిత మూర్తియగు శ్రీవేంకటేశ్వరుడు
పాలించె నిను నీకె బరితోషమాయ

ముఖ్యపదాల అర్ధం:
నిన్ను గూడిన: నిన్ను కూడిన =నీతో కలసి
నిలువెల్ల: మొత్తం శరీరము (head to foot)
సొంపాయ = సొంపు అయ్యెను: అందము,సొగసు గా అయినాడు (Grace, Elegance)
నిన్నియును = ఇన్నియును
నొనగూడె = ఒనగూడె: సమకూరె
నింతలోపలనె: ఇంతలోనే

సొలపు: నిస్త్రాణ, పారవశ్యము (languishing, swooning, faintness)
నీ కడగంటి చూపు: నీ కనుచివర చూపు (To glance, view sidelong, to look askance)
హృదయము గాడి: మనస్సుకు తగిలి
లలినితడు = లలి + ఇతడు =లలి అంటే ప్రేమతో, క్రమముతో, వికాసము, ఉత్సాహము తో ఇతడు
శ్రీవత్సలాంఛనుండాయ: శ్రీవత్స+ లాంఛనుడు + ఆయె = శ్రీవత్సము అంటే విష్ణువక్షస్థలమందలి మచ్చ (A particular mark, said to be curl of hair, on the breast of Vishnu)
వెలది: స్త్రీ
నిను బెడ బాసి =నిను వెడ వాసి : నిను వదిలి నివసించి
విరహంపు =విరహము
మెయికాక : భరించలేక, తాళలేక (మొయి అంటే నల్లని మేఘము అని కూడా అర్ధం)
నీతడు నీల వర్ణుడై నాడు : ఈతడు (వేంకటేశుడు)నల్లటి రంగును పొందినాడు.

అదన: అధికమైన
నీ చనుగుబ్బలను: నీ చను గుబ్బలు + అను: నీ వక్షోజములు (స్తనములు, పాలిండ్లు) అను (చను అంటే వక్షోజం. గుబ్బ అంటే గుండ్రని)
చక్రముల చేత : చక్రముల చేత (అంటే ఆమె స్తనములు చక్రాల్లా పదునుదేరి గుండ్రంగా ఉన్నాయని చెప్పాలనుకున్నారేమో)
పదిల పరపుచు: భద్రముగా (To secure or take care of)
చక్రపాణియైనాడు: చక్రము పాణి (చేతి) యందు కలవాడు
సుదతి: స్త్రీ (అలమేలు మంగ ఇక్కడ)
నీ దేహమున కుంకుమపుత సొబగు: నీ శరీరమున పూసినటు వంటి కుంకుమపూత వలన వచ్చెడి సొగసు
లెదిగి పీతాంబరంబీతనికి నాయ: ఎదిగి + పీతాంబరం + ఇతనికి+ ఆయ = ఇతనికి పట్టు వస్త్రమైనది

ననయంబు = అనయము : ఎప్పుడూ, నిరంతరము
నినుగూడ : నిను కలసి
ఆలింగనాపేక్ష లోలుడటుగాన: ఆలింగన + ఆపేక్ష + లోలుడు +అటు +గాన= కౌగిలి కోసం మిక్కిలి ఆశ, కోరిక కలిగినవాడు కాబట్టి
నాలుగు చేతులాయ: నాలుగు చేతులాయె
శ్రీలలిత మూర్తియగు శ్రీవేంకటేశ్వరుడు : మనోజ్ఞమైన, సుందరమైన (Beautiful, graceful, charming, lovely) రూపం కలిగిన శ్రీ వేంకటేశుడు
పాలించె నిను: నిన్ను పాలిస్తున్నాడు
నీకె = ఈకె: స్త్రీ
బరితోషమాయ = పరితోషమాయ: మిక్కిలి సంతోషము అయ్యెను (To rejoice greatly)

భావం:
ఈ సంకీర్తన అన్నమయ్య అద్భుత భావుకతకు నిదర్శనం. శ్రీ విష్ణువు అనగానే శ్రీ వత్సాంకితుడు, చతుర్భుజుడు, పీతాంబరధారి, నీలవర్ణుడు, చక్రపాణి అని మనకి తెలుసు. కానీ ఆయనకి ఈ లక్షణాలు ఎందుకు వచ్చాయ్?.. వీటన్నిటికీ కారణం అలమేలు మంగ అని అన్నమయ్య అంటున్నారు. అంతే కదా! భర్త గొప్పవాడయ్యేది భార్య సహకారం వల్లే కదా!

అలమేలు మంగ తో అన్నమయ్య అంటున్నారు. నిన్ను కలసినప్పుడు విభునికి కాలి గోళ్ళ లగాయితు, తల వెంట్రుకలవరకూ ఎన్నో కొత్త అందాలు సమకూరుతున్నాయి. మరింత అందంగా కన్పిస్తున్నాడు. నువ్వు మీ ఆయనను సిగ్గుతో తలదించుకుని, పారవశ్యంతో కనుల చివరనుండి చూసినప్పుడు, ఆ కనుల చూపుల నుండి వచ్చిన మన్మధ బాణాలు అతని హృదయాన్ని గుచ్చుకుని, ఆ వక్షస్థలం మీద ఒక మచ్చలా తయారైంది. అప్పటి నుండి అతడు శ్రీవత్సలాంఛనుడు (శ్రీవత్సము అంటే విష్ణువక్షస్థలమందలి మచ్చ) అయినాడు. నిన్ను వదిలి ఉండలేక, విరహతాపాన్ని (ఇక్కడ వేంకటేశ్వరుడు భూమి మీదకు రావడానికి కారణమైన వ్రుత్తాంతాన్ని తెలుసుకోవాలి. భృగుమహర్షి విష్ణువు వక్షస్థలాన్ని కాలితో తన్నినప్పుడు, లక్ష్మీదేవి స్వామిని, విడిచి భూలోకానికి వచ్చినప్పుడు ఆమె విరహాన్ని) భరించలేక ఈయన నల్లగా మారిపోయాడు. అంతే కదా! బంగారం రంగులో మిస మిస లాడుతూ, మెరిసిపోతూ అమ్మవారు ఆయన సమక్షంలో ఉంటే, కాంతి ఆమెకు తగిలి పరావర్తనం చెంది, ఈయనపై పడి కొంచెం మెరుస్తూంటాడు. ఆవిడ ఎప్పుడైతే దూరమైందో నల్లని రంగుగా అయిపోయాడు ట.

అతని ఆధీనములో ఉన్న చక్రాల్లాంటి గుండ్రటి నీ అధికమైన స్తనములను జాగ్రత్త పరుస్తూ అతను చక్రపాణి అయినాడు. నీ శరీరమున పూసినటువంటి కుంకుమపూత (కుంకుమ పూత ఎర్రగా ఉంటుంది) వలన వచ్చెడి సొగసు ఇతనికి పట్టు వస్త్రమైనది. ఆ విధముగా పీతాంబరధారి (ఎర్రని పట్టు పంచె కట్టుకున్నవాడు) అయినాడు.

నిరంతరం నిన్ను కలిసి నీ కౌగిలో ఉండాలనుకునే ఆపేక్ష/కోరిక అధికముగా ఉండుటచేత ఆయనకు రెండు చేతులు సరిపోక నాలుగు చేతులు కావలసి వచ్చాయి. అందుకే చతుర్భుజుడైనాడు. మనోజ్ఞమైన/సుందరమైన మూర్తి శ్రీ వేంకటేశుడు ఈ విధంగా నిన్ను పాలిస్తున్నాడు. అమ్మా! ఎంతో సంతోషము అవుతోంది.

ఈ కీర్తన శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగు నందు వినండి.
http://www.esnips.com/doc/7fb42f54-f6a7-4d02-90a2-b472917ae0e5/ninnugudinavibhuni_BKP_ChadrajyotiRagam

కొమ్మసింగారము లివి కొలది వెట్టగ రావు

2011-02-25T04:20:00.000-08:00

కొమ్మసింగారము లివి కొలది వెట్టగ రావు
పమ్మిన యీసొబగులు భావించరే చెలులు

చెలియ పెద్దతురుము చీకట్లు గాయగాను
యెలమి మోముకళలు యెండ గాయగా
బలిసి రాతిరియు పగలు వెనకముందై
కలయ కొక్కట మించీ కంటీరటే చెలులు

పొందుగ నీకెచన్నులు పొడవులై పెరుగగా
నందమై నెన్నడుము బయలై వుండగా
ఇందునే కొండలు మిన్ను( గిందుమీదై యొక్కచోనే
చెంది వున్న వివివో చూచితిరటే చెలులు

శ్రీవేంకటేశువీపున( జేతు లీకెవి గప్పగా
యీవల నీతనిచేతు లీకె( గప్పగా
ఆవల( గొమ్మలు( దీగె ననలు( గొనలు నల్లి
చేవ దేరీని తిలకించితిరటే చెలులూ

ముఖ్య పదాల అర్ధాలు:
కొమ్మ: స్త్రీ (ఇక్కడ అలమేలు మంగ)
సింగారములు: అందాలు, శృంగారములు, అలంకారములు
కొలది వెట్టగ రావు: కొలచుటకు శక్యము కాదు. (అపరిమితమైన అందములు అని అర్ధం)
పమ్మిన: అతిశయించు, ఆవరించు
యీ సొబగులు: ఈ సౌందర్యములు
భావించరే చెలులు: తలచుకోండి చెలులూ

పెద్దతురుము: పెద్ద జడకొప్పు
చీకట్లు కాయగాను: చీకటి కాసినంత నల్లగా
యెలమి: తృప్తివలన
మోముకళలు: మొగము నందలి కాంతులు (brightness of her face)
యెండ గాయగా: ఎండ కాసినట్టుగా
బలిసి: మిక్కిలి బలముగా
రాతిరియు పగలు వెనకముందై: వెనక భాగం రాతిరి వలె(నల్లని కొప్పు వలన), ముందు భాగం పగలు వలే (సంతోషము వలన కాంతివంతమైన ముఖం వలన)
కలయ: అంతటా
ఒక్కట: అకస్మాత్తుగా, ఏకముగా
మించీ: అతిశయించి
కంటిరటే చెలులు: చూసితిరటే చెలులూ

పొందుగ: పొద్దికగా, చక్కగా అమరినట్టి
ఈకె: స్త్రీ
చన్నులు: వక్షోజములు
పొడవులై పెరుగగా : పొడవుగా పెరుగగ
అందమైన నెన్నడుము బయలై వుండగా: యే ఆచ్చాదన లేకుండా అందమైన నడుము (A slender waist) బయటకి కనిపించుట (ఆకాశమంత నడుమన్నమాట)
ఇందునే కొండలు మిన్ను: ఈమె లోనే కొండలు, ఆకాశము (ఆకాశమంత నడుమన్నమాట)
కిందు, మీదై ఒక్కచోనే: క్రింద ఆకాశమంత నడుము, పైన కొండల వంటి స్తనములు ఒక్కచోటనే
చెందివున్న విదిగో చూచితిరటే చెలులు: చెంది ఉన్నాయి చూచితిరటే చెలులూ

శ్రీవేంకటేశువీపున: వేంకటేశ్వరుని వీపు భాగమున
చేతులు ఈకెవి: ఆవిడ చేతులు (ఈకె అంటే స్త్రీ అని ముందు చెప్పుకున్నాం)
కప్పగా: కప్పి ఉంచగా
యీవల ఈతని చేతులు: ఇటుపక్క ఈయన చేతులు (వేంకటేశ్వరునివి అన్నమాట)
ఈకె కప్పగా: ఆమెను కప్పగా (ఈ పాటికి మీకు అర్ధమై ఉంటుంది. ఒకరినొకరు గాఢంగా కౌగిలించుకున్నారని)
ఆవల: అవతల
కొమ్మలు, తీగెలు, అనలు, కొనలు : అనలుకొనలుగా ఉండు to bloom, flourish తామరదంపలై పెరుగు, కోమలముగా పెరుగు
చేవదేరీ: బలముగా, ధైర్యముగా, నిండు హృదయముతో
అల్లి: అల్లికొనుట
తిలకించితిరటే చెలులూ: చూసితిరటే చెలులూ

భావం:
అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో అలమేలుమంగ విలాసాన్ని అత్యంత కమనీయంగా వర్ణించారు.
చెలికత్తెలు తమలో తాము మాట్లాడుకుంటున్నారు. చెలి అందాలు కొలుచుటకు సాధ్యం కాకుండా ఉన్నాయి. అపరిమితమైన అందాల్లాగ. అతిశయించు ఆ అందాలను తలుచుకోండి చెలులూ!
చెలి జడకొప్పు చీకటి అంత నల్లగా, విభుని కలసిన తృప్తితో వెలిగిపోతున్న మొహం ఎండ అంత ప్రకాశవంతముగా, ముందుభాగం పగలు, వెనక భాగం రాత్రి గా ఒకేసారి అకస్మాత్తుగా రెండూ కలసి అతియయించే ఆమె అందం చూశారటే చెలులూ!
పొడవుగా పెరిగి, ఒద్దికగా అమరినట్టి చన్నులు(స్తనములు), యే ఆచ్చాదన లేకుండా అందమైన నడుము బయటకి కనిపిస్తూ, ఈమె లోనే కొండలు - ఆకాశము, క్రింద - మీద, ఉన్నట్టుగా (పైన స్తనములు కొండలు వలే, క్రింద నడుము ఆకాశము (అంటే విశాలమైన నడుము అని చెప్పాలనుకున్నారేమో) వలే ఒకేచోట ఉన్నాయన్నమాట) ఎంత ముచ్చటగా ఉన్నాయో చూశారటే చెలులూ!

శ్రీ వేంకటేశ్వరుని వీపును ఆమె చేతులు కప్పి ఉంచగా, ఆతని చేతులు ఆమె వీపును కప్పి ఉంచగా, తామరదంపలై పెరుగు ప్రేమతో (కొలనులో తామెరలు దినదినము ఎంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతుంటాయో), తీగెలు అడవుల్లో అల్లుకున్నంత బలంగా ఎంత గట్టిగా ఒకరినొకరు వాటేసుకున్నారో చూసితిరటే చెలులూ!
(మూడవ చరణం చివర కొంత నా భావుకతను కలిపాను. ఏదైనా మార్పులున్న ఎడల తెలియజేయగలరు)

ఈ కీర్తన శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగు నందు వినండి.
http://www.esnips.com/doc/bf21b7c4-cff6-49cd-9ebb-2a8c80fc4384/kommasimgaaramulivi_BKP

క్షీరాబ్ధి కన్యకకు శ్రీ మహాలక్ష్మికిని

2011-02-24T21:53:00.000-08:00

క్షీరాబ్ధి కన్యకకు శ్రీ మహాలక్ష్మికిని
నీరజాలయకు నీరాజనం

జలజాక్షి మోమునకు జక్కవ కుచంబులకు
నెలకొన్న కప్పురపు నీరాజనం
అలివేణి తురుమునకు హస్తకమలంబులకు
నిలువుమాణిక్యముల నీరాజనం

చరణ కిసలయములకు సకియరంభోరులకు
నిరతమగు ముత్తేల నీరాజనం
అరిది జఘనంబునకు అతివనిజనాభికిని
నిరతి నానావర్ణ నీరాజనం

పగటు శ్రీవేంకటేశు పట్టపురాణియై
నెగడు సతికళలకును నీరాజనం
జగతి నలమేల్మంగ చక్కదనములకెల్ల
నిగుడు నిజ శోభనపు నీరాజనం

ముఖ్యపదార్ధం:
క్షీరాబ్ధి కన్యక: పాలసముద్రుడి కూతురు
నీరజాలయ: పద్మము ఆలయముగా కలది
నీరాజనం: ఆరతి, మంగళహారతి, నివాళింపు

జలజాక్షి: జలజము అంటే పద్మము/కలువ (కలువ కన్నుల పడతి)
మోము: మొగము
జక్కవ కుచంబులకు: అందమైన వక్షోజములకు (The poetical swan, always described as being in pairs, to which poets liken fair breasts). ఇంకోలాకూడా చెప్పుకోచ్చు. చక్రవాక పక్షుల్లాంటి స్తనాలకు అని.
కప్పురపు నీరాజనం: కర్పూర హారతి
అలివేణి: స్త్రీ
తురుమునకు: కొప్పు, కొప్పుగా మలచిన పొడవైన జడ (tresses)
హస్తకమలంబులకు: ఎర్రని తామెర వంటి అర చేతులకు
మాణిక్యముల నీరాజనం: మాణిక్యముల హారతి

చరణ కిసలయములకు: కిసలము అంటే చిగురు (A sprout). లేత చిగురు వలే మృదువైన పాదాలకు
సఖియ రంభోరులకు: సఖియ ఊరువులకు ( రంభోరు అంటే అరటి చెట్టు వంటి తొడలు కలిగినది)
ముత్తేల నీరాజనం: ముత్యాల హారతి
అరిది : అపురూపమైన
జఘనంబునకు: మొల, కటి భాగము, పిరుదులు
అతివ: స్త్రీ
నాభికిని: బొడ్డు
నానావర్ణ నీరాజనం: అన్ని రకాల/రంగుల హారతి

శ్రీవేంకటేశు పట్టపురాణియై: శ్రీవేంకటేశ్వరు హృదయ సామ్రాజ్యమునకు పట్టపు రాణియై
పగటు: ప్రకాశించు
నెగడు: వర్ధిల్లు
సతికళలకును: సతి కళలకు
నీరాజనం: హారతి
జగతిని అలమేల్మంగ ఎల్ల చక్కదనముకు
నిగుడు: నిక్కు, వ్యాపించు
శోభనపు నీరాజనం: (శోభనమ్: అంటే మంగళప్రదం) మంగళప్రదమైన హారతి

భావం:
అన్నమయ్య పద్మావతీ దేవికి అంగాంగ హారతిని అధ్భుతంగా ఈ కీర్తనలో తెలియపర్చారు.
పాలసముద్రం చిలికినప్పుడు పుట్టిన అమ్మాయి (క్షీరాభ్దికన్యక), పద్మాలయ (పద్మాసన స్థితే దేవీ) ఐన శ్రీ మహాలక్ష్మికి నీరాజనము.
కలువ కన్నులు కలిగిన మొగమునకు, అందమైన స్తనసంపదకు కర్పూర హారతి. అలివేణి కొప్పునకు, ఎర్రని తామెరలవలే సున్నితమైన అర చేతులకు మాణిక్యాల హారతి.
లేత చిగురుల వంటి మృదువైన పాదాలకు, అరటి చెట్టువలే నున్నని ఊరువులకు (తొడలకు) ముత్యాల హారతి. చక్రము వలే నున్ను గుండ్రని పిరుదులకు, బొడ్డునకు అన్ని రకాల హారతులు.
శ్రీవేంకటేశ్వరు హృదయ సామ్రాజ్యమునకు పట్టపు రాణియై ప్రకాశింస్తూ పదహరు కళలతో వర్ధిల్లు సతికి నీరాజనం. ఈ జగతి మొత్తాన్ని వ్యాపించిన అలమేల్మంగ యొక్క మొత్తం చక్కదనములకు మంగళప్రదమైన హారతి.
(ఈ కీర్తనలు మరింత వ్యాఖ్యానాన్ని ఇక్కడ చూడండి. http://3.bp.blogspot.com/_bi-uptSrOUM/TOlLHYGWteI/AAAAAAAADy8/5OXKGrGOnys/s1600/kshirabdhi.png)
ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి.
http://cid-272cd1502e1bbc2c.skydrive.live.com/self.aspx/Annamacharya/kshirabhikanyakaku|_madhyamavati|_bkp|_108.mp3

హరి నిన్ను పిలిచీని అదిగో అమ్మా

2011-02-24T00:55:00.000-08:00

హరి నిన్ను పిలిచీని అదిగో అమ్మా
తెరమఱుగికనేల తియ్యవమ్మా

చిత్తరు పతిమ వంటి చెలియా
యిత్తల పతికి విడెమియ్యవమ్మా
కొత్తమెఱుగు బోలిన కోమలి - నీవు
మొత్తమి కూరిమిపతిమోము చూడవమ్మా

బంగారుబొమ్మ వంటి పడతి (నీవు)
అంగవించి పతితో మాటాడవమ్మ
అంగజు శరమువంటి అతివె నీకు
నంగతన మిది యాల నవ్వవమ్మా

చంచుల చిగురు వంటి జవ్వని
కొంచక శ్రీవేంకటేశు గూడితివమ్మా
మించుదమ్మిలోన యలమేలుమంగా
యెంచి యిద్దరును మమ్ము నేలరమ్మా

ముఖ్య పదాల అర్ధాలు:
పిలిచీని: పిలిచెను
తెరమఱుగికనేల: ఇంకా తెర చాటు ఎందుకు

చిత్తరు పతిమ వంటి చెలియా: చిత్తరువు అంటే పటము నందు రాసిన రూపము. ఇక్కడ చిత్తరు పతిమ అంటే చెక్కిన శిల్పంలా ఉండే అమ్మాయీ

యిత్తల పతికి = ఇత్తల =గొప్పవాడైన నీ భర్తకు
విడెమియ్యవమ్మా: విడెము =విడ్యము=విడియెము అంటే తాంబూలము (Betel leaf with areca nut). తాంబూలమియ్యవమ్మా
కొత్తమెఱుగు పోలిన: క్రొమ్మెరుగు (Fresh brilliancy)
కోమలి: కోమలమైన స్త్రీ, ఆడది
మొత్తమి: ఒళ్ళు విరిచుకుని (To stretch the body through drowsiness)
కూరిమి: స్నేహంతో
పతిమోము చూడవమ్మా: నీ భర్త మొగము చూడవమ్మా

బంగారుబొమ్మ వంటి పడతి: బంగారపు బొమ్మలాంటి స్త్రీ, ఆడది
అంగవించి: ఉత్సాహముగా
పతితో మాటాడవమ్మ: నీ భర్తతో మాట్లాడవమ్మా
అంగజు శరమువంటి అతివె: అంగజుడు అంటే మన్మధుడు. మన్మధబాణము వంటి అతివ (స్త్రీ)
అంగతనము: ????
ఈ యాల నవ్వవమ్మా: ఈ వేళ నవ్వవమ్మా

చంచుల చిగురు వంటి జవ్వని: లేత చిగురు వంటి యౌవ్వని (యౌవ్వనములో నున్న స్త్రీ)
కొంచక: సంకోచించక
శ్రీవేంకటేశు గూడితివమ్మా: వేంకటేశు తో కలిసితివి
మించు తమ్మిలోన: మించు అంటే అతిశయించు, ఆక్రమించు: తమ్మి అంటే పద్మము. (పద్మంలో కూర్చున్న)
అలమేలు మంగ: తమిళంలో అలర్ అంటే పువ్వు, మేల్ అంటే మీద, మంగై అంటే: కన్యక. (పువ్వుమీద కన్యక).

భావం:
హరి నిన్ను పిలిస్తున్నాడదిగో అమ్మా! ఇంకా తెరచాటెందుకు?. తియ్యవమ్మా!
చెక్కిన శిల్పంలా ఉండే పడతీ, గొప్పవాడైన నీ భర్త నోటికి తాంబూలాన్నందించు.
కొత్త అందాలతో మెరుస్తూన్న ఉన్న కోమలమైన పడతీ! ఒక్కసారి నీ ముభావపు భావం నుండి బయటపడి ఒళ్ళువిరిచుకుని, నీ పతి మోము కేసి స్నేహ భావంతో చూడవమ్మా!.
బంగారు బొమ్మలాంటి ఓ అమ్మాయీ! ఉత్సాహంగా మీ ఆయనతో మాట్లాడు.

మన్మధబాణం వంటి అతివా, (మన్మధబాణం కోరికలను కలిగించే గుణమునందున, చూడగానే ఆకర్షించే స్త్రీ అని చెప్పుకోచ్చు) కొంచెం మీ ఆయనకేచి చూసి నవ్వు.

లేత చిగురు వలే, లేత యౌవ్వనాలతో ప్రకాశించే పడతీ, సంకోచించక నీ భర్త వేంకటేశుని తో కలువు.
పద్మంలో కూర్చున్న అలమేలు మంగ, శ్రీనివాసులిద్దరూ మమ్ములను పాలించండి.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి. శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగునుండి గ్రహింపబడినది.

http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/2008/04/467hari-ninnu-pilichini.html

నారాయణా నిను నమ్మిన నాకును

2011-02-23T20:26:00.000-08:00

నారాయణా నిను నమ్మిన నాకును
మేరతో నీపాదమే గతి గలిగె

చింతా జలధుల జిక్కిన దాటించ
నంతట నీపాద మదె తేప
కాంతల మోహపు కట్లు తెంచగ
పంతపు నీపాద పరశువు గలిగె

అతిదురితపంక మందిన కడుగగ
మితి నీపాదమే మిన్నేరు
రతి కర్మజ్ఞులు రాజిన నార్చగ (కర్మజ్ఞుల రాగిల నార్పగ??)
వ్రతము నీపాదమే వానయై నలిచె

జిగినజ్ఞానపు చీకటి వాయగ
తగు నీపాదము దయపు రవి
నగు శ్రీవేంకటనాథ నన్నేలగ
మిగులగ నీపాదమే శరణంబు

ముఖ్య పదాల అర్ధాలు:
చింతా జలధులు: బాధల సముద్రములు
తేప: తెప్ప, నావ, పడవ
పరశువు: గొడ్డలి
అతిదురిత: మహా ఘోరమైన పాపము
పంకము: బురద
మిన్నేరు: మిన్ను+యేరు = ఆకాశ గంగ
రతి కర్మజ్ఞుల రాజిన నార్చగ: నిరతము రతి క్రియ యందు నిరతము ధ్యాస నుండిన వారి కామాగ్నిని ఆర్పుటకు
వానయై: వర్షమై
జిగినజ్ఞానము చీకటి: జిగి (Brilliancy), అజ్ఞానము =భయంకరమైన చీకటి (కటిక చీకటి) వంటి అజ్ఞానము
వాయగ: బాయగ = బాపుట, తొలగించుట
దయపు రవి: దయ గల సూర్యుడు
నన్నేలగ: నన్ను రక్షింపగ

భావం:
నారాయణా! నిను నమ్మిన నాకు అనేక కారణాల రీత్యా నీ పాదమే గతి.
బాధల సముద్రంలో ముగిపోయే వేళ నావ రూపంలో వచ్చి నన్ను ఒడ్డుకు చేర్చేది నీ పాదమే. స్త్రీ లపై వ్యామోహం అనే కట్లు తెంచడానికి నీ పాదమే గొడ్డలి వంటిది. మహా ఘోర పాపము అనే బురద అంటినప్పుడు అది కడగడానికి నీ పాదమే ఆకాశగంగ. (గంగ పుట్టిల్లు శ్రీ హరి పాదాలే కదా!). నిరంతరము రతి కాంక్షలో మునిగితేలేవారి కామాగ్నిని చల్లార్చుటకు నీ పాదమే వాన వంటిది. కటిక చీకటి వంటి నా అజ్ఞానాన్ని తొలగించుటక్జు నీ పాదమే సూర్యుని వంటిది. పై వాటన్నిటినుండీ నన్ను రక్షింపగ శ్రీ వేంకటనాధా! నీ పాదమే శరణు నాకు.

ఈ కీర్తన వినుటకు ఈ లింక్ ను ఉపయోగించండి. శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగునుండి గ్రహింపబడినది.

http://www.esnips.com/doc/0ead3875-fc91-4112-ad74-010f436e0ef2/NArAyaNAninunammina_BKP

కందువ మీ నిచ్చ కళ్యాణమునకు

2011-02-23T05:29:00.000-08:00

కందువ మీ నిచ్చ కళ్యాణమునకు
అందములాయను అదననివి

కలువలసేసలు కలికికి నీకును
సొలవక చూచేటి చూపులివి
చిలుకుల మొల్లల సేసలు మీలో
నలుగడ ముసిముసి నవ్వులివి

తామరసేసలు తలకొనె మీకును
మోము మోమొరయు ముద్దు లివి
సేమంతి సేసలు చెలీయకు నీకును
చేమిరి గోళ్ళ చెనకు లివి

సంపెంగ సేసలు సమరతి మీకును
ముంపుల వూర్పుల మూకలివి
యింపుల శ్రీవేంకటేశ చెలిగలసి
సంపదఁ దేలితి చనవులివి

ముఖ్య పదాల అర్ధాలు:
కందువ: చమత్కారము, ప్రదేశము, ఋతువు,
నిచ్చ: నిత్యము
అదననివి: అధికమైనవి

సేసలు: తలంబ్రాలు (Raw rice thrown on the heads of the bride and bridegroom during the marriage ceremony)
కలువసేసలు: కలువ తలంబ్రాలు
కలికి: అందమైన
సొలవక: అలుపు లేకుండా (సొలయు అంటే అలసిపోవుట.)
చిలుకు: చల్లుకొనుట, చిందుట, బాణము

నలుగడ: (నలు+కడ) =నలు అంటే నాలుగు దిక్కులు, కడు అంటే మిక్కిలి, అత్యంతము, చివర

చేమిరి: పుల్లమజ్జిగ (పాలను తోడుబెట్టుటకు వాడే మజ్జిగ), తోడంటు
గోళ్ళ చెనకులివి: అంటు, తాకు స్పృశించు, (A dent or mark left by pinching the skin with the nails) = గోళ్ళు గుచ్చుట వలన పడే ముద్ర
తలకొను: సంభవించు
మొరయు: ధ్వనించు

సమరతి: సమానముగా అనుభవించు శృంగారక్రీడ?? (ఉత్సాహపూరితమైన రతి??)

ముంపుల వూర్పుల మూకలివి: గుంపు చెదిరిపోదగ్గ నిట్టూర్పులలో మునుగుట
యింపు: నచ్చిన, pleasing, comfortable
సంపదదేలితి: సంపదలందు తేలుట
చనవు: చనువుగా ఉండుట? ( A pet, a favorite)

భావం:
ఈ సంకీర్తన శృంగార రచనకు సంబంధించినగా తోస్తూంది. పద్మావతీ వేంకటేశ్వరుల వివాహసమయంలో, వారిరువురు వివిధ రకాలైన పువ్వులతో తలంబ్రాలు పోసుకునేడప్పుడు అవి వారిరువురి శృంగార జీవితాన్ని ప్రతిబింబించేవిగా ఉన్నట్టు ఊహించుకుని, రచించిన సంకీర్తన.

వేంకటేశ్వరా! మీ ఇరువురి దివ్య నిత్యకళ్యాణమునకు కొన్ని అందాలు అదనముగా చేరినట్టు గోచరిస్తున్నాయి.
నీవు, నీ అందమైన ప్రియురాలు, తలమీద నుండి జారవిడుచుకున్న కలువపూల తలంబ్రాలు అలుపులేకుండా ఎంతసేపైనా మీరిరువురు ఒకరిని ఒకరు చూసుకునే చూపుల్లా ఉన్నాయి. (చూపులు కంటికి సంబంధించినవి కాబట్టి, కళ్ళు కలువల్లా ఉంటాయంటారు కాబట్టి ఇక్కడి తలంబ్రాలు కలువలతో పోల్చారేమో అన్నమయ్య.)
మీరిరువురు తల పైనుండి మొల్ల పూల తలంబ్రాలు జారవిడుచుకున్నప్పుడు, అవి నాలుగు దిక్కులకు చెదరి, మీ ఇద్దరి ముసిముసి నవ్వులను ప్రతిబింబింపజేస్తున్నాయి. (మొల్ల పువ్వులు తెల్లగా ఉంటాయి కాబట్టి, అందమైన నవ్వు అందమైన తెల్లని పలువరస ఉంటే బాగుంటుంది కాబట్టి, ఇక్కడ మొల్లపువ్వులు ఉపయోగించారేమో.)

మీరిరువురు తామెర పువ్వుల తలంబ్రాలు తలపైనుండి జారవిడుచుకునేడప్పుడు మీ ఇద్దరి ముఖాలు రాసుకున్నాయి. అవి మీరిరువురు ఒకరినొకరు ముద్దాడినట్టు గోచరిస్తున్నాయి. (ముద్దు అంటే ఎర్రని దొండపండ్ల వంటి పెదవులు గుర్తొస్తాయి కాబట్టి, పెదవులు ఎర్రగా ఉంటాయి కాబట్టి, తామెర పూలతో పోల్చారన్నమాట.)
మీరిరువురు చేమంతి పువ్వుల తలంబ్రాలు తలపైనుండి జారవిడుచుకున్నప్పుడు వాటికి ఉండే కాడలు గీరుకుని మీ శరీరాలపై గీతల్లా ఒన్ని ముద్రలు ఏర్పడ్డయి. అవి మీరిద్దరూ అతి మోహంతో రతి క్రియ నందు ఒకరి శరీరాలను ఒకరు ఆక్రమించుకుంటూ గోళ్ళతో గుచ్చుకోవడం వల్ల ఏర్పడిన ముద్రల్లా ఉన్నాయి.
(నఖక్షతాలు, దంతక్షతాలు అనేవి శృంగారం తారాస్థాయికి చేరినప్పుడు ప్రేయసీ ప్రియులు గోళ్ళతో గిచ్చుకోవడాలు, ముని పళ్ళతో కొరకడం లాంటివి చేస్తారుట. అవి ఒకరి కోరికను మరొకరికి తెలియజేసే విధానమేమో..ఏదేమైనా ప్రకృతి మనకి చాలా భావాల్ని మాటల్లోనే కాకుండా చేతల్లో కూడా తెలియజేసే గొప్ప శక్తిని ఇచ్చింది. మన ఖర్మ ఏంటంటే...మనకు తెలియదు. ఎవరైనా చెప్తే అవేవో మాట్లాడకూడని విషయాల్లాగ, పెద్ద బూతుల్లా ఫీల్ అయిపోయి దరిద్రంగా ఆలోచించడమే..నిజంగా ఉన్నత మనస్తత్వం ఉన్నవారు అన్నీ సమానం గా తీసుకుంటారు. కామం, క్రోధం, ఇలా అరిషడ్వర్గాలన్నీ మనకు పుట్టుకుతో వచ్చినవే. కామసుఖాన్ని ప్రకృతిలో అన్ని జీవులకీ ఒకేవిధంగా ఉంటుందని అన్నమయ్య చెప్పారు. ఈ సృష్టికి మూలకారణం ఆనందం. కనీసం ఈ ఆనందం కోసమైనా జీవులు సృష్టి యాగం చేసి తమ ఉనికిని చాటుకుంటాయని భావించాడేమో దేవుడు.)

సంపెంగ పూల తలంబ్రాలు మీ ఇద్దరు అనుభవించు ఎన్నటికీ చెదిరి పోని గుంపుల నిట్టూర్పులలో మునిగిన శృంగార క్రీడ వలె ఉన్నది.
శ్రీ వేంకటేశ్వరా! ఎంతో చనవుతో నీ ఇష్టసఖి తో కలసి సంపదలందు తేలితివి.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి. శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగునుండి గ్రహింపబడినది.
http://www.esnips.com/doc/17900eb1-5ca4-4f78-9eae-26266a449193/KANDUVA-MEE-NITYA-KALYAANAM

ఫాల నేత్రానల ప్రబల విద్యుల్లతా

2011-02-22T04:01:00.000-08:00

ఫాల నేత్రానల ప్రబల విద్యుల్లతా -
కేళీ విహార లక్ష్మీ నారసింహా

ప్రళయ మారుత ఘోర భస్త్రికా పూత్కార
లలిత నిశ్వాస డోలా రచనయా
కులశైల కుంభినీ కుముద హిత రవిగగన
చలన విధి నిపుణ నిశ్చల నారసింహా

వివర ఘన వదన దుర్విధ హసన నిష్ఠ్యూత -
లవ దివ్య పరుష లాలా ఘటనయా
వివిధ జంతువ్రాత భువన మగ్నీకరణ
నవనవ ప్రియ గుణార్ణవ నారసింహా

దారుణోజ్జ్వల ధగద్ధగిత దంష్ట్రానల వి
కార స్ఫులింగ సంగ క్రీడయా
వైర దానవ ఘోర వంశ భస్మీకరణ -
కారణ ప్రకట వేంకట నారసింహా

అర్ధం:
ఫాలనేత్ర: నుదుటనున్న కన్ను
అనల : అగ్ని
ప్రబల: మిక్కిలి బలము గల, వర్ధిల్లు, అతిశయిల్లు,
విద్యుల్లత: ప్రకాశవంతమైన మెరుపులు
కేళీవిహార: తిరుగుతూ ఆడుట
నారసింహా: తల భాగము సింహము, మిగిలిన భాగము మనుష్య శరీరము కలవాడు

ఘోర ప్రళయ మారుత: ఘోర ప్రళయకాలపు గాలి
భస్తి: అగ్ని??(గభస్తి అంటే సూర్యకిరణము)
పూత్కార: బుసలు కొట్టుట ( Hissing, snorting, snoring, deep breathing)
నిశ్వాస: ముక్కుద్వారా గాలిని విడుచుట, నిట్టూర్పు
డోలా రచనయా: ఊయల వలె ఊగుట
కులశైల: పురాణాలలో ఏడు కులపర్వతాలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది. అవి: ఉదయ, అస్త, హిమ, వింధ్య, మేరు, త్రికూట, లోకాలోక పర్వతాలు
కుంభినీ: భూమి
కుముద హిత: చంద్రుడు
రవి: సూర్యుడు
గగన:ఆకాశము
చలన విధి నిపుణ: కదిలించుటలో నిపుణుడు
నిశ్చల నారసింహా: నిశ్చలుడైన నరశింహుడు

వివర : తెరచుట
ఘన వదన: దొప్పదైన ముఖము/ సన్నివేశాన్ని బట్టి ఇక్కడ భయంకరమైన ముఖము అని చెప్పుకోవచ్చు
దుర్విధ: దుస్ + విధ = చెడ్డపనులు చేసే వారు (దుర్మార్గులు)
హసన: నవ్వడం (ఇక్కడ సందర్భానికి తగినట్టైతే అట్టహాసం చేయుట)
నిష్ఠ్యూత : వేయుట
లవ : లవము అంటే కొంచెం, లవలవము అంటే పగిలిన
దివ్య: దివ్యమైన
పరుష: కఠినమైనది
లాలా: లాలాజలము, ఉమ్మి
ఘటనయా: ఘటనా సమర్ధుడు
వివిధ జంతువ్రాత: వివిధ జంతువుల సమూహాలతో నున్న
భువన: భూమి

మగ్నీకరణ: మండించుట, నాశనం చేయుట,

నవనవ: కొత్త కొత్త
ప్రియ గుణార్ణవ: ప్రియమైన/మంచివైన గుణములుకు సముధ్రం వంటివాడు

దారుణోజ్జ్వల: దారుణ+ఉజ్వల: దారుణంగా వెలుగునది
ధగద్ధగిత: ధగ ధగా మెరిసేది
దంష్ట్రా: కోరలు (భయంకర మైన కోరలు)
అనల: అగ్ని
వికార = వికృతమైన
స్ఫులింగ సంగ క్రీడ = కోరలు ఒకదానితో ఒకటి రాసుకున్నప్పుడు వాటి మధ్య పుట్టే నిప్పురవ్వలు స్నేహం చేసుకోవడం
వైరి: శత్రువు
ఘోర దానవ వంశ: ఘోర రాక్షశ వంశ
భస్మీకరణ : భస్మీకరించుట
కారణ ప్రకట: ప్రకటితమైన, తెలియజెప్పే
వేంకట నారసింహా: వేంకట నరశింహుడు

భావం:
ఈ సంకీర్తన అన్నమయ్య రచించిన సంస్కృత సంకీర్తనల్లో అత్యంత గొప్పదైనది గా చెప్పుకోచ్చు. హిరణ్యకశిపుడు స్తంభాన్ని పగులగొట్టినపుడు, దైత్య సంహారం కోసం కంభము చీల్చుకుని, ఉగ్రరూపంతో, సూర్యచంద్రులు కన్నులుగా భయంకరమైన అగ్నిజ్వాలలతో, బయటికి వచ్చిన నరసింహస్వామి భయంకరమైన వర్ణన అన్నమయ్య మన కంటితో చూడగలిగేంత అధ్బుతంగా వర్ణించాడు.

లక్ష్మీ నారసింహా! నుదుటిపైనున్న కంటి నుండి వెలువడే భీకరమైన అగ్నిజ్వాలలు క్షణ క్షణానికీ వృద్ధి చెందుతూ, మెరుపులను కురిపిస్తూ ఆటలాడుకొనే వాడివి.

నారసింహా! నీవు మృదువుగా నిట్టుర్చినా ఆ నిట్టూర్పులో ప్రళయ కాలంలో సంభవించే గాలి ఎంత తీవ్రంగా ఉంటుందో అంత భీభత్సమైన గాలి ఉంది. నిప్పులు రాజేయడానికి అవసరమైన బుస ఉంది. నీ నిట్టూర్పు ఉయ్యాలలా మారి ఏడుకుల పర్వతాలను, భూమిని, చంద్రుడిని, సూర్యుడిని, ఆకాశాన్ని ఒక ఊపు ఊపుతోంది. నువ్వు మాత్రం నిశ్చలంగా ఉన్నావు.

నారసింహా! నీ భయంకరమైన, గొప్పదైన నోటిని తెరిచావు. దుర్మార్గులను చూసి వికటాట్టహాసం చేస్తున్నావు. నీవు వేసిన ఉమ్మి (లాలాజలం) దివ్యమైనది. అత్యంత కఠినమైనది. ఆ ఉమ్మితో వివిధ రకాలైన జీవ సమూహాలు ఉన్న లోకాలను నాశనం చేయగల సమర్ధుడివి. నువ్వు ఎప్పటికప్పుడు కొత్త కొత్త గుణాలకు సముద్రం వంటివాడివి.

నారసింహా! నీ కోర పళ్ళు దారుణంగా, భయంకరంగా, ధగధగలాడుతూ మెరుపులు కురిపిస్తూ, ప్రకాశిస్తున్నాయి. వికృతమైన శత్రువులైన భయంకర రాక్షస వంశాలను భస్మం చేయటం కోసం పటాపటలాడుతూ ఒరుసుకుంటున్న నీ పళ్ళ మధ్య నిప్పురవ్వల స్నేహం చేస్తున్నాయి. వేంకటేశ్వరా ! ఆ వేంకటాద్రిపైన ఉన్న ఆ నరసింహుడివి నీవే. వేంకటనారశింహా!!!వేంకటనారశింహా!!!

కోరిన కోరికలెల్ల

2011-02-18T22:14:00.000-08:00

కోరిన కోరికలెల్ల కొమ్మయందే కలిగీని
చేరి కామయజ్ఞ మిట్టే సేయవయ్యా నీవు

సుదతిమోవి తేనెలు సోమపానము నీకు
పొదుపైన తమ్ములము పురోడాశము
మదన పరిభాషలు మంచి వేద మంత్రములు
అదె కామయజ్ఞము సేయవయ్యా నీవు

కలికి పయ్యద నీకు కప్పిన కృష్ణాజినము
నలువైన గుబ్బలు కనక పాత్రలు
కలసేటి సరసాలు కర్మ తంత్ర విభవాలు
చెలగి కామయజ్ఞము సేయవయ్యా నీవు

కామిని కాగిలి నీకు ఘనమైన యాగశాల
ఆముకొన్న చెమటలే యవబృథము
యీమేరనే శ్రీవేంకటేశ నన్ను నేలితి
చేముంచి కామ యజ్ఞము సేయవయ్యా నీవు

అర్ధం:
కొమ్మ: స్త్రీ
సుదతి: స్త్రీ
మోవి: పెదవి, అధరము
సోమపానము: విప్పతీగె రసము త్రాగుట (drinking the juice of the Asclepias)
తమ్ములము: తాంబూలము
పురోడాశము: యజ్ఞార్ధమైన అపూపము (యజ్ఞం నందు వండబడిన అప్పాలు వంటివి)
మదన పరిభాషలు: సరసమైన మాటలు
కామయజ్ఞము: స్త్రీ పురుషులు కలసి ఒక జీవికి ప్రాణంపోసే పరమ పవిత్రమైన యజ్ఞము
కలికి: అందమైన
పయ్యెద: వక్షస్థలమును కప్పు వస్త్రము

కృష్ణాజినము: జింక చర్మము
నలువైన గుబ్బలు: అందమైన చనుమొనలు
కనకపాత్రలు: బంగారు పళ్ళెములు
కలసేటి సరసాలు: ఒకటయ్యే ఆటలు
కర్మ తంత్ర: యజ్ఞమునందు చేయవలసిన క్రియ
విభవాలు: సంపదలు
కామిని: కోరికతో నున్న స్త్రీ
కాగిని: కౌగిలి
యాగశాల: యాగము చేయు స్థలము
ఆముకున్న: అలముకున్న?
చెమటలు: శరీరము విడుచు నీరు
అవబృథము: యజ్ఞము చేయువారు చేయు చివరిరోజు స్నానము

భావం:
ఈ కీర్తన అన్నమయ్య శృంగార భక్తికి తార్కాణం. ఈ సృష్టికి మూలం స్త్రీ పురుషుల కలయిక. మన పూర్వీకులు ఈ ధర్మబద్ధమైన కలయికను పరమ పవిత్రమైన యజ్ఞంగా భావించేవారు. అందుకేనేమో మన పూర్వీకులు సౌశీల్యులు. నవరసాల్లో శృంగారానికి అత్యంత ప్రాధాన్యాన్నిచ్చారు. అన్నమయ్య అలమేలు మంగ, శ్రీనివాసులు సరససల్లాపాలను ఒక యజ్ఞంతో పోల్చుతూ ఈ కీర్తనలో వర్ణిస్తున్నారు. యజ్ఞం లో చేసే పనులకు కామయజ్ఞం లో చేసే పనులతో పోలికను చూపిస్తున్నారు.
ఆమెయందు కలిగిన కోరికలతో కామయజ్ఞం చేయవయ్యా నీవు!. తేనెలూరు ఆమె పెదవులు సోమపానము నీకు, (యజ్ఞం చేసేవారు విప్పరసము తాగుతారు. అది సారా కాదు. అప్పటుకప్పుడు తీసిన రసము శ్రేష్టమని చెప్పబడుచున్నది. ఈ రసమును పులియబెట్టినచో విప్పసారా గా రూపాంతరము చెందును). ఆమె నీ పక్కన కూర్చుని నీకందించే తాంబూలము పురోడాశము (యజ్ఞం నందు వండే అప్పాలవంటివి). మీ ఇద్దరి మధ్య జరిగే శృంగారభరితమైన మాటలు యజ్ఞంలో చదివే వేదమంత్రాల వంటివి. తన పయ్యెద (పైట) యజ్ఞం లో నీ మీద కప్పిన జింక చర్మము వంటిది. ఆమె యొక్క అందమైన చనుమొనలు యజ్ఞం నందలి బంగారు పాత్రల వంటివి. నీవు ఆమె తో కలిసే క్రియలు యజ్ఞం నందలి తంత్ర క్రియ మరియు సంపదల వంటివి. కామిని కౌగిలి నీకు గొప్పదైన యాగశాల. మీ ఇద్దరి శరీరాల కలయిక వల్ల వచ్చు చెమటలు యజ్ఞము చేయువారు చేయు చివరిరోజు స్నానమునకు ఉపయోగించు నీటివలే ఉన్నది. శ్రీ వేంకటేశ్వరా! ఈ విధముగా నీవు నన్ను రక్షించితివి. నీవు మెచ్చిన నీ పడతితో కామయజ్ఞము చేయవయ్యా!!!!!

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి. శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగునుండి గ్రహింపబడినది.
http://www.esnips.com/doc/a327b7f5-c660-4f26-8083-47b63a514239/03-KORINA

నీవనగ నొకచోట

2011-02-17T00:41:00.000-08:00

నీవనగ నొకచోట నిలిచివుండుటలేదు
నీవనుచు కనుగొన్న నిజమెల్లనీవే

తనయాత్మవలెనె భూతముల యాతుమలెల్ల -
ననయంబు కనుగొన్న యతడే నీవు
తనుగన్నతల్లిగా తగని తర కాంతలను
అనఘుడై మదిజూచు నతడే నీవు

సతత సత్య వ్రతాచార సంపన్నుడై
అతిశయంబుగ మెలగునతడే నీవు
ధృతిదూలి ద్రవ్యంబు తృణముగా భావించు
హత కాముకుడైన యతడే నీవు

మోదమున సుఃదుఃఖముల నొక్కరీతిగా
నాదరింపుచునున్న యతడే నీవు
వేదోక్తమతియైన వేంకటాచలనాథ
ఆదియును నంత్యంబు నంతయును నీవే

అర్ధం:
కాంతలు: స్త్రీలు
ఆతుమ: ఆత్మ
అనయము: నిరంతరము
అనఘుడు: పాపము లేని వాడు
మది: హృదయము
సతతము: ఎల్లప్పుడు
సత్య వ్రతాచార సంపన్నుడు: నిజమునే మాట్లాడువలెనను ఆచారము కలిగినవాడు
ధృతిదూలి:
ద్రవ్యము: సొమ్ము
తృణము: విలువలేనిది గా
హత కాముకుడు: కోరికలు లేనివాడు
మోదమున: సంతోషంగా

భావం:
ఓ వేంకటాచలనాధా! నీవు ప్రత్యేకంగా ఒక రాతి విగ్రహంలో ఒక్కచోట నిలచి ఉండట్లేదు. నేను గమనించే ప్రతీ నిజము లోనూ నువ్వున్నావు. ఎవడైతే ఇతరులలో తనను తాను దర్శించుకొను వాడు..ఏ జీవినీ హింసించని వాడు. అన్ని ప్రాణులలోనూ దైవాన్ని దర్శించేవాడుగా ఉన్నాడో ఆతడే నీవు. మనసులో ఎటువంటి పాపచింతన లేకుండా పర స్త్రీలను తన కన్నతల్లిగా చూచుకొను ఆ మహాత్ముడే నీవు. నిరతము సత్య సంభాషణము చేస్తూ నిగర్వియై నలుగురికీ సహాయము చేస్తూ ఉంటాడో ఆతడే నీవు. పరుల సొమ్మను ఆశించక, తన కష్టపడి సంపాదించిన ధనాన్ని తృణప్రాయంగా భావించి యే కోరికలు లేకుండా సాత్విక జీవనం సాగించే ఆతడే నీవు. సుఖం వచ్చినప్పుడు పొంగిపోకుండా, దుఖం వచ్చినప్పుడు కృంగిపోకుండా రెండింటినీ సంతోషంగా స్వీకరించే ఆ మహాత్ముడే నీవు. వేదాలలో కీర్తింపబడినటువంటి వేంకటాచలం పై నున్న శ్రీవేంకటేశ్వరా! ఈ సృష్టికి ఆది, అంతము నీవే.

ఈ కీర్తన ఇక్కడ వినండి. శ్రావణ్ కుమార్ బ్లాగునుండి గ్రహింపబడినది.

http://annamacharya-lyrics.blogspot.com/2008/09/532.html